Սա պետք է իմանան բոլորը. ինչու և ինչով են վտանգավոր գենետիկորեն մոդիֆիկացված մթերքները (լուսանկարներ)
Գենետիկորեն մոդիֆիկացված մթերքները (այսուհետ՝ ԳՄՄ) կրում են փոփոխված ԴՆԹ, ինչը թույլ է տալիս ստեղծել որոշակի անհրաժեշտ առանձնահատկություններ ապահովող մուտացիաներ։ Ի տարբերություն բնամթերքի՝ ԳՄՄ-ները ձևափոխվում են լաբորատոր պայմաններում, ինչը հետագայում ազդեցություն է ունենում ողջ բերքի վրա։
Այս մթերքները ստեղծվել են բիոտեխնոլոգիաների միջոցով, որոնք թույլ տվեցին մի օրգանիզմի գենը տեղափոխել մյուսի մեջ, որպեսզի այն ձեռք բերի այն հատկությունները, որոնց չի տիրապետում բնական միջավայրում։ Ներկայումս գիտնականները սկսել են գենետիկական ձևափոխումների ենթարկել նաև մսամթերքը, բայց, այնուամենայնիվ, այսօրվա դրությամբ ԳՄՄ-ների մեծամասնությունը կազմում են մրգերը, բանջարեղենն ու հացահատիկային կուլտուրաները։
Սկզբում տարբեր բույսերի ԴՆԹ-ի ձևափոխումը հիանալի ռազմավարություն էր թվում, որի շնորհիվ կարելի էր գրավել սպառողին, լուծել սովի խնդիրը մոլորակի վրա ու օգնել գյուղատնտեսությանը, բայց վերջին տարիներին ավելի ու ավելի շատ հետազոտություններ են անցկացվում, որոնք ցույց են տալիս, որ այդ մթերքները վտանգավոր են մարդկանց առողջության համար, բացասաբար են ազդում գյուղատնտեսության վրա, իսկ դրանց կիրառությունը հանգեցրել է առճակատման այն մարդկանց միջև, ովքեր կողմ են ԳՄՄ-ին և նրանց, ովքեր դեմ են դրանց ու հանդես են գալիս հօգուտ բնաթերքի։
Ինչպե՞ս են ԳՄՄ-երն ազդում առողջության վրա
Տարիներ տևած հետազոտությունների ու լաբորատոր ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել են մի շարք բացասական ազդեցություններ, որոնք ԳՄՄ-ներն ունենում են մարդու օրգանիզմի վրա։
- Ի հայտ են եղել ալերգիաների նոր տարատեսակներ։ ԳՄՄ-ները պարունակում են տոքսիններ ու ալերգեններ, որոնք բացասական ազդեցություն են ունենում մեր օրգանիզմի վրա։ Որպես օրինակ կարելի է դիտարկել Starlink եգիպտացորենի շուրջ 2000 թվականին ծագած սկանդալն ԱՄՆ-ում։ Այս եգիպտացորենի մեջ մեծ քանակությամբ տոքսիկ սպիտակուցներ էին առկա, որոնք մարդկանց վրա շատ ուժեղ ալերգիկ ազդեցություն էին թողնում, ընդհուպ մինչև անաֆիլակտիկ շոկ։
- ԳՄՄ-ների պատճառով ի հայտ են եկել ախտածին բակտերիաներ, որոնք կայուն են հակաբիոտիկների հանդեպ։ Սա նշանակում է, որ որոշ դեղամիջոցներ անզոր կլինեն մարդկանց համար վտանգավոր վարակների դեմ, ու որոշ հիվանդություններ փաստացի անբուժելի կդառնան։
- ԳՄՄ բույսերի կուլտիվացիայի համար լայնորեն կիրառվող քիմիական պարարտանյութերի արտադրության ծավալների աճը հանգեցրել է սննդի քիմիական աղտոտվածության աճին։
- Ավստրիական հետազոտություններից մեկում ասվում է, որ ԳՄՄ-ները նվազեցնում են մարդու ռեպրոդուկտիվ ֆունկցիայի հնարավորությունը։ Սա ապացուցվել է գիտափորձով, որն անցկացվել է մկների վրա, ու որի ժամանակ պարզվել է, որ ԳՄՄ եգիպտացորենով սնված մկներն ավելի ցածր պտղաբերություն ունեն, քան այն մկները, որոնք սնվել են բնական եգիպտացորենով։
- Առայժմ հայտնի չէ, թե ինչպես են տրանսգենային մթերքներն ազդում մեր օրգանիզմի վրա երկարաժամկետ հեռանկարում, սակայն կան կասկածներ, որ դրանք կարող են նպաստել մի շարք մահացու հիվանդությունների զարգացմանը, ինչպիսին, օրինակ, քաղցկեղն է։
Է՞լ ինչով են վտանգավոր տրանսգենային մթերքները
ԳՄՄ-ները վնասակար են ոչ միայն մեր առողջության համար։ Վտանգվում են մարդու կյանքի այլ ոլորտները ևս, ու այս հիմնախնդիրը լայն քննարկումների առարկա է տարբեր պետությունների ու միջազգային կազմակերպությունների շրջանակում։
ԳՄՄ-ները վատ են ազդում շրջակա միջավայրի վրա
Գենետիկորեն մոդիֆիկացված կուլտուրաները մեծացնում են տոքսիկ պրոդուկտների սպառման սանդղակը գյուղատնտեսությունում։ Քիմիկատներն ազդում են ոչ միայն բուն մթերքի վրա, այլև ավանդական տեսակների վրա՝ քայքայելով դրանց ու հանգեցնելով կենսաբանական բազմազանության անխուսափելի քայքայման։ Որոշ երկրներում ֆերմերներն օրենքով են ստիպված կուլտիվացնել միայն գենետիկորեն մոդիֆիկացված սերմեր ու հրաժարվել ավանդական սերմերից։
ԳՄՄ-ները վատ են ազդում տնտեսության վրա
ԳՄՄ-ների զարգացումը վերահսկվում է մի քանի ընկերությունների կողմից, որոնք աստիճանաբար ընդլայնում են իրենց ազդեցությունն ու ձգտում են գրավել համաշխարհային շուկան, որպեսզի հետագայում թելադրեն սերմացուների շուկայի խաղի կանոններն ու վերահսկեն պարենամթերքի արտադրությունը ողջ մոլորակում։ Նրանց մթերքներն ակտիվորեն գրավում են շուկան, քանի որ դրանք ավելի էժան են ու գրավիչ սպառողի համար։ Դրանք նաև վնասում են ավանդական բնամթերք արտադրողներին, քանի որ բնամթերքը միշտ ավելի թանկ գին է ունենում։
Ո՞ր մթերքներն են առավել հաճախ ենթարկվում գենետիկական մոդիֆիկացման
Ներկայումս որոշ խոշոր ընկերություններ զբաղվում են տարբեր մթերքների գենետիկական մոդիֆիկացմամբ, այդ թվում նաև մսի։ Ձեզ ենք ներկայանում ԳՄՄ-ների շուկայում առավել հաճախ հանդիպող մթերքների ցանկը.
- եգիպտացորեն ու դրանից պատրաստվող արտադրանք (ալյուր, յուղ, սիրոպներ ու փաթիլներ (хлопья))
- սոյա և դրանից պատրաստվող արտադրանք
- բամբակ
- կարտոֆիլ
- շաքարի ճակնդեղ
- բրինձ
- երկարակյաց լոլիկներ
- ելակ
- արքայախնձոր
- պղպեղ։
Եվ այժմ հարցերի հարցը. հիմա, երբ դուք գիտեք այս ամենը, պատրա՞ստ եք արդյոք օգտագործել այս թույնն ինքներդ ու առավել ևս թույլ տալ, որ դա անեն ձեր երեխաները...
