Քառօրյա պատերազմի քննությունից Տրանսպորտի և կապի նախարարությունը ոչ թե երկու, այլ զրո է ստացել

Ապրիլ ամսին Ադրբեջանի սանձազերծած քառօրա պատերազմին դիմակայելը ինչ-որ տեղ նաև քննություն դարձավ իշխանությունների համար: Հայկական երկու հանրապետությունների մոբիլիզացիայի ժամանակ, չնայած որոշ թերություններին, պարզ դարձավ, որ մեր գերատեսչությունները մեծ հաշվով քննությունն անցան՝ դրական միավորներ ստանալով: Ասել է, թե հիմնականում բոլորն էլ կարող են դժվար պահին մոբիլիզացնել ինչպես սեփական, այնպես էլ պահուստային ուժերը և միահամուռ պայքար ծավալել թշնամու դեմ: Այս դժվարին փորձությունը հաղթահարիելուց հետո, սակայն, առավել ակնառու դարձավ, թե որ գերատեսչություններն էին ամենաանպատրաստը: 

Փորձը ցույց տվեց, որ ամենաանպատրաստների առաջին հորիզոնականն զբաղեցնում էր ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությունը, որին չէր հաջողվել տարիների դասերը սերտել և պատշաճ ուշադրություն դարձնել միջպետական ճանապարհներին:

Մամուլը բազմիցս է բարձրաձայնել Հայաստանի միջպետական ավտոմայրուղիների խայտառակ վիճակի մասին, սակայն, ինչպես ասում են, դրանք եղել և մնում են՝ ձայն բարբառո հանապատի:

Այն, որ մարդաբոյ փոսերի ու քարաթափման հետևանքով փակված միջպետական մայրուղիների պակաս չկա, փաստ է, բայց ոլորտի հարգարժան պատասխանատուներն իրենց բացթողումը կրկին փորձում են պարտակել ձմռան ամիսների ընթացքում «սեզոնային վնասվածքներ» բառակապակցությամբ:

Ո՞վ չգիտի, որ միջպետական ճանապարհներից Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրան հատվածն ամենից անմխիթար վիճակում գտնվողներից է, և տարի չկա, որ, անկախ եղանակից, այդ հատվածում նոր փոսեր չառաջանան: Իրականում, խնդիրը ոչ թե նշված հատվածում ասֆալտապատում անել-չանելն է, այլ գոյացած փոսերը վերացնելը, քանի որ շատ են այն հատվածները, որտեղ վարորդները ստիպված են լինում կյանքի ու մահու կռիվ տալով պայքարել, որ մեքենայով հանդերձ մոտակա բարձունքից չգահավիժեն:

Հարցին արդեն արձագանքել է ՏԿ նախարարությունը՝ նշելով, որ Սիսիան-Գորիս մայրուղու վիճակին ծանոթանալու նպատակով այդտեղ է եղել նաև նախարար Գագիկ Բեգլարյանը և համապատասխան առաջարկներ ներկայացրել կառավարությանը: Բայց, իրականում, պետք էր, որ նախարարը ոչ թե խնդիրը բարձրաձայնելուց հետո տեղում լիներ, ավելի վաղ:

Ինչ վերաբերում է մնացած միջպետական մայրուղիներին, ապա դրանք էլ մի լավ օրի չեն: Ամեն տարի փոսերը թեթև լցնելով ու ասֆալտե շպարով ծածկելով՝ Տրանսպորտի և կապի նախարարությունը հաշվետվություններ է ներկայացնում կառավարությանը, բայց իրականում ոչ մի հարց էլ հիմնովին չի լուծվում:

Տպավորությունն այնպիսին է, որ նշված գերատեսչությունը նստած սպասում է, որ մայրուղիների կամ հարակից պատվարների քարերը թափվեն, ճանապարհները փակվեն, հետո նոր միայն տեղից շարժվի, որոշ կոսմետիկ վերանորոգումներ կատարի:
Կարծես իշխանությունները հանգիստ նստած սպասում են, թե փոսերը երբ կբացվեն, որ մի երկու բահ հող ու ավազ լցնեն, քանի որ իրենք այդ ճանապարհներով ո´չ երթևեկում են, ո´չ էլ նման փորձություն հաղթահարում: Նրանք նման բաներից վաղուց ապահովագրված են, քանի որ երկար ճանապարհներ գնալիս միայն ուղղաթիռով են մեկնում:

Դրա համար էլ պատկան գերատեսչությունում հանգիստ ու խաղաղ «Հյուսիս-Հարավ» ավտոմայրուղին են միայն կառուցապատում, այդ ֆոնին նկարվում ու ասուլիսներ կազմակերպում: Դա հասկանալի է, քանի որ այդ մայրուղու կառուցապատման վրա «դրված» գումարները ոչ մի աղերս չունեն եղած մայրուղիները պահպանելու վրա ծախսվող գումարների հետ: Ինչո՞ւ պետք է իրենց նեղություն տան ու սուղ ժամանակը քանդվող ճանապարհները փլուզվելուց փրկելու մասին մտածեն, քանի որ այդտեղ ո´չ փող կա, ո´չ շահ:

Իրականում պետք չէ դրսում վերապատրաստված բարձրակարգ մասնագետ լինել՝ հասկանալու համար, թե միջպետական մայրուղիներին հերթական փոսը որտեղ կարող է բացվել: Դրանք այնքան ակնառու են, որ հեռվից էլ անզեն աչքով երևում են: Ոչ թե պետք է գարնանը փոսերը հաշվել, այլ դրանով պետք է զբաղվել ողջ տարին՝ անկախ եղանակից:

Ինչ վերաբերում է «Հյուսիս-Հարավին», ապա այստեղ էլ շատ հարցեր կան, բայց դրանց հետո կանդրադառնանք: Ի դեպ, մեծ հարցականի տակ է, թե այդքան միլիոններ ու ռեսուրս ծախսելուց հետո իրականում այն որքանո՞վ կդիմանա ծանր ռազմական տեխնիկայի ծանրությանը: Հետաքրքիր է, թե այդ ժամանակ ինչ «լոլոներ» կհորինի պատկան գերատեսչությունը ու որքանով այն արդարացում կդառնա:

Ինչ վերաբերում է ճեղքված ու կիսված ավտոմայրուղիների մեղքը ձմռան ու ձյան վրա գցելուն և ոլորտի պատասխանատուների անգործությունը պարտակելու փորձերին, նշենք, որ մոլորակի հյուսիսային կիսագնդի բազմաթիվ երկրներում տարվա 6-8 ամիսը ձմեռ է, բայց, զարմանալիորեն, նրանց ճանապարհները ո´չ ճեղքվում են, ո´չ էլ:

Մեղքը ձմռան վրա գցելուց առաջ հիշեք, որ ձեր կատարած «աշխատանքը» շատ մոտ է անգործություն ցուցաբերելուն, իսկ բոլոր մեղայականներն ու արդարացումներն ավելի շատ ծիծաղ են առաջացնում, քան մտահոգություն: Մնում է արձանագրել, որ քառօրյա պատերազմի քննությունից Տրանսպորտի և կապի նախարարությունը ոչ թե երկու, այլ զրո է ստացել:

Արմինե Գրիգորյան