Իրանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունները կարող են վերանայվել

Եթե Բաքուն Նարդարանում վերջ չդնի շիաների դեմ բռնաճնշումները, Իրանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունները կարող են վերանայվել: Ադրբեջանական Նարդարան ավանում իրադարձությունները հեղափոխական շարժում են:

Ինչպես հաղորդում է Արմենպրեսը` վկայակոչելով իրանական պաշտոնական IRNA լրատվական գործակալությունը, այս մասին ուրբաթօրյա աղոթքի ընթացքում հայտարարել է Իրանի հոգեւոր հայր Խամենեի ներկայացուցիչ այաթոլլա Մոջթահեդ Շաբեսթարին:

«Նարդարանի բնակչության նկատմամբ բռնաճնշումներն անընդունելի են, իրավիճակը, որում հայտնվել են տեղի բնակիչները, անհանգստացնող է: Չնայած Ադրբեջանը Իրանին մեղադրում է այդ ավանում իրադարձություններին մասնակցության մեջ, իրանական կողմը դրանցում որեւէ մասնակցություն չի ունեցել: Նարդարանում տեղի ունեցածը տարերային, հեղափոխական շարժում է», -նշել է Իսլամական Հանրապետության հոգեւորականության բարձրաստիճան ներկայացուցիչը:

Մոջթահեդ Շաբեսթարին հիշեցրել է Նարդարանի շիա բնակչության նկատմամբ իրանական չինովնիկների պարտավորությունների մասին եւ ընդգծել. «Այդտեղ ստեղծված իրավիճակի կարգավորման եւ նարդարանցիների նկատմամբ բռնաճնշումներին վերջ դնելու համար անհրաժեշտ է դիվանագիտական մեթոդներ կիրառել: Հակառակ դեպքում, եթե դա տեղի չունենա, Ադրբեջանի Հանրապետության հետ Իրանի Իսլամական Հանրապետության մեջեւ հարաբերությունները վերանայվելու են»:

Նարդարանի իրադարձությունների հետ կապված սա արդեն երկրորդ իրանական բարձրաստիճան քաղաքական գործչի հայտարարություն է: Առաջին հայտարարությունն արել է Իրանի խորհրդարանի անվտանգության եւ արտաքին քաղաքականության հանձնաժողովի փոխնախագահ Մանսուր Հագիգաթփուրը:

«Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է դաս քաղեն տարածաշրջանի բռնապետերի ճակատագրերից», -ասել է նա:

Ադրբեջանցի շիաների կենտրոն համարվող Նարդարան ավանում նոյեմբերի 26-ին ՆԳՆ կողմից շիա հավատացյալների դեմ իրագործված բռնաճնշումների արդյունքում կալանավորվել են Ադրբեջանի շիաների առաջնորդ Թալե Բաղըրզդեն եւ եւս 32 հավատացյալներ: Ոստիկանների գործողությունները զայրացրել են Նարդարանի բնակիչներին: Նրանց եւ ոստիկանության միջեւ բախումներ են սկսվել: Փոխհրաձգությունների հետեւանքով երկու ոստիկան եւ 5 բնակիչներ սպանվել են: Հաջորդ օրերին իսլամիստների եւ ոստիկանության միջեւ բախումներ են սկսվել նաեւ Ադրբեջանի շրջաններում` Գյանջայում, Լենքորանում եւ այլ քաղաքներում:

Ադրբեջանի ՆԳՆ-ը եւ գլխավոր դատախազությունը միջադեպի առնչությամբ հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է, որ «ավանի շիա առաջնորդները ծրագրում են բռնությամբ փոխել սահմանադրական կարգը եւ երկրում շարիաթի նոր օրենքներ մտցնել, ինչի նպատակով նրանք ստեղծել են «Մուսուլմանական միասնություն» անվամբ շարժում, սկսել են իրենց կողմնակիցներ հավաքագրել Բաքվում եւ երկրի շրջաններում եւ մատակարարել նրանց զենքով եւ պայթուցիկ նյութերով, խումբը Նարդարան ավանում անօրինական հավաք է անցկացրել` քննարկելով իշխանությանն անհնազանդության ակցիայի կազմակերպում, թռուցիկներ է բաժանել բնակչությանը եւ որոշել է պետական չինովնիկների ցուցակը, որոնց դեմ ահաբեկչական գործողություներ էր նախապատրաստվում»:

Բելգիայի Գենթի համալսարանի պրոֆեսոր Բրունո դե Կորդյեն, մեկնաբանելով նարդարանյան իրադարձություններն, ընդգծել է, որ այդ առիթով Ադրբեջանի իշխանութունների նյարդայնությունը պայմանավորված է արաբական գարնան հոգեբանական ազդեցությանբ եւ Ուկրաինայում իրադարձություններով: «Նրանք անհանգստացած են, որ ինչ որ նման բան կարող է տեղի ունենալ նաեւ իրենց մոտ», -ընդգծել է բելգիացի պրոֆեսորը: