Ինչ է IPO-ն
IPO-ն (initial public offering) ենթադրում է ընկերության բաժնետոմսերի թողարկում և վաճառք ինչպես խոշոր ներդրողներին, այնպես էլ լայն հասարակությանը: Որպես կանոն, IPO իրականացրած ընկերությունը դառնում է ավելի թափանցիկ և վստահելի, ինչը նպաստում է բիզնեսի հետագա զարգացմանը և միջազգային շուկաներ դուրս գալուն: Այդպես ընկերությունները դառնում են ավելի «հանրային»: IPO-ն բավականին ծավալուն գործընթաց է և բաղկացած է մի քանի փուլերից: Սկզբում ուսումնասիրվում է ընկերության գործունեությունը, գնահատական տրվում բիզնեսին, այնուհետև սկսվում են նախապատրաստական աշխատանքները, այդ թվում` ազդագրի թողարկումը, որը պարունակում է ընկերության գործունեության բոլոր ուղղությունների վերաբերյալ սպառիչ և հավաստի տեղեկատվություն: Այսինքն հաջող IPO անելու համար ընկերությունը պետք է ունենա կայուն ֆինանսական վիճակ, զարգացման հեռանկարներ, վայելի հասարակության և ներդրողների վստահությունը: Գործընթացը եզրափակվում է բաժնետոմսերի վաճառքով:
Բաժնետոմսը հավաստում է սեփականատիրոջ սեփականության իրավունքը` ընկերության որոշակի գույքի նկատմամբ: Պարզ ասած, բաժնետոմսը փաստում է, որ այն գնողը ներդրում ունի տվյալ բաժնետիրական ընկերության կանոնադրական կապիտալում: Այսինքն` դուք դառնում եք տվյալ ընկերության իրական ակտիվի սեփականատեր, ստանում ընկերության կառավարման գործընթացում մասնակցելու և այն վերահսկելու իրավունք: Դուք մասնակցում եք ընկերության բաժնետերերի ժողովին և ունենում ձայնի իրավունք` ձեր գնած բաժնետոմսերի քանակին համապատասխան:
Ըստ էության՝ բաժնետոմսն ապրանք է, որը կարելի է գնել և վաճառել արժեղթղերի շուկայում: Եթե տվյալ ընկերությունը բավականին հեղինակություն ունի և վայելում է ժողովրդի վստահությունը, ապա բաժնետոմսերը, որպես կանոն, ունենում են բարձր իրացվելիություն: Այսինքն բաժնետոմսը կարճ ժամանակամիջոցում կարելի է վերածել դրամական միջոցի և գրանցել զգալի եկամուտ:
Մեզ նման սովարական մարդկանց` ֆիզիկական անձանց, արժեթղթեր ձեռքբերելու և բանժնետեր դառնալու համար պետք է համապատասխան պայմանագիր կնքել մասնագիտացված միջնորդի` բրոքերի հետ: Բրոքերն իր հաճախորդի, այսինքն` մեր հանձնարարականով բորսայում կգնի և կվաճառի մեր իսկ նախընտրած բաժնետոմսերը:
Բաժնետոմսերի շուկան կարող է լուրջ եկամուտ ապահովել՝ ի տարբերություն գումարի խնայման այլ տարբերակների: Բաժնետերերը ստանում են շահաբաժիններ` կազմակերպության շահույթի մի մասը: Մենք կարող ենք նաև վաճառել գնված բաժնետոմսերը ավելի բարձր գնով, քան գնել ենք: Շուկայի մասնակիցները խորհուրդ են տալիս բաժնետոմսերը գնելիս զինվել համբերությամբ և ներդրումը կատարել երկարաժամկետ կտրվածքով: Այսինքն, անմիջապես գնումից հետո չվաճառել բաժնետոմսերը և թողնել որ ակնկալվող եկամուտը «հասունանա»: Ներդրման այս տարբերակի արդյունավետությունը հատկապես զգալի է բարձր լիկվիդայնություն ունեցող բաժնետոմսերի պարագայում, երբ դրանք թողարկված են հայտնի և վստահություն վայելող ընկերությունների կողմից: Ի դեպ՝ նման թողարկումները կարող են լինել սահմանափակ և կարճ ժամանակում սպառվել, այնպես որ, եթե որոշել եք լրացուցիչ եկամուտ ստեղծել՝ անհրաժեշտ է փնտրել հետաքրքիր առաջարկներ և արագ կողմնորոշվել շուկայում:
