Պալյանների ճարտարապետական գերդաստանի արխիվի մի մասը ներկայացվեց հանրությանը

Պալյան ճարտարապետական գերդաստանի աշխատանքների համեստ մի մասը Ճարտարապետի միջազգային օրվա առիթով ներկայացվեց երևանյան հասարակությանը: 

Ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտում ներկայացված նմուշները այս տարի մայիսին վերջապես Հայաստանում հանգրվան գտած ` Պոլսի ամենաազդեցիկ շենքերը նախագծած Պալյանների գերդաստանի արխիվի մի մասն են:

«Օսմանյան կայսրությունից այս գանձերը 1900թ. Իտալիա էր տեղափոխել Լևոն Կյուրեղյանը:  Ցավոք, Լևոն Կյուրեղյանը չկարողացավ վերջնականապես լուծել արխիվի պատկանելիության խնդիրը, սակայն, համոզված էր, որ այն պետք է պահպանվի Հայաստանում:

Նա պատգամեց այդ գործն իր որդուն՝ նույնպես ճարտարապետ Հովհաննես Կյուրեղյանին, ով հասցրեց այն կտակել իր որդուն՝ Արմենին: Վերջինս գտավ, որ արխիվի ամենահարմար պահպանման վայրը` ճարտարապետության թանգարանը», - նշեց Ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Գրիգորյանը:

Թանգարանի տնօրենը հավելեց, որ նման մշակութային հարստություն ներկայացնող արխիվի տեղափոխությունը  քաղաքական, ֆինանսական և մշակութային մեծ  խնդիր էր: Արդյունքում` ՀՀ քաղաքաշինության և արտաքին գործերի նախարարություների շնորհիվ այս տարի մայիսին հաջողվեց արխիվը տեղափոխել Հայաստան:

«Արխիվը պարունակում է նախագծեր, էսկիզներ, գրավոր նյութ, լուսանկարներ՝ Պալյան գերդաստանի գործունեության հիմնական մասը: Սակայն առանձնահատուկ է հավաքածույում Նիկողայոս և Սիմոն Պալյաններին վերաբերվող նյութերը: Նյութն ունի հետազոտման, վերականգնման և պահպանման կարիք: Հույս ունեմ, որ ուսումնասիրության ավարտին ամբողջ նյութը տեղ կգտնի տպագիր կատալոգում», - հավելեց Աշոտ Գրիգորյանը:

Ցուցահանդեսը բաց կլինի մինչև նոյեմբերի 5-ը:

Պալյանների գերդաստանի շառավիղները 18-19-րդ դդ. եղել են օսմանյան արքունի ճարտարապետներ։ Պալյանների հռչակն ու ազդեցությունը իր բարձրակետին է հասել 19-րդ դարում՝ ընտանիքի ներկայացուցիչներ Գրիգոր Ամիրայի և նրան հաջորդած Կարապետ Ամիրա, Նիկողոս Բեյ, Հակոբ Բեյ և Սարգիս Բեյ Պալյանների օրոք։ Պալյանները առավել հանրածանոթ են օսմանյան սուլթանների համար կառուցած իրենց շքեղ պալատներով։ Այսպես, Աբդուլ Մեջիդի օրոք կառուցվել է Դոլմաբախչե պալատը, Աբդուլ Ազիզի օրոք՝ Բեյլերբեյի և Չըրըղանի պալատները։ Պալյանները կառուցել են նաև մեծ թվով սուլթանական մզկիթներ։