Մանկատան երեխաների երազանքները նույնն են
Հասարակություն
Երեխա ժամանակ բոլորս էլ ունեցել ենք վախեր, որոնք իրարից գուցե շատ տարբեր են, գուցե զավեշտի հասնող, գուցե անիմաստ, բայց դրանք վախեր են: Իմ մանկության ամենամեծ վախերից մեկը եղել է մի օր մանկատանը հայտնվելու վախը: Ինձ թվում էր, թե դրանից այն կողմ սարսափելի ոչինչ լինել չի կարող…
ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի ՈւԽ-ի նիստի ընթացքում որոշեցինք ընկերներով շոկոլադներ հավաքել Գավառի մանկատան երեխաների համար: Հավաքեցինք: Մի օր էլ ՈւԽ նախագահն ասաց, որ վաղը գնում ենք Գավառ:
«Ի՞նչ եմ խոսելու երեխաների հետ, ո՞նց ինձ պահեմ. «մանկատուն» բառը չեմ օգտագործի, գուցե նեղվեն կամ ավելի լավ կլինի` ոչինչ չխոսեմ, որ սխալ բաներ չասեմ...
Հասանք… Ավելի լուսավոր ու խաղաղ տեղ ես չէի տեսել, իրոք: Երեխաներն անցնում են մեր կողքով, զարմացած նայում են մեզ. լարված եմ դեռ: Մեզ տարան մի սենյակ, որտեղ շարված էին գորգագործության հարմարանքներ, լիքը գունավոր թելեր, գունավոր շորեր ու արագ-արագ շարժվող փոքրիկ-փոքրիկ ձեռքեր: Մոտեցան:
-Բարև,-ասում եմ, անունդ ի՞նչ է:
-Բարև, Ալլա, քո՞նը:
-Արուսիկ: Ցույց կտա՞ս` ոնց ես անում,- թելը մտցրեց, մյուսը հանեց, ոչինչ չհասկացա,- էս ո՞նց ես կարողանում, միշտ ուզել եմ, չեմ սովորել, գիտե՞ս:
-Բայց դրա մեջ ի՞նչ կա,- ծիծաղում է,- դանդաղ անե՞մ` սովորես,- արեց, փորձեցի ստացվեց:
Ալլան ժպտում էր, այսինքն այտերը բացվել էին, բայց աչքերով նա չէր կարողանում ժպտալ. բիբերը մի տեսակ չէին մեծանում, փայլում: Դա այնքան անժպիտ ժպիտ էր, որով ժպտում են այնտեղ բոլորը…
Հարցեր եմ տալիս` ինչքա՞ն ժամանակ է պետք մի գորգ գործելու համար, ե՞րբ ես սովորել, մեկ էլ իր կես հասակն ունեցող ավելի փոքր աղջիկը եկավ, կանգնեց կողքիս.
-Դու գորգ գործել չգիտե՞ս:
-Չէ, անունդ կասե՞ս:
-Լիլիթ, համ էլ ես էլ եմ կարողանում, արի գնանք քեզ իմ գործածը ցույց տամ ու դու էլ քո անունը ասա:
-Արուսիկ, բա դու քանի՞ տարեկան ես:
-Տասնչորս: Նոր եմ եկել էս մանկատուն, առաջ Վանաձորում էի: Արուսիկ, դու քսվում ե՞ս:
-Հա, քեզ էլ սովորեցնե՞մ:
-Լու՞րջ,- ժպտաց,- հա…
-Չէ, դեռ փոքր ես, մեծանաս` կսովորեցնեմ:
Մեզ կանչեցին իրենց դահլիճ: Մեզ հետ եկած աղջիկներից երկուսը կերպարանափոխվեցին, դարձան Թիթիզիկն ու Պուտպուտիկը: Երաժշտություն ենք միացրել, հո չենք պարու՜մ, երգո՜ւմ, խաղում ենք, ամենապուճուրներին տղաները գրկել, թռցնում են վեր, մեկ էլ հերթ է գոյացել թռչողների… Ու զգում եմ մեկը ձեռքս բռնել է պինդ. ոչ թե հպել, այլ պարուրել է իր ձեռքն իմ ձեռքի մեջ… Լիլիթն է:
-Լի՜լ, ինձ քո սենյակը ցույց կտա՞ս,- հարցնում եմ:
Բոլորից թաքուն դուրս եկանք դահլիճից, գնացինք, մտանք մի քանի սենյակներ, որոնցում անկողիններից ամեն մեկը մի աշխարհ էր, փոքրիկ անկյուն, կողքին` դարակի վրա, խաղալիքներ, տետրեր, նկարներ: Հասանք Լիլիթի սենյակ…
-Լի՜լ, ինչ լավ սենյակ ունես, ես էլ եմ քո սենյակից ուզում, ես սենց սիրուն պահարան չունեմ, էսքան սիրուն խաղալիքներ էլ չունեմ…
-Բա, հավանեցի՞ր:
-Էն էլ ոնց, կլինի՞ էլի գամ:
-Կգա՞ս, հա՞ Արուսիկ, անպայման արի, արդեն ընկերացել ենք:
-Դե ինձ թուղթ ու գրիչ տուր, մի բան գրեմ, բայց հետո կկարդաս:
Ես այդքան հուզված դեռ նամակ չէի գրել: Ամբողջությամբ չեմ պատմի, թե ինչ եմ գրել, քանզի դա մեր անձնական-ընկերական գործն է, բայց ես նրան խոստացա, որ էլի եմ գնալու, որ երբ մի քիչ տխրի, թող հիշի, որ վաղն ամեն ինչ լինելու է ավելի գեղեցիկ, քան այսօր, որ աղջիկները չեն տխրում ու հատկապես չեն լացում, որովհետև արցունքներից շպարը կարող է մաքրվել, իսկ Լիլիթը շուտով շպարվել պիտի սովորի:
Վերադարձանք դահլիճ, Լիլիթն ինձ ծանոթացրեց իր ընկերուհիների` Ջուլիետայի և Մարիամի հետ: Մենք զրուցում էինք, ես պատմում էի, թե ինչ եմ անում Երևանում, իրենք սելֆիներ էին անում իմ հեռախոսով: Մարիամն աննկարագրելի պարուհի է: Իրենք խմբով պարեցին, հետո ինձ էլ սովորեցրին էդ բարդ շարժումները, որոնք ինձ մոտ, մեկ է, լավ չստացվեցին:
Գավառում դեռ ձյուն կար, դրսում ձնագնդի խաղացինք, որի ընթացքում ես նայեցի շուրջս ու տեսա, որ մանկատան յոթանասուն երեխաներից ամենքն այսօր ձեռք են բերել իրենց ընկերներին, փոքրերը մեր հետ եկածների գրկում են, մեծերը` ձեռքները բռնած, ինչպես Լիլիթը:
Վերադառնում էինք, Մարիամը խնդրեց, որ հեռախոսահամարս տամ, ասացի` Լիլիթին տվել եմ, կվերցնես, ասեց` Լիլիթը չի տա…
Նստեցինք մեր ավտոբուսը, որ վերադառնանք, երեխաները եկել, հավաքվել էին ավտոբուսի մոտ, ձեռքները պարզել էին լուսամուտներին, մենք բացված լուսամուտներից վերջին անգամ բռնեցինք նրանց ձեռքերը, մեկ էլ թողեցինք, ավտոբուսը շարժվեց, մենք ձեռքերով «հաջող» էինք անում, երբ նրանցից մեկը թռավ տեղից, մյուսները` նրա հետևից, ու նրանք սկսեցին վազել մեր ավտոբուսի հետևից` մի վայրկյան ավել լինելու մեր կողքին, մի վայրկյան ավել ունենալու հարազատ մեկին…
Նրանցից ամեն մեկն իր աշխարհն ու երազանքը ունի, և այդ երազանքները խանգարում են իրար, քանի որ բոլորի երազանքը մեկն է…
Ու եթե անգամ իրենց ժպտացող աչուկների մեջ երջանկության կրակը չի բոցավառվում, միևնույնն է, մի օր կբոցավառվի, եթե իրենց կողքին լինենք ոչ միայն ես, Գոհարն ու մյուսը, այլև դու, քո ժպիտն ու քո` ինձանից ավելի լավ ընկեր լինելու ունակությունը:
Հ.Գ. Լիլիթն ամեն օր զանգահարում է ինձ, մենք իրար կարոտում ենք…
Արուսիկ Տիգրանյան
