Երևան, 19.Մարտ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Երբեմն ընդամենը մեկ փոքրիկ աղյուսը հեռացնելը բավարար է ամբողջ կառույցը քանդելու համար. «Փաստ» Հայաստանը հայտնվում է երկու մրցակցող ռազմավարությունների միջև. «Փաստ» Վճռորոշ է, թե ՀՀ քաղաքացին ինչ ընտրություն կկատարի՝ Սամվել Կարապետյանի առաջարկած ուժեղ և անվտանգ Հայաստան կառուցելու տեսլականը՞, թե՞ գործող իշխանության կողմից այդ ծրագրի շուրջ բարձրացվող անբովանդակ աղմուկը․ վերլուծաբան «Կա մեկը, ով այդ բոլոր նռների քաղցրությունն ուներ իր հոգու մեջ». Լևոն Լևոնյանն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Կարմիր շուկայում. «Փաստ» Ոչ միայն ռազմական ուժով, այլ նաև հաշվարկային հզորություններով և ալգորիթմական ինտելեկտով. «Փաստ» «Ընտրություններն են այն հնարավորություններից մեկը, որ ժողովուրդը ձերբազատվի մեզ պատած աղետից». «Փաստ» Կեղծ և մոլորեցնող թեզեր «խաղաղության» և «պատերազմի» շուրջ. «Փաստ» Առաջարկվում է դիվանագիտական ներկայացուցիչների պաշտոնավարման առավելագույն ժամկետը սահմանել 5 տարի. «Փաստ» Ի՞նչ «գործիքներ» են կիրառում իշխանությունները. «Փաստ» Հիշողության կորո՞ւստ, թե՞ դիտավորություն. «Փաստ»


Աշխարհի 10 ամենահայտնի գերեզմաններն ու դրանց փշաքաղեցնող պատմությունները

Lifestyle

BlogNews

Ուշ թե շուտ բոլորս էլ ստիպված ենք լինում բախվել մահվանը։ Ոմանք փիլիսոփայորեն են մոտենում դրան, մյուսները՝ վախով։ Գերեզմանները մշտապես ինչ-որ խորհրդավոր առեղծվածներով են պարուրված։ Ձեզ ենք ներկայացնում աշխարհի ամենահայտնի 10 գերեզմաններն ու դրանց պարուրող առեղծվածները։

Ուշ թե շուտ բոլորս էլ ստիպված ենք լինում բախվել մահվանը։ Ոմանք փիլիսոփայորեն են մոտենում դրան, մյուսները՝ վախով։ Գերեզմանները մշտապես ինչ-որ խորհրդավոր առեղծվածներով են պարուրված։ Ձեզ ենք ներկայացնում աշխարհի ամենահայտնի 10 գերեզմաններն ու դրանց պարուրող առեղծվածները։

1 Ռոզալիա Լոմբարդո (1918-1920, Կապուչինի ստորգետնյա դամբարան, Իտալիա)

2

Մումիաներով այսօր ոչ ոքի չես զարմացնի, սակայն Կապուչինի ստորգետնյա դամբարանում գտնվող Ռոզալիա Լոմբարդոյի մումիան անկասկած կփշաքաղեցնի ձեզ։ Ռոզալիան մահացավ թոքերի բորբոքումից 1920թ-ին՝ ապրելով ընդամենը 2 տարի։ Նրա հուսահատված հայրը որոշեց հավերժացնել իր փոքրիկ աղջկա հիշատակը՝ Ալֆրեդո Սալաֆիային վճարելով, որպեսզի վերջինս մումիֆիկացնի նրան։ Սալաֆիան Ռոզալիայի ողջ արյունը փոխեց ֆորմալդեհիդով, մաշկը չորացրեց սպիրտի ու գլիցերինի լուծույթով, իսկ մարմնի վրա սնկերի տարածումը կանխեց սալիցիլաթթվի միջոցով։ Արդյունքն ապշեցուցիչ էր։ Արդեն 100 տարի է անցել, սակայն աղջիկն այնպիսի տեսք ունի, ասես պարզապես քնած է իր ապակյա դագաղում, որը լցված է ազոտով ու հերմետիկ փակված։

2 Վանդակներ մահացածների համար (Վիկտորյանական դարաշրջան)

3

Վիկտորյանական ժամանակաշրջանը հայտնի է անսովոր ավանդույթներով։ Օրինակ՝ ընդունված էր մահացածների գերեզմանների վրա վանդակներ դնել։ Ավելի կոնկրետ, մահացածներին սովորական ձևով թաղելուց հետո գերեզմանների վրա վանդակ էին հագցնում, որպեսզի մեռյալները դուրս չգային գերեզմանից։ Ինչևէ, սրան կա մեկ այլ բացատրություն. չի բացառվում, որ վանդակները տեղադրվել են դրանք գերեզմանափորերից պաշտպանելու համար։

3 Տաիրա նո Մասկադո (940, Ճապոնիա)

4

Սամուրայ Մասկադոն Տոկիոյի պատմության մեջ իր անջնջելի հետքը թողեց։ Մասկադոն Հեյանի ժամանակաշրջանում էր ապրում ու գլխավորում Կիոտոյի կառավարության դեմ ելած ամենախոշոր ապստամբությունը։ 940թ-ին նրան գլխատեցին իշխանության դեմ իր հանցանքների համար։ Սակայն Մասկադոյի մարմինը, կամ ավելի ստույգ՝ գլուխը, մահվանից հետո էլ չհանգստացավ։ Ինչպես նշվում է հին ժամանակաշրջանի պատմագրության մեջ՝ նրա գլուխը չէր փտում երեք ամիս շարունակ ու այդ ամբողջ ընթացքում շարժում էր աչքերը։ Հրաման էր արձակվել չմոտենալ ու չանհանգստացնել Մասկադոյի գերեզմանին, քանի որ դա կարող էր աղետալի հետևանքներ ունենալ ինչպես Տոկիոյի, այնպես էլ ողջ Ճապոնիայի համար։ Դրանից ի վեր Ճապոնիայի սնահավատ կառավարությունը զգուշությամբ պահպանում է Մասկադոյի գերեզմանը, որն ամենահին ու կատարյալ պահպանված գերեզմանն է աշխարհում։

4 Լիլի Գրեյ (1881-1958, Սոլթ Լեյք Սիթիի գերեզմանոց, ԱՄՆ)

5

Առաջին հայացքից ոչ մի սարսափելի բան չկա այս գերեզմանի վրա, սակայն ուշադիր նայելու դեպքում դրա վրա կարելի է տեսնել «666 գազանի զոհ» գրառումը։ Չնայած այս տարօրինակ գրառմանը՝ «զոհ» բառը ոչ թե Բեղզեբուղին, այլ ԱՄՆ-ի կառավարությանն է վերաբերում։ Լիլիի ամուսին Էլմեր Գրեյն անհայտ պատճառներով այնքան էր ատում օրենքն ու կառավարությանը, որ նրանց մեղադրեց կնոջ մահվան մեջ։

5 Չեյզերի ընտանեկան դամբարանը (Բարբադոս)

6

Երբ կարիբյան Բարբադոս կղզում 1813թ-ին ցանկանում էին թաղել Թոմաս Չեյզին, հայտնաբերեցին, որ ընտանեկան դամբարանում թաղված բոլոր գերեզմանները տեղաշարժված էին, այն դեպքում, երբ դամբարանը չէր բացվել 1808թ-ից ի վեր, երբ մահացավ 2-ամյա Մերի Էնն Չեյզը։ Հսկայական մարմարյա դուռը կնքված էր ցեմենտի շերտով, և դամբարանից ոչինչ գողացված չէր։ Մահացածների գերեզմանները նույն դիրքին վերադարձնելով՝ դամբարանի դուռը կրկին փակվեց՝ ցեմենտով կնքվելով։ 1816թ-ին դամբարանը նորից բացվեց՝ 11-ամյա Չարլզ Բրյուստեր Էյմսի թաղելու համար։ Եվ նորից բոլոր գերեզմանները տեղաշարժված էին, նույնիսկ Թոմաս Չեյզի կապարե ծանր դագաղը, որն ութ հասուն տղամարդ դժվարությամբ էին կարողանում բարձրացնել։
Այս լուրերը հասան Բարբադոսի կառավարչին, ով 1819թ-ին հրամայեց հետաքննություն անցկացնել։ Դամբարանի հատակը ավազով լցվեց, պատերը մանրազնին ուսումնասիրվեցին՝ գաղտնի մուտքեր հայտնաբերելու համար։ Դրանից հետ դամբարանի դուռը կրկին փակվեց։ Մեկ տարի էլ չանցած՝ կառավարիչը հրամայեց կրկին բացել դամբարանը։ Դռան կնիքն անվնաս էր, հատակի ավազին որևէ հետք չկար, սակայն գերեզմանները կրկին տեղաշարժված էին, դրանից որոշները նույնիսկ ուղղահայաց դիրքով էին դրված։ Սրանից հեոո Բարբադոսի կառավարիչը հրամայեց դագաղները տեղափոխել և այլ վայրում թաղել, իսկ դամբարանը դրանից ի վեր այդպես էլ չի բացվել։

6 Մերի Շելի (1797-1851թ․ Սբ. Պետրոսի մատուռ, Դորսեն, Անգլիա)

7

Երբ Մերի Շելիի ամուսնու՝ Պերսի Բիշի Շելիի մարմինը 1822թ-ին այրվեց Իտալիայի Վիա Ռեդջիոյի լողափին՝ վթարից հետո մահանալուց հետո, պարզվեց, որ նրա սիրտն անվնաս է մնացել։ Մի քանի օր անց մարմնի մոխիրը թաղեցին Հռոմի բողոքականների գերեզմանոցում, իսկ ամուսնու սիրտը Մերին իր հետ Անգլիա տարավ՝ իր մոտ պահելով իր սեղանի վերին դարակում, մինչև 1851թ-ին նա մահացավ ու այն իր հետ թաղվեց թղթի մեջ փաթաթված, որի վրա նշվել է. Ջոն Կիթսի «Ադոնայ. Մահվան էլեգհիա»։

7 Ռուսական մաֆիա (Եկատերինբուրգ, Ռուսաստան)

8

90-ականներին ինչպես Եկատերինբուրգում, այնպես էլ ԽՍՀՄ-ի ամբողջ տարածքում տարածված էին ռուսական մաֆիայի խմբավորումները։ Քաղաքային գերեզմանոցներում ռուսական մաֆիայի խմբավորումների ներկայացուցիչների բազմաթիվ գերեզմաններ կան, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա գրանիտի գերեզմանաքարեր են տեղադրված՝ մահացածների ամբողջական՝ ոտքից գլուխ պատկերներով։ Բացի այդ, շատ գերեզմաններում տեսահսկող սարքեր էին տեղադրվում, որոնք շուրջօրյա հսկողություն էին ապահովում գերեզմանները վանդալներից պաշտպանելու համար։

8 Ինես Կլարկ (1873-1880, Չիկագո, ԱՄՆ)

9

6-ամյա Ինես Կլարկը մահացավ կայծակի հարվածից 1880թ-ին։ Նրա գերեզմանի վրա աղջկա՝ իրական չափերին հասնող քանդակ տեղադրվեց՝ ժանյակավոր զգեստով նստարանի վրա նստած ու ձեռքում անձրևանոց ու ծաղիկ պահած։ Ծնողների կողմից պատվիրված արձանը տեղադրվեց ապակե խորանարդի մեջ։

9 Քեթի Ջեյ (Դևոն, Անգլիա)

10

Քեթի Ջեյի գերեզմանը, որը գտնվում է Դարմուրի խորքերում՝ խոտածածկ բլուրի մեջ։ Ջեյն ինքնասպանություն գործեց 1700-ականներին, և քանի որ 18-րդ դարում ինքնասպանությունը խայտառակություն էր համարվում, նրան թույլ չտվեցին թաղել սովորական գերեզմանոցում։ Ջեյին թաղեցին ճանապարհների խաչմերուկում, որպեսզի նրա հոգին չկարողանար իր ճանապարհը գտնել հետմահու աշխարհ։ Ինչևէ, Քեթիի խոտածածկ գերեզմանին մինչև այսօր միշտ թարմ ծաղիկներ են հայտնվում։

10 Ելիզավետա Դեմիդովա (1779-1818, Պեր-Լաշեսի գերեզմանատուն, Փարիզ, Ֆրանսիա)

11

Պեր Լաշեսի գերեզմանատանն են թաղված Ջիմ Մորիսոնը, Էդիթ Պիաֆն ու Օսկար Ուայլդը։ Այս գերեզմանատանն է նաև թղված Ելիզավետա Դեմիդովան, ում ամուսնացրել էին 14 տարեկան հասակում իշխան Սան-Դոնատոյի հետ։ Երիտասարդ իշխանուհին իր ժամանակի ամենահարուստ կանանցից էր, ով դժբախտ մահացավ։ Նա իր ողջ կարողությունը ժառանգեց նրան, ով կկարողանար մեկ շաբաթ առանց սննդի անցկացներ նրա դամբարանում։ Շատերը փորձեցին, սակայն ոչ ոքի դա այդպես էլ չհաջողվեց, ինչի պատճառով արդեն մոտ 200 տարի ոչ ոք չի կարողացել վայելել նրա կարողությունը։

Հարկային տեռnրը հայտարարում եմ փակված. կարևորը՝ չեմ հայտարարում բացված. ՓաշինյանԻվետա Տոնոյանի արձագանքը իշխանությունների ղեկավարի այսօրվա հայտարարություններինՀայրենասիրություն, անձնազոհություն և իշխանության գին՝ Իրանի ու Հայաստանի համատեքստում․ Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ Սենատը կրկին մերժել է Թրամփի ռшզմական լիազորությունները սահմանափակող բանաձևըՀայաՔվեն կարևորություն է տալիս ոլորտային բոլոր հիմնախնդիրներին. խոսում են Հայաքվեի կանայքՄենք գաղափարապես ամենամոտը «Միասնության թևերի» հետ ենք. Ավետիք Չալաբյան Պատասխան Փաշինյանին. Նարեկ ԿարապետյանԵթե ինքներս մեզ չօգնենք, ոչ ոք չի գա մեզ փրկելու․ Արմեն ՄանվելյանՄակրոնի մտահոգությունը չհաջորդեց մեր գազային օբյեկտների վրա Իսրայելի hարձակմանը. այն հաջորդեց մեր պատասխան hարվածին. ԱրաղչիԱրցախի ժողովուրդը վերադարձի իրավունք ունի. Բագրատ ՄիկոյանՀաճախորդի միջազգային օրը Ucom-ի ղեկավար անձնակազմը նշում է բաժանորդների հետ միասին Մոսկվայի օդային անվտանգությունը հայ մասնագետներն են ապահովում, դուք եվրոպաներից եք մասնագետ բերում. Արշակ ԿարապետյանԱՄՆ հետախուզությունն անկանխատեսելի է համարում ՀՀ Սահմանադրության ընդունումը Ամերիկյան փորձագետներն արձանագրում են Փաշինյանի տապալումը Սովորական ընտրակաշառք արցախցիներին իշխանությունից Փաշինյանը խուճապի մեջ է և ունի դրա հիմքերը.Մարիաննա ՂահրամանյանԻշխանությունը մտադիր է ավելացնել նախարարությունների թիվը Մեր ընտրողը պետք է ընտրություն կատարի փորձանքի, փորձարկման ու փորձառության միջև. Բագրատ ՄիկոյանՖասթ Բանկը դարձել է «Վան» ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր հովանավորը Տնտեսագետ Նարեկ Կոստանյանը միացել է «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությանը Ինչու՞ Փաշինյանը չի արել սա մինչև մեզ․ Դա կփրկեր մեր զինվորների կյանքերը. Նարեկ ԿարապետյանԻնչպես ադրբեջանական նարատիվները գերիշխող դարձան Հայաստանում. Էդմոն ՄարուքյանԻշխանությունը փորձում է Սահմանադրություն փոխել Ադրբեջանի հրահանգով․ Հրայր ԿամենդատյանԱդրբեջանի տարածքով Հայաստան կուղարկվի ևս 7 վագոն հացահատիկ Անկում տարադրամի շուկայում․ փոխարժեքն՝ այսօր Միջերկրածովյան ցիկլոնը մոտենում է մեր սահմաններին և գիշերը կներթափանցի Հայաստան․ Գագիկ Սուրենյան Հայաստանը կարող է հավասարակշռված հարաբերություններ կառուցել արտաքին աշխարհի հետ․ Աննա ԿոստանյանՄատներով սքեյթբորդ. մանկական խաղալի՞ք, թե՞ իսկական մարզաձև. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 ՄԱՐՏԻ). Բանկի առաջին կողոպուտը, հեղինակային իրավունքի մասին առաջին օրենքը. «Փաստ»Իմ պայքարը հանուն ուժեղ Հայաստանի է. մենք այլևս թույլ չենք լինելու. Արթուր ԱվանեսյանՇենգավիթում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը՝քաղաքացիների խնդիրների հավաքագրման և լուծումների մշակման նպատակով Երբեմն ընդամենը մեկ փոքրիկ աղյուսը հեռացնելը բավարար է ամբողջ կառույցը քանդելու համար. «Փաստ» Կենսաթոշակների մակարդակով Հայաստանը շարունակում է զիջել տարածաշրջանի երկրներին․ Դավիթ ՀակոբյանԻրանի արևային էներգիայի հզորությունը հնգապատկվել է հասնելով 4162 ՄՎտ-ի Այն մասին, թե ում իրական շահերն է ներկայացնում Նիկոլ Փաշինյանը և նրան շրջապատող կամակատարների խումբը. Ավետիք ՉալաբյանՈւժեղ տնտեսություն. ճգնաժամից դուրս գալու միակ իրատեսական ճանապարհը Ընտրական խաղի կանոնների փոփոխություն՝ ընդդիմության աճող վարկանիշի ֆոնին Հայաստանը հայտնվում է երկու մրցակցող ռազմավարությունների միջև. «Փաստ»Վճռորոշ է, թե ՀՀ քաղաքացին ինչ ընտրություն կկատարի՝ Սամվել Կարապետյանի առաջարկած ուժեղ և անվտանգ Հայաստան կառուցելու տեսլականը՞, թե՞ գործող իշխանության կողմից այդ ծրագրի շուրջ բարձրացվող անբովանդակ աղմուկը․ վերլուծաբան «Կա մեկը, ով այդ բոլոր նռների քաղցրությունն ուներ իր հոգու մեջ». Լևոն Լևոնյանն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Կարմիր շուկայում. «Փաստ»Ոչ միայն ռազմական ուժով, այլ նաև հաշվարկային հզորություններով և ալգորիթմական ինտելեկտով. «Փաստ»«Ընտրություններն են այն հնարավորություններից մեկը, որ ժողովուրդը ձերբազատվի մեզ պատած աղետից». «Փաստ»Կեղծ և մոլորեցնող թեզեր «խաղաղության» և «պատերազմի» շուրջ. «Փաստ»Առաջարկվում է դիվանագիտական ներկայացուցիչների պաշտոնավարման առավելագույն ժամկետը սահմանել 5 տարի. «Փաստ»Հիբրիդային պատերազմի դեմ պայքարի անվան տակ՝ հիբրիդային միջամտություն. «Փաստ»Ի՞նչ «գործիքներ» են կիրառում իշխանությունները. «Փաստ»Հիշողության կորո՞ւստ, թե՞ դիտավորություն. «Փաստ»«Լակմուսի թուղթ»՝ ընդդիմադիր դաշտի ու ընտրողների համար. «Փաստ»Իրանը պահպանել է նավթի արտահանման բարձր տեմպերը. Bloomberg Ռուսաստանի Պետդուման խստացնում է աշխատանքային միգրանտների համար պահանջները