Երևան, 26.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Այս մարդիկ մնացին Արցախում մինչև վերջին պահը, կատարեցին հայրենիքի առաջ իրենց հերոսական առաքելությունը ու հարյուրավոր կյանքեր փրկեցին․ Տիգրան Աբրահամյան Արդյո՞ք նեկտարինը դեղձի և այլ մրգի «խաչասերման» արդյունք է. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 սեպտեմբերի). Երթմոմավառություն դեպի «Եռաբլուր». «Փաստ» 35-ամյա ճանապարհի ջրբաժանը. բարդագույն ներկա, անորոշ ապագա. «Փաստ» Փաշինյանին առանձնապես չի մտահոգում, թե ինչ կլինի Հայաստանի հետ. ի՞նչ ճակատագիր կունենա անեծքով պատված «գործը». «Փաստ» Կորպորատիվ զավթում. ռիսկային ու ակնհայտ սխալ քայլ. «Փաստ» «Վազգենիցս հետո թոռնիկներս ապրելու ուժ տվեցին». Վազգեն Սիմոնյանն անմահացել է հոկտեմբերի 22-ին Վարանդայում, տուն «վերադարձել»... մեկ ամիս անց. «Փաստ» Ադրբեջանի մշակութային ջարդարարությունը նոր դրսևորումներ է ստանում. «Փաստ» Ո՞ր գերատեսչությանը կվերապահվի քաղաքացուն զինվորական ծառայությունից տարկետում տրամադրելու և դադարեցնելու գործառույթը. «Փաստ» «Մենք գործ ունենք ոչ թե դիվերսիֆիկացիայի, այլ անվտանգային համակարգի թուլացման հերթական վտանգավոր քաղաքականության հետ». «Փաստ»


ՀՀ-ն՝ միջին տնտեսական զարգացվածություն ունեցող երկրների շարքում

Հրապարակվել է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի (World Economic Forum) Գլոբալ մրցունակության զեկույցը, որտեղներկայացված վարկանիշային ինդեքսում, 144 երկրների շարքում Հայաստանը 4 միավորով (1-7 բալանոց սանդղակում) զբաղեցրել է 85-րդ հորիզոնականը: Առաջին հորիզոնականները զբաղեցրել են Շվեյցարիան, Սինգապուրը, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Ֆինլանդիան: Աղյուսակը եզրափակում են` Եմենը, Չադը և Գվինեան: Գլոբալ մրցունակության ինդեքսի օգնությամբ գնահատվում է տարբեր երկրների ազգային մրցունակության վիճակը ըստ մակրոտնտեսական և միկրոտնտեսական պայմանների, ինչպես նաև ինստիտուցիոնալ ու կարգավորող միջավայրի որակի: Այս ինդեքսը ձևավորվում է 12 ցուցիչների (սյունակների) օգնությամբ, որոնք բնութագրում են դիտարկվող պետությունների 1. ինստիտուտների որակը, 2.ենթակառուցվածքները, 3.մակրոտնտեսական միջավայրը, 4. առողջապահությունը և տարրական կրթությունը, 5.բարձրագույն կրթության և վերապատրաստման վիճակը, 6.ապրանքային շուկայի արդյունավետությունը, 7. աշխատաշուկայի արդյունավետությունը, 8.ֆինանսական շու­կայի զարգացվածությունը, 9. տեխնոլոգիական զարգացվածության մակարդակը, 10. շուկայի չա­փերը, 11. բիզնեսի բարդությունը և 12.ինովացիոն ներուժը: Այս ցուցիչներից յուրա­քանչյուրը իր հերթին բաժանվում է բազմաթիվ ենթացուցիչների  (այս տարի` 113 ենթա­ցուցիչ), որոնց օգնությամբ էլ հաշվարկվում է տվյալ պետության միավորը և զբաղեցրած հորիզոնականը: Նշենք, որ Գլոբալ մրցունակության ինդեքսը (GCI) այն եզակի միջազգային վարկանիշն է, որտեղ Հայաստանը «ավանդաբար» զբաղեցրել է ոչ բարենպաստ դիրքեր, հիմնականում զիջելով իր հարևաներին: Այս տարի նույնպես վիճակը չի փոխվել` մեր հարևաններից Ադրբեջանը գտնվում է 38-րդ, Թուրքիան 45, Վրաստան 69, Ռուսաստանը 53, Իրանը 83 հորիզոնականներում: Չխորանալով գնահատման մեթոդոլոգիայի կամ «սուբյեկտիվության» մեջ (գաղտնիք չէ, որ միջազգային վարկանիշները նույնպես քաղաքականության գործիքներ են), միայն մեկ փաստ նշենք, որ Ադրբեջանն իր միաուղղվածություն ունեցող տնտեսությամբ փաստորեն ավելի բարձր մրցունակության մակարդակ ունի, քան օրինակ` Թուրքիան, Լիտվան, Լատվիան, Լեհաստանը, Բրազիլիան, Հունգարիան, Մեքսիկան, Սլովենիան, Սլովակիան, Հունաստանը և այլ բազմաթիվ երկրներ: Ճիշտ է, Ադրբեջանի պարագայում նավթային բարձր եկամուտների պատճառով 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն և այլ մակրոտնտեսական ցուցանիշները նպաստում են այս երկրի որոշ ցուցիչների համեմատաբար բարձր միավորներ ստանալուն, սակայն դա էական գործոն չէր կարող լինել Ադրբեջանի տնտեսության բարձր մրցունակության և Գլոբալ մրցունակության ինդեքսում բարձր դիրքեր զբաղեցնելու համար: Ինչ վերաբերվում է Հայաստանին, ապա նախորդ տարվա համեմատ Հայաստանը նահանջել է 6 տեղով:Թեև նախորդ Կառավարությունը 2013թ.-ին ընդունել էր «Գլոբալ մրցունակության ինդեքսում Հայաստանի դիրքի բարելավմանն ուղղված միջոցառումների ծրագիրը», սակայն ըստ էության այդ միջոցառումները դեռևս էական արդյունք չեն տվել: Այս տարվազեկույցում, Հայաստանում 12 ցուցիչներից` առողջապահությունը և տարրական կրթության վիճակը բնութագրող ցուցիչը, ինչպես նաև մակրտոտնտեսական միջավայրի ցուցիչը գտնվում են առավել բարվոք դիրքերում: Հայաստանն որոշակի առաջընթաց է գրանցել նաև ենթակառուցվածքների, բարձրագույն կրթության և տեխնոլոգիական պատրաստվածության մասով: Որոշակիորեն բարելավվել են նոր բիզնես սկսելու պայմանները, բջջային կապի հասանելիությունը, ավելացել է ինտերնետից օգտվողների թիվը և դպրոցներում ինտերնետի հասանելիությունը: Բիզնեսի իրականացմանը ամենախոչընդոտող գործոն­ների շարքում ամենակարևորներից են նշվում` կոռուպցիան, հարկային քաղաքա­կա­նությունը, պետական ապարատի բյուրոկրատիան:Ըստ ենթա­ցու­ցիչ­ների Հայաստանի տնտեսության համեմատաբար խոցելի կողմերն են համարվում` ենթակառուցվածքների որակը, գնաճի տեմպերը, վարկերի բարձր տոկոսադրույքը, ֆիրմաների վարքը, փոքր բաժնեմասեր ունեցող բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանվածությունը, մրցակցային միջավայրը, շուկայում գերիշխողների առկայությունը, մոնոպոլիայի դեմ պայքարի ոչ արդյու­նավետությունը, պրոֆեսիոնալ մենեջմենթի ցածր որակը, ուղեղների արտահոսքը, վենչուրային կապիտալի մատչելիությունը, նորագույն տեխնոլոգիաների ձեռք բերման մատչելիությունը, գիտական ինստիտուտների որակը, R&D ոլորտում ծախսումների ցածր մակարդակը: Միաժամանակ, դրական փաստ է այն, որ Հայաստանը այդ ինդեքսում գտնվում է միջին տնտեսական զարգացվածություն ունեցող երկրների շարքում: Նշենք, որ Գլոբալ մրցունակության ինդեքսը ըստ զարգացման փուլերի ունի 3 հիմնական փուլեր և 2 անցումային փուլեր: Հայաստանը, ինչպես նաև Վրաստանը գտնվում են 2-րդ հիմնական փուլում, այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են՝ Չինաստանը, Ուկրաինան: Մեր հարևան Ադրբեջանը գտնվում է ավելի ցածր` 1-ից 2-րդ անցումային փուլում, իսկ օրինակ Թուրքիան, Ռուսաստանը, Ղազախստանը գտնվում են ավելի բարձր մակարդակ ունեցող 2-ից 3-րդ անցումային փուլում: Ամփոփելով նշենք, որ մեր երկիրը վերը նշված ցուցիչները և ենթացուցիչները բարե­լավելու զգալի ներուժ ունի: Նոր Կառավարությունը կարող է էականորեն փոփոխել ստեղծված իրավիճակը, ազդել երկրի տնտեսության մրցունակության բարձրացման վրա և բարելավել միջազգային վարկանիշային ինդեքսներում Հայաստանի դիրքերը: Չմոռանանք, որ այդ վարկանիշների նպատակը ազգային տնտեսությունների առավելությունների ու դրանց զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների վերհանումն է: Գլոբալ մրցունակության ինդեքսը, ինչպես նաև միջազգային հեղինակավոր այլ ինդեքսները, որքան էլ ունենան գնահատման մեթոդոգիական բացթողումներ, հանդիսանում են  տարբեր պետությունների, քաղաքական գործիչների, գործա­րարների և գիտնականների համար տեղեկատվության աղբյուր, այդ պատճառով պետք է լրջորեն վերաբերվել դրանց և ճիշտ եզրա­կացություններ անել մեր երկրի տնտեսական քաղաքականությունը ձևավորելու համար:  
Նիկոլ Փաշինյանի առաջարկած «խաղաղությունը» դուռ է բացում նոր զիջումների համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՍանկտ Պետերբուրգում հոկտեմբերի 1-ից կչեղարկվեն կորոնավիրուսային սահմանափակումներըԱլիևը կանգ չի՛ առնի․ Ուժեղ ՀայաստանՀայտնի է ԱՊԼ-ի ամենաարագավազ ֆուտբոլիստըՏԻՄ ընտրությունների շրջանակում շրջիկ սպասարկման գրասենյակները ծառայություններ կմատուցեն Լոռու և Կոտայքի մարզերումԹրամփը մերժել է Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ Իրանի առաջարկըՀայաստանի շախմատի կանանց հավաքականը ոչ-ոքի ավարտեց հանդիպումը Հունաստանի հավաքականի հետՓրկարարները քաղաքացուն դուրս են բերել ջրհորից․ նա հոսպիտալացվել էԲաքուն արդեն խոսում է իր օրակարգով․ իսկ Հայաստանի օրակարգը Նիկոլ Փաշինյանը վաճառում է շուկայականից ցածր գնով․ Գառնիկ ԴավթյանԲայրամովի ելույթն ու իրականությունը․ ինչի մասին լռում է Ադրբեջանը․ Լիանա ԳասպարյանԻնչո՞ւ էր վատացել Այգեստան գյուղի միջնակարգ դպրոցի աշակերտների ինքնազգացողությունըԱյս մարդիկ մնացին Արցախում մինչև վերջին պահը, կատարեցին հայրենիքի առաջ իրենց հերոսական առաքելությունը ու հարյուրավոր կյանքեր փրկեցին․ Տիգրան Աբրահամյան Tashir Arena-ում այսօր խառը մենամшրտերի միջազգային մեծ երեկո է. հնարավորության հարթակ՝ նաև հայ մարզիկների համարՓաշինյանը մեր մտավորականությանը փորձում է բարոյապես ոչնչացնել. Ավետիք ՉալաբյանԵրբ քաղաքական էլիտայի կենսամակարդակը կտրուկ անջատվում է հասարակության միջին կենսամակարդակից, սոցիալական արդարության մասին թեզերը կորցնում են իրենց առաջնային համոզչությունը. Հ. ԿամենդատյանԱդրբեջանը Հայաստանին ոչինչ չի զիջելու և նորանոր պահանջներ է ներկայացնելու. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի իրական նպատակը պետք է լինի գերտերություններից կախվածության նվազեցումը. Արեգ ՍավգուլյանՀատկապես 2018-ից հետո կրթության մակարդակն անկում է ապրել. Ատոմ ՄխիթարյանԽաղաղությունն անհնար է առանց Արցախի հարցի արդար լուծման. Աննա ԿոստանյանE-auto-ն պաշտոնապես կներկայացնի ARCFOX էլեկտրամոբիլները Հայաստանում․ մեկնարկը՝ Auto Show-ին, գինը՝ սկսած 6 450 000 դրամիցՄԱԿ, Ադրբեջան և ԵԱՏՄ ԵՄ ընտրություն․ Հայաստանը ինչ է շահում, ինչ կորցնումԱրդյո՞ք նեկտարինը դեղձի և այլ մրգի «խաչասերման» արդյունք է. «Փաստ»Ռալֆ Յիրիկյանը՝ թվային փոխակերպման գնի մասին 13-րդ տարածաշրջանային HR համաժողովումՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 սեպտեմբերի). Երթմոմավառություն դեպի «Եռաբլուր». «Փաստ»35-ամյա ճանապարհի ջրբաժանը. բարդագույն ներկա, անորոշ ապագա. «Փաստ»Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Վահագն Ներսիսյան Ստիպեցինք Փաշինյանին դասեր քաղել. այլևս ոչ մի զիջում չի լինելու. տեսանյութՓաշինյանին առանձնապես չի մտահոգում, թե ինչ կլինի Հայաստանի հետ. ի՞նչ ճակատագիր կունենա անեծքով պատված «գործը». «Փաստ»Մեր ինքնության և մշակույթի դեմ պատերազմ է. Արսեն ԳրիգորյանԿորպորատիվ զավթում. ռիսկային ու ակնհայտ սխալ քայլ. «Փաստ»«Վազգենիցս հետո թոռնիկներս ապրելու ուժ տվեցին». Վազգեն Սիմոնյանն անմահացել է հոկտեմբերի 22-ին Վարանդայում, տուն «վերադարձել»... մեկ ամիս անց. «Փաստ»Ադրբեջանի մշակութային ջարդարարությունը նոր դրսևորումներ է ստանում. «Փաստ»Ո՞ր գերատեսչությանը կվերապահվի քաղաքացուն զինվորական ծառայությունից տարկետում տրամադրելու և դադարեցնելու գործառույթը. «Փաստ»«Մենք գործ ունենք ոչ թե դիվերսիֆիկացիայի, այլ անվտանգային համակարգի թուլացման հերթական վտանգավոր քաղաքականության հետ». «Փաստ»Ինքնության... «ֆորմատ». «Փաստ»Ջրամատակարարման ճգնաժամ. «Վեոլիա ջրի» անպատասխանատվությունը և իշխանությունների լռությունը. «Փաստ»Ո՞վ է ապահովում Քոչարյանի «քաղցր» կալանքը. «Փաստ»Տիգրանաշենը կունենա նոր շուկա, խաղահրապարակ և ավտոբուս. «Փաստ»Իսկապե՞ս անմեղ ու անվտանգ է «հրեղեն թռչունը». «Փաստ»Ռանչպար տանող փլուզված կամուրջը ժամանակավորապես կվերականգնվիՀունգարիան կտրուկ կրճատել է ԵՄ պաշտպանական վարկի իր պահանջը՝ 16.4 մլրդ եվրոյից հասցնելով 5.4 մլրդիՌուսաստանը պահպանում է հայկական ձկան և կաթնամթերքի ներմուծման արգելքը. «Ռոսսելխոզնադզոր»Ազգերի լիգայի խաղարկության C լիգայի առաջին տուրի շրջանակում Հայաստանի ազգային հավաքականը հաղթեց Լատվիայի ընտրանունԶախարովա․ Ուկրաինայի պատվիրակությունը ՄԱԿ-ում ձևացնում է, թե ռուսերեն չի հասկանումԲնակչության մեծամասնությունը չի աջակցում Փաշինյանի ստահոդ գաղափարախոսությանը. Ավետիք ՉալաբյանՍեպտեմբերի 28/29-ին բազմաթիվ հասցեներում լույս չի լինելուՎանաձոր-Սպիտակ ավտոճանապարհին «Kia Forte»-ն բшխվել է բետոնե արգելապատնեշներին և մասամբ հայտնվել ձորակում․ վարորդն ընթացքի ժամանակ հանկարծամшհ է եղելՀայհիդրոմետի տնօրենը գրում է․ Սեպտեմբերի 28-ից Հայաստան կներթափանցի տեղումնաբեր ցիկլոնՊեսկովը՝ Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և ԱՄՆ-ի եռակողմ հանդիպման մասինՌուբեն Վարդանյանի ընտանիքը նոր՝ «Կամուրջներ դեպի ապագա» մրցանակ է հիմնել