Աշխարհի ամենաանսովոր 10 դպրոցները

BlogNews.am-ը գրում է.

Շատ աշակերտներ դպրոց են հաճախում առավոտյան՝ գրքերով լի պայուսակները ձեռքերին և վերադառնում տուն կեսօրին՝ տնային աշխատանքներով ու դասամիջոցին պատահած պատմություններով։ Հաջորդ օրը նրանք վերադառնում են դպրոց, նստում նստարանին ու հետևում, թե ինչպես է ուսուցիչը կավիճով պատասխանները նշում գրատախտակին։ Սա հենց այն է, ինչ շատերի մտքին գալիս է դպրոցի մասին մտածելիս։ Ինչևէ, որոշ դպրոցներ փոքր-ինչ տարբերվում են մեր պատկերացրածից։

 10  Դոնգժոնգի քարանձավի տարրական դպրոց

Դոնգժոնգի քարանձավի տարրական դպրոցը գտնվում է Չինաստանի Գուիժու շրջանի լեռնային Միաո գյուղում։ Դոնգժոնգը բառացիորեն թարգմանվում է որպես «քարանձավ»։ Գուիժուն Չինաստանի ամենաաղքատ նահանգներց մեկն է և կառավարությունից չափազանց քիչ աջակցություն է ստանում։ Դպրոցի առանձին շենք կառուցելու փոխարեն այստեղ ապրող համայնքը 1984թ․-ին քարանձավում դպրոց հիմնեց՝ 8 ուսուցիչներով ու 186 աշակերտներով։

Որոշ աշակերտներ օրական 8 ժամ են ծախսում դեպի դպրոց ու դպրոցից տուն հասնելու համար, որպեսզի գիտելիքներ ստանան։ Ինչևէ, որոշ գյուղացիներ անհանգստություն ունեն, որ նրանց հնարավոր է թույլ չտան շարունակել գործածել դպրոցը, քանի որ Չինաստանի իշխանությունները հայտարարել են, որ անհրաժեշտ է փոփոխություններ կատարել, որովհետև Չինաստանը «քարանձավային հասարակություն» չէ։

 9  Բանգլադեշի նավակ-դպրոցը

Տարին երկու անգամ Բանգլադեշում ջրհեղեղներ են տեղի ունենում, որի հետևանքով միլիոնավոր մարդիկ առանց մաքուր ջրի, էլեկտրականության ու այլ անհրաժեշտությունների են մնում։ Երեխաների համար դժվարանում է դպրոց հաճախելը, և դպրոցների համար էլ դժվար է լինում դռները բաց պահելը։ Ամենամյա ջրհեղեղի պատճառով առաջացած խոչնդոտները հաղթահարելուն ուղղված շահույթ չհետապնդող «Shidhulai Swanirvar Sangstha» կազմակերպությունը հետաքրքիր լուծում է գտել։ Նրանք տներ, առողջական կենտրոններ ու դպրոցներ են կառուցել,  որոնք լողում են ջրի վրա։

Կազմակերպությունը 100-ից ավելի նավակ-դպրոցներ է գործարկում։ Այս դպրոցներից յուրաքանչյուրը հագեցած է արեգակնային էներգիայով ու նոութբուք-համակարգիչներով, ինտերնետային կապով ու փոքրիկ գրադարանով։ Նավակ-դպրոցներն իրենցից ներկայացնում են դպրոցի ու աշակերտական ավտոբուսի հիբրիդ։ Ամեն անգամ, երբ ջրհեղեղ է լինում, ու մյուս բոլոր ծառայությունների աշխատանքը խափանվում է, դպրոցները դեռևս շարունակում են գործել։ Դրանք հավաքում են աշակերտներին ջրով ծածկված տարբեր հատվածներից, այնուհետև դասերից հետո կրկին վերադարձնում նրանց տներով ու շրջում՝ աշակերտների մյուս խմբին հավաքելու համար։ 2002թ․-ին դրանց հիմնադրումից ի վեր մոտ 70.000 երեխաներ են կարողանում օգտվել այս դպրոցներից։

 8  Հնդկաստանի երկաթուղային կայանների դպրոցները

Ամեն անգամ, երբ Ինդերջիթ Խուրանան աշխատանքի էր գնում գնացքով, նա մի քանի երեխաների էր հանդիպում, ովքեր գնացքի ուղևորներից ողորմություն էին խնդրում դպրոց հաճախելու փոխարեն։ Խուրանան Հնդկաստանի Օրիսա բնակավայում դպրոցի ուսուցիչ էր և վստահ էր, որ այս երեխաներն օգնության կարիք ունեն՝ հետագայում նորմալ ապագա ունենալու համար։ Քանի որ գրեթե անհնար էր այս երեխաներին դպրոց տանելը, նա որոշեց դպրոցը տանել երեխաների մոտ։ Սա հանգեցրեց «Ռուշիկա դպրոց սոցիալական ծառայություն» կազմակերպության ու «Երկաթուղային կայանների» դպրոցի հիմնադրմանը։

Խուրանան սկսեց իր ծրագիրը 1985թ․-ին միայն մեկ դպրոցի հիմնադրումից, սակայն ավելի քան 4000 աշակերտներ են կրթություն ստանում ամբողջ Հնդկաստանի տարածքում այս ծրագրի շնորհիվ։ Դպրոցները բավարարում են փողոցային երեխաների, աշխատող երեխաների և աղքատ ընտանիքների երեխաների կարիքները։ Աշակերտները հավաքվում են գնացքի կանգառների միջև՝ կարդալ ու գրել սովորելու համար, բացի այդ, նրանք սովորում են ճամփորդելու, երգերի, երաժշտության, բեմականացումների ու տիկնիկներ խաղացնելու միջոցով։ Նրանց թույլատրվում է բաց թողնել դպրոցական ծրագիրն ու վերադառնալ, երբ նրանք կցանկանան։ Խուրանան նաև հասկացավ, որ դժվար կլինի կրթել երեխաներին՝ առանց նրանց ամբողջ ընտանիքի կարիքները հաշվի առնելու, այնպես որ՝ նրա կողմից հիմնած կազմակերպությունը նաև սնունդ ու դեղորայք է տրամադրում ընտանիքներին։

 7  Աբո տարրական դպրոց

Աբո տարրական դպրոցն առաջին ստորգետնյա դպրոցն է Միացյալ Նահանգներում։ Սովետական Միության հետ Սառը պատերազմի տարիներին նախագահ Քենեդին երդվեց, որ հանրային ու մասնավոր կառույցներ կհիմնի, որոնք կարող են ծառայել որպես ապաստարաններ՝ միջուկային զենքի օգտագործումից պաշտպանվելու համար։ Ենթադրում էին, որ հնարավոր է՝ Նյու Մեքսիկոյի Արտեսիա քաղաքի վրա այսպիսի հարձակում կատարվի, քանի որ այստեղ է գտնվում «White Sands Missile Range» հրթիռների կայանն ու այժմ արդեն լքված ռազմաօդային բազան։ Նրանք որոշեցին այստեղ ստորգետնյա դպրոց կառուցել, որը նաև որպես ապաստարան կօգտագործվի։

Դպրոցն ամբողջովին գետնի տակ է կառուցված, որի տանիքին խաղահրապարակներ են։ Այս դպրոցը երեք տարբեր մուտքեր ուներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պահպանվում էր 800 կգ-ամանոց պողպատե դռներով։ Դրանք նաև հագեցած էին վարակազերծող ցնցուղներով։ Ասում են, որ դպրոցն ընդունակ է դիմակայել 20 մեգատոն պայթյունի ճառագայթմանը։  Չնայած այս ամենին՝ աշակերտներից շատերը գաղափար անգամ չունեին, որ դպրոց էին հաճախում ռմբակոծության ապաստարանում։
Բարեբախտաբար, դպրոցը երբեք չի ծառայել որպես ապաստարան։ Այն փակվեց 1995թ․-ին՝ աճող ծախսերը կատարել չկարողանալու պատճառով։

 6  Գուլուի տարրական դպրոց

Գուլուն փոքրիկ գյուղ է, որը գտնվում է Չինաստանի Սիչուան նահնանգի Հանյուան Քաունթիում։ Այս գյուղ հասնելու միակ ճանապարհը Լուոմա կոչվող ճանապարհն է, որը լի է ժայռերի պատերի միջև գտնվող զիգզագաձև նեղ անցումներով ու թույլ կամուրջներով։ Լեռներից մեկում թաքնված է  Գուլու գյուղի տարրական դպրոցը։

Դպրոցը գործում է 80-ական թվականներից։ Դպրոցը միայն մի ուսուցիչ ունի՝ Չեն Քիջունը, ով Գուլու է ժամանել 18 տարեկանում։ Այն ժամանակ դպրոցը սարսափելի վիճակում էր և չուներ նույնիսկ կոյուղի։ Երբ աշակերտներից մեկը լեռներում ինչ-որ տեղ զուգարան գնալ փորձելիս ընկել ու վնասվել էր, գյուղի բնակիչները հավաքվել էին ու միահամուռ ուժերով զուգարան կառուցել։ Վերանորոգումը ներառում էր նաև բասկետբոլի խաղահրապարակ, որը կառուցվել է չօգտագործվող գրատախտակի միջոցով։ Աշակերտները պետք է, սակայն, զգույշ լինեն այն օգտագործելիս, որպեսզի գնդակը լեռներից այն կողմ չնետեն։

 5  Հարվի Միլքի անվան դպրոց

Նյու Յորքում գտնվող Հարվի Միլքի դպրոցն անվանվել է միասեռականների իրավունքների պաշտպան հայտնի ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ Հարվի Միլքի անունով։ Այն կառուցվել է միասեռականների, բիսեքսուալների ու տրանսգենդերների համար, ովքեր կարող են խտրականության ենթարկվել սովորական դպրոցներում։ Դպրոցը հայտարարում է, որ բաց է բոլոր աշակերտների առաջ՝ անկախ նրանց սեռական կողմնորոշումից կամ ինքնությունից։ Ինչևէ, 2003թ․-ին հասարակական բողոքի ալիք բարձրացավ, և դպրոցը քննադատության ենթարկվեց։ Դպրոցի դեմ նույնիսկ դատական հայց է ներկայացվել՝ դրա պետական ֆինանսավորումը դադարեցնելու համար։

 4  Տրաբախո Յա

Մարմնավաճառությունն Իսպանիայում օրինականացված է։ Այսօր Իսպանիայում 200.000-400.000 մարմնավաճառ կա։ Վալենսիայում բացված «Տրաբախո Յա» դպրոցը, որի անունը թարգմանաբար նշանակում է «Աշխատիր հիմա», մարմնավաճառներին սովորեցնում է առևտրում ամենարդյունավետ հնարքները։ Նրանք ընդունելության հայտարարություն են տարածում՝ իմանալով, որ այս մասնագիտությունը եկամտաբեր է, և դպրոցն ավարտելուց հետո նրանց երաշխավորում են աշխատանքով ապահովել։

Ուսանողները 120 դոլար են վճարում ինչպես մարմնավաճառության պատմության ու զարգացման դասընթացի, այնպես էլ բիզնես-հմտություններ ձեռք բերելու համար։
Նրանք օրական երկու ժամ գործնական պարապմունքների են մասնակցում։

Դպրոցի դեմ դատական հայց ներկայացվեց դրա գործունեությունը դադարեցնելու համար, սակայն հայցը մերժվեց, և դպրոցը դեռևս շարունակում է գործել։

 3  Ֆիլադելֆիայի ապագայի դպրոցը

Ֆիլադելֆիայի ապագայի դպրոցը բացվեց 2006թ․-ին։ Դպրոցն աշակերտներից չի պահանջում գրքեր ունենալ, փոխարենն աշակերտները համակարգիչներ են օգտագործում։ Մաթեմատիկան ուսուցանվում է «OneNote» հավելվածի օգնությամբ, իսկ ուսուցիչները գրատախտակի փոխարեն օգտագործում են թվայնացված սմարթ տախտակներ։ Աշակերտները թվային կողպեքներով աշխատող պահարաններ են օգտագործում, որոնք բացվումն են ID քարտերով։

Դպրոցը մի քանի խոչնդոտների առաջ կանգնեց բացվելուց ի վեր, քանի որ աշակերտների համար դեռևս դժվար էր տեխնիկական առումով հարմարվել դպրոցին։ Ինչևէ, այժմ դպրոցը բավականին մեծ ժողովրդականություն է վայելում։

 2  Բրուկլինի ազատ դպրոցը

Բրուկլինի ազատ դպրոցը բաժանված է երկու մասի՝ 11-18 տարեկանների և 4-11 տարեկանների համար։ Այս դպրոցը չունի ուսումնական պլան։ Աշակերտներին թույլատրվում է ընտրել յուրաքանչյուր առարկա, որը կնախընտրեն, նրանք կարող են նույնիսկ դպրոց չհաճախել, եթե ցանկանան։ Աշակերտներն են այստեղ օրենքներ սահմանում։ 
Որոշ աշակերտներ կարող են որոշել միայնակ ու անկախ ուսուցանել, որը կարող է մի քանի տարի տևել։ Որոշ աշակերտներ կարող են որոշել խաղալ, թափառել կամ պարզապես քնել։ Այստեղ կան այնպիսի առարկաներ, որի ժամանակ աշակերտները պետք է դիտեն ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմաշարի սերիաներն ու այնուհետև քննարկել այն, մեկ այլ դասաժամի ընթացքում աշակերտները պետք է համեմատեն քաղաքի ռեստորանները դրանք այցելելուց առաջ։

Ամեն շաբաթ հանդիպումներ են կազմակերպվում՝ որոշելու համար, թե ինչպես պետք է աշխատի դպրոցը դրա համակարգումից մինչև աշակերտների ընդունելության կարգը։

Թեստեր, տնային աշխատանք կամ գնահատականներ այստեղ չկան։ Եթե աշակերտը ցանկանում  է, նա կարող է հանդիպում նշանակել իր գաղափարներն ու մտքերը ողջ դպրոցի հետ կիսելու համար։ Աշակերտների համար դասերը զվարճալի են անցնում, իսկ ուսուցիչներն այստեղ որպես կարգավորիչներ են աշխատում։ Տնօրենի պնդմամբ՝ դպրոցի նպատակն է օգնել յուրաքանչյուր երեխայի գտնել իր սեփական ճանապարհը։ Բրուկլինի ազատ դպրոցի մոդելը քննադատության է ենթարկվել ուսումնական պլանի բացակայության պատճառով։

 1  Կախարդների դպրոց

Կախարդների դպրոցում աշակերտներին սովորեցնում են ամեն ինչ կախարդության մասին։ Չնայած դպրոցի 40.000 աշակերտներից շատերը դասերին առցանց են մասնակցում, այն նաև ֆիզիկական կառույց ունի, որտեղ աշակերտները կարող են հաճախել դասերի։ Սկզբում դպրոցը կառուցվեց Չիկագոյի Ռոսվիլ քաղաքում, որտեղ երկու տարի գործելուց հետո այն տեղափոխվեց Մասաչուսեցի Սալեմ քաղաք՝ այն նույն քաղաք, որտեղ 1692-1693թթ․-ի ընթացքում 200 մարդիկ մեղադրվեցին կախարդության մեջ ու մահապատժի ենթարկվեցին։

Ռոսվիլից Սալեմ տեղափոխությունն անհրաժեշտ էր, քանի որ քրիստոնյաները բողոքի ակցիաներ էին կազմակերպում ու սուրբ ջուր ցանում կախարդների վարած մեքենաների վրա։ Մյուսներն էլ իրենց սեփական մեքենաների վրա էին ջուր ցանում պաշտպանվելու համար։ Սալեմն ընտրվեց, քանի որ այնտեղ արդեն իսկ կախարդների համայնք կար, և այստեղ կախարդներին ավելի բարյացակամ էին ընդունում։