Սահմանադրության նախագծով` խաղաղ պայմաններում ԶՈՒ-ն ՊՆ ենթակայության ներքո է, պատերազմի ժամանակ` վարչապետի
Սահմանդրական փոփոխությունների նախագծի 1-7-րդ գլուխներում հստակ պատասխան է տրվում անվտանգության հարցին եւ ներկայացնում կառավարության լիազորություններն ու գործողությունները թե՛ պատերազմական վիճակում, թե՛ խաղաղ պայմաններում: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ, նախագիծը սահմանել է, որ խաղաղ պայմաններում Զինված ուժերը գտն վում են կառավարության ենթակայության տակ: «Կառավարությունն իրականացնում է ԶՈւ ընդհանուր ղեկավարում: ԶՈւ անմիջական ղեկավարը Պաշտպանության նախարարն է: Իրավաբանորեն պատերազմական իրավիճակում ԶՈւ գերագույն գլխավոր հրամանատարությունն անցնում է վարչապետին, ով իրավունք ունի նշանակելու ԶՈւ հրամանատար»,- ասաց սահմանադրագետ Վարդան Պողոսյանը` հավելելով, որ ԶՈւ հրամանատարության ինստիտուտը գործում է նաեւ այսօրվա Սահմանադրությունում:
«Դա կապված է նրա հետ, որ պատերազմական ժամանակահատվածում քաղաքացիական անձ հանդիսացող վարչապետը չի կարող պրոֆեսիոնալ եւ կոմպետենտ լինել ռազմական գործողություններ մշակելու եւ իրականացնելու հարցում: Հետեւաբար, ամրագրվում է Գլխավոր շտաբի ինստիտուտը եւ ԳՇ պետն է ամենաբարձր զինվորական պաշտոնատար անձը դառնում Զինված ուժերում»,- ասաց Պողոսյանը:
Ինչ վերաբերում է պատերազմ կամ խաղաղություն հայտարարելու դրույթներին, ապա դրանք գրեթե անփոփոխ են մնացել: Բարձրագույն հրամանատարական կազմին նշանակում է հանրապետության նախագահը: Հակաճառությունները կարող են լինել միայն այն պարագայում, եթե պաշտոնին նշանակվում է մի անձ, որը չի բավարարում Սահմանադրության կամ օրենքներին ներկայացվող պահանջներին:
Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամ Հրայր Թովմասյանի գնահատմամբ` նոր նախագծում ներկայացված անվտանգության համակարգն ավելի կայուն է եւ արդյունավետ, քան ներկայիս համակարգը: Ըստ նախագծի՝ այն քաղաքական ուժը, որը ձևավորել է գործադիր իշխանությունը, նա էլ պատասխանատու է անվտանգության հարցում:
«Այս մոդելը նորություն չի եւ ոչ ոք չի կարող ասել, որ խորհրդարանական երկիր հանդիսացող Գերմանիայի կամ Իսրայելի պաշտպանության համակարգն ավելի թույլ է, քան Բոլիվիայինը կամ Ֆրանսիայինը»,- ասաց Թովմասյանը:
Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը հուլիսի 15-ին հրապարակել է Սահմանադրության 1-7-րդ գլուխների նախագծի նախնական տարբերակը՝ հանրային քննարկումների համար: Առաջարկվում է, որ Ազգային ժողովը կազմվի առնվազն 101 պատգամավորից, ԱԺ-ն ընտրվի համամասնական ընտրակարգով, որը պետք է երաշխավորի կայուն խորհրդարանական մեծամասնության ձևավորումը: սահմանվում է, որ ԱԺ ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունները և կուսակցությունների դաշինքները պարտավոր են ներկայացնել վարչապետի թեկնածություն և կառավարության ծրագրի հիմնադրույթ ները: ԱԺ-ն ընտրվելու է 5 տարի ժամկետով: 5-րդ գլուխը, որը վերաբերում է Հանրապետության նախագահին և նրա լիազորություններին, նախատեսում է, որ նախագահը պետք է ընտրվի 7 տարի պաշտոնավարման ժամկետով։ Նույն անձը նախագահ կարող է ընտրվել միայն 1 անգամ ի տարբերություն գործող Սահմանադրության, որի դեպքում սահմանափակումը վերաբերում է երկու անգամից ավելի անընդմեջ պաշտոնավարելուն։ Միևնույն ժամանակ, նախատեսվում է, որ հանրապետության նախագահն իր լիազորությունների իրականացման ընթացքում չի կարող լինել որևէ կուսակցության անդամ։
