Արմեն Մարուքյանն առաջարկում է միջազգային դատարանում Ցեղասպանության հարցը քննարկելու 5 ուղղություն
Հասարակություն
Հայոց ցեղասպանության հարցն իրավական հարթություն տեղափոխելն ամենաճիշտ որոշումն է, քանի որ ճանաչման գործընթաց վարելու դեպքում Ցեղասպանությունը ճանաչած պետությունների թիվն ավելանում է, սակայն դա որեւէ կերպ չի ազդում Թուրքիայի վրա, եւ այդ երկիրը ոչ միայն կատարված հանցագործության համար պատասխանատվություն չի ստանձնում, այլեւ չի քննարկում փոխհատուցման հարցը:
ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի հայկական հարցի եւ հայոց ցեղասպանության բաժնի վարիչ Արմեն Մարուքյանը շեշտում է, որ միակ ուղին Թուրքիային հարկադրանքի ենթարկելն է, իսկ հարկադրանքի լավագույն տարբերակը միջազգային դատական ատյանում դատական գործընթաց սկսելն է, որպեսզի թուրքական իշխանությունը, միջազգային իրավունքի ճնշման ներքո քայլեր ձեռնարկի այդ ուղղությամբ:
«Այս ուղղությամբ անհրաժեշտ է հստակեցնել և ճշգրտել, թե որն է մեր պահանջելիքը, և ինչի հիման վրա ենք պահանջում հատուցում: Հինգ ուղղությամբ պետք է ներկայացնել հայկական կողմի պահանջները՝ հայրենազրկում, մարդկային կորուստներ, նյութական կորուստներ, մշակութային ասպեկտ և հոգեբանական հետևանքների հաղթահարում: Միաժամանակ, պետք է հասկանանք, որ միջազգային իրավունքը «առաձգական» է, եւ միջազգային իրավունքի նորմերը աղավաղում են ուժեղ պետություններն ու յուրաքանչյուրը դրանք հարմարեցնում է իրեն: Հայ ժողովրդի համազգային իրավունքների վերականգնման ուղղությամբ յուրաքանչյուր գործողություն պետք է քաղաքական գործընթացով ապահովագրված լինի:
Հակառակ դեպքում` լրջորեն կվնասենք իրավական գործընթացին: Եթե միջազգային դատարանը, օրինակ, ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանը, կայացրեց որոշում, որ չի բավարարում Հայաստանի հայցը, նշանակում է, որ մենք երկրորդ անգամ այդ հայցով չենք կարողանա մտնել դատարան: Մենք պետք է հասկանանք ռիսկերը»,- շեշտեց Արմեն Մարուքյանը:
Նրա գնահատմամբ` լավագույն տարբերակը մինչ իրավական գործընթացներին անցնելը քաղաքական ապահովագրումն է:
«Համաշխարհային քաղաքականության ազդեցիկ դերակատարների հետ լուրջ աշխատանք ունենք կատարելու: Եթե այդ ուժային կենտրոններում մեր լոբբիստական կառույցների եւ դիվանագիտական ներկայացուցիչների հետ ստեղծենք մթնոլորտ, որ չեզոք վերաբերվեն այդ իրավական գործընթացներին եւ ճնշումներ չգրանցեն դատական ատյանների վրա, ապա հաջողությունը կլինի»,- համարում է Մարուքյանը: Նա շեշտում է, որ ներկա աշխարհաքաղաքական զարգացումները կարող են նպաստավոր լինել այդ գործողությունների համար:
«Այսօրվա աշխարհաքաղաքական զարգացումների լույսի ներքո բավական նպաստավոր պայմաններ կան: Թուրքիայի հարաբերությունները ԵՄ-ի, ՌԴ-ի, ԱՄՆ-ի հետ բավական լարված են եւ այդ հարաբերությունների սրությունն օգտագործել է պետք: Այս առումով մեծ ռեսուրս եմ տեսնում լոբբիստական կառույցների եւ դեսպանատների աշխատանք համար»,- ընդգծեց Մարուքյանը` հավելելով, որ պետք է օգտվել իրավիճակից եւ նպաստավոր քայլեր մշակել:
Հայոց ցեղասպանության հարցը իրավական հարթության վրա բարձրացնելու եւ փոխհատուցման պահանջը դրվել է նաեւ Համահայկական հռչակագրում, որը հրապարակվել է hունվարի 29-ին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում: Հռչակագիրը միաձայն ընդունվել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները համակարգող պետական հանձնաժողովի նիստում: Փաստաթուղթն ընթերցել է Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և, ի կատարումն Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումները համակարգող պետական հանձնաժողովի որոշման, Հռչակագրի մայր օրինակը ի պահ է հանձնել Հայոց ցեղասպա նության թանգարան-ինստիտուտին: Հանրապետության Նախագահը նշել է, որ հռչակագրի մեկ օրինակը կուղարկվի Միացյալ ազգերի կազմակերպության Գլխավոր քարտուղարին, մեկ օրինակը կհանձնվի Հայաստանի Հանրապետության ազգային արխիվ:
