Երևան, 24.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (24 հոկտեմբերի). Հիմնադրվել է աշխարհում առաջին ֆուտբոլային ակումբը. «Փաստ» Խաղաղություն կառուցելու համար պետք չէ հրաժարվել հիշողությունից. արժեհամակարգային լրջագույն վտանգներն ու կորսված հնարավորությունները. «Փաստ» Ալբանիան՝ որպես ինքնահաստատման գերգաղափար ու ծրագիր. Ալիևը մարտահրավեր է նետում նաև Վրաստանին ու Թուրքիային. «Փաստ» «Աշխույժ, աշխատասեր, կատակասեր տղա էր, ժպիտը դեմքից անպակաս էր». Նարեկ Շաքարյանն անմահացել է հոկտեմբերի 25-ին Թաղավարդում. «Փաստ» Ովքե՞ր են իրականում «հրահրում», և ինչո՞ւ չեն տրվում կոնկրետ անուններ. «Փաստ» «Նույնիսկ իշխանությունները չգիտեն, թե Հայաստանը ինչ է ուզում կամ որ ուղղությամբ է շարժվում». «Փաստ» Տավուշում դպրոցներ կմիաձուլվեն. «Փաստ» Ընդդիմությունը վերցնում է արտահերթ ընտրությունների ձեռնոցը. «Փաստ» Հպարտ քաղաքացու ուղեցույցը. ինչպես տաքանալ սեփական ինքնիշխանությամբ. «Փաստ» «Վախի վաճառականի» վերջին խաղաթուղթը. ինչու է Փաշինյանի քաղաքական ապագան անդառնալիորեն կախված Բաքվի պահանջներից. «Փաստ»


Скульптор “лепил” памятник с родных деда и бабушки

Рузанна Манучарова

 
немного истории о важном для нас, карабахцев...
монумент , который сегодня именуют "татик папик", в нашем детстве это родной сердцу "бабо-дедо", а иногда ласкающий слух "ая-апа" , известный миру как композиция "Мы и наши горы", был воздвигнут на высоком холме при въезде в Степанакерт в 1967 году.. сегодня это один из важных символов всего армянства, как и Арарат, и Эчмиадзин.. как же такой памятник мог вообще появится в том Карабахе, в те годы, которые были очень сложными политически и нац волнения постоянно имели место..

часто задавала этот вопрос отцу, немного воспоминаний об этом..
автор композиции , варпет Саркис Багдасарян ( Сергей Иванович, так его звали в близких кругах) , родом из Гадрута, село Баназур ( мой дед родом из Баназура).. отсюда и крепкий брутальный характер, и упорство..
он был уже довольно таки известен , когда возникла идея скульптуры "Карабахцы".. Идея памятника возникла после того, как скульптура в 1964 году побывала на международной выставке в итальянском городе Каррара, экспонировалась в окружении работ знаменитых современных мастеров и вызвала огромный интерес ( насколько помню, серебряная медаль )!! Скульптор “лепил” памятник с родных деда и бабушки.. 
тогда Карабаху необходим был такой общенациональный символ.. благодаря усилиям именитых карабахцев историка Баграта Улубабяна и писателя Леонида Гурунца , началась целая хитроумная операция .. Архитектором проекта был еще молодой , но талантливый Юрий Акопян..
Сергей Иванович не планировал такого монумента, именно Улубабян и Гурунц настояли на том( словно и предвидели) ,что это останется в веках.. первым секретарем обкома был Гурген Мелкумян( тоже Гадрутский)..увидев композицию он дал добро..
место было выбрано самим скульптором, на возвышенности.. это был очень спорный вопрос, некоторые чинуши боялись за свои места, аж отвели место внизу города, в овраге! весь туф (2 вагона камня) был привезен из Армении до станции Барда, далее машинами до Степанакерта..
Работа над скульптурой шла почти год. Камни тесали на месте, работали и под палящим солнцем, и под дождем. . Все с нетерпением ждали, чем все закончится. 
9-метровый памятник выкладывали из красного туфа, и долго никто не мог понять, что к чему. Варпет шутил , что это пока постамент, а скульптуру, мол, привезут из Армении”. Когда леса убрали и “Карабахцы” предстали перед власть имущими , они в ужасе осознали , что прозевали идеологическую бомбу замедленного действия.
но что было потом?? потом началась шумиха, аж от Баку, аж до Москвы..жалобы , тонны писем из Азербайджана в центр, а Сергей Иванович так и не получил свой гонорар( хотя никогда об этом и не сожалел)..изображение монумента появилось в каждом доме, газете "Бак. рабочий " напечатала разгромную статью" Они и их горы": эти горы азербайджанские и всегда ими останутся!.( дело в том, что именно Армения выдвинула работу на соискание Всесоюзной премии )..парткомиссия из Москвы прибыла в Степанакерт, но не смогла понять сути спора..
но памятник выжил..он часть каждого из нас.. наш символ , наша вера..
“Они — сам народ. Они — сама земля. Они — это мы. Они — наши горы”! так и есть, ведь монумент словно врос в гору.. 
"пьедестал памятника - это земля, их ноги в земле и очень прочны... В той земле, где покоятся их предки, они выходят из земли родной страны и обретают очертания гор" , так говорил о своей идее памятника без постамента сам Сергей Иванович..
Памятник просто органически вписался в окружающую природу, словно всегда стоял на этом месте.. 
и еще, композиция символизирует наше уважение к нашим предкам, к нашим корням... 
P.S. : недавно прошла информация , что вокруг монумента предполагается парк, аттракционы, зона отдыха.. пожалуйста, не нарушайте этой идилии, этой гармонии... ведь не останется смысла от "Мы и наши горы".. не опошляйте модерном этой красоты... и еще, часто читаю "дед и баба"".. словно ножом по сердцу!!" Бабо и дедо", у нас в Карабахе только так!!
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (24 հոկտեմբերի). Հիմնադրվել է աշխարհում առաջին ֆուտբոլային ակումբը. «Փաստ»Կոնվերս Բանկը COP17-ում ներկայացնում է կայուն ֆինանսավորման փորձը Խաղաղություն կառուցելու համար պետք չէ հրաժարվել հիշողությունից. արժեհամակարգային լրջագույն վտանգներն ու կորսված հնարավորությունները. «Փաստ»Ալբանիան՝ որպես ինքնահաստատման գերգաղափար ու ծրագիր. Ալիևը մարտահրավեր է նետում նաև Վրաստանին ու Թուրքիային. «Փաստ»«Աշխույժ, աշխատասեր, կատակասեր տղա էր, ժպիտը դեմքից անպակաս էր». Նարեկ Շաքարյանն անմահացել է հոկտեմբերի 25-ին Թաղավարդում. «Փաստ»Ովքե՞ր են իրականում «հրահրում», և ինչո՞ւ չեն տրվում կոնկրետ անուններ. «Փաստ»«Նույնիսկ իշխանությունները չգիտեն, թե Հայաստանը ինչ է ուզում կամ որ ուղղությամբ է շարժվում». «Փաստ»Տավուշում դպրոցներ կմիաձուլվեն. «Փաստ»Ընդդիմությունը վերցնում է արտահերթ ընտրությունների ձեռնոցը. «Փաստ»Հպարտ քաղաքացու ուղեցույցը. ինչպես տաքանալ սեփական ինքնիշխանությամբ. «Փաստ»«Վախի վաճառականի» վերջին խաղաթուղթը. ինչու է Փաշինյանի քաղաքական ապագան անդառնալիորեն կախված Բաքվի պահանջներից. «Փաստ»Իշխանական օրակարգի սպառումն ու Սամվել Կարապետյանի քայլը. ո՞րն է լինելու քաղաքական հանգուցալուծումը. «Փաստ»Կարևոր նախադեպ Հայ Եկեղեցու համար. դատական համակարգը հրաժարվում է դակել իշխանությունների պառակտիչ որոշումները. «Փաստ»Պուտինը մի շարք հանձնարարականներ է տվելՀոկտեմբերի 26/27-ին տասնյակ հասցեներում գազ չի լինելուՍպասվում է անձրև և ամպրոպ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՈւկրաինայի զինված ուժերի հրթիռային հարվածի հետևանքով Օրյոլի ձեռնարկությունում ութ մարդ է տուժելԹրամփը խոստացել է լուծել Կիևի հետ հետախուզական տվյալներով կիսվելու հարցըՃակատենի անտառպետության տարածքում հայտնաբերվել են ապօրինի հատված ծառերՀայաստանից որ ծանրորդները կմասնակցեն Աշխարհի առաջնությանըՆրա նման քաղաքապետ երբեք չենք ունեցել. աբովյանցիներն` Էդուարդ Բաբայանի մասին«Նրանք չեն կոտրվում, իսկ դուք արդեն կզած եք». Արշակ Կարապետյանի պատասխանը Անկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների՝ 90 վայրկյան Անդրանիկ Գևորգյանի հետԵրեխայի անձնագիրը նոյեմբերի 1-ից կարժենա 28 650 դրամ. ո՞ր տարիքից է այն տրվում, և քանի՞ տարի կգործիԶՊՄԿ-ն հունվարից-սեպտեմբեր վճարել է շուրջ 61 միլիարդ դրամ հարկՀայտնի են Հայաստանում անցկացված շախմատի միջազգային մրցաշարի վերջնական արդյունքներըToyota Prius-ը բախվել է մի քանի մեքենայի և վրաերթի ենթարկել հետիոտնի․ տուժածի վիճակը ծայրահեղ ծանր էՈւսուցիչների ատեստավորման ժամանակացույցն են հրապարակելԲուլղարացի փորձագետը մրցանակ կստանա թռիչքների անվտանգության համարՆախկին կնոջ և երեխայի ներկայությամբ ինքնահրկիզում կատարած տղամարդը հիվանդանոցում մահացել էԸնտրե՛ք 17-ը՝ հանուն փոփոխությունների. Ուժեղ ՀայաստանԲեռլինն ու Լոնդոնը կոչ են արել բնակիչներին սննդի և ջրի պաշարներ հավաքելՈղբերգական դեպք՝ Արարատում, տղամարդը կնոջ և երեխայի ներկայությամբ այրվածքներ է ստացելՈչ ոք չի կարող մեզ կանգնեցնել՝ Ստեփանավանում փոփոխություններ բերելու ճանապարհին․ Ուժեղ ՀայաստանՏեղեկացնում եմ, որ այսօրվանից ստանձնում եմ ԲՀկ հանրային կապերի պատասխանատուի և պաշտոնական ներկայացուցչի գործառույթները․ Արման ԱբովյանՔարի վրա՝ ինքնություն, թելերի մեջ՝ պատմություն․ «Թովմասյան» հիմնադրամը մասնակցում է COP17-ինՍտեփանավանի բնակիչները հավատում են մեր արդար ճանապարհին և գիտեն, որ մենք փոփոխություններ ենք բերելու. Ն. ԿարապետյանՓաշինյանը միայն վնասում է Հայաստանի արտաքին հարաբերություններին. Նարեկ ԿարապետյանConverse Mobile-ը Հայաստանի լավագույն մոբայլ բանկային հավելվածն է՝ ըստ Global Finance-իԱդրբեջանը այսօր կանգնած է շատ լուրջ ներքաղաքական հարցերի առջև. Ավետիք ՉալաբյանԻշխանությունները քրիստոնեական հավատը ամեն կերպ փորձում են արատավորել. Արմեն ՄանվելյանՓաշինյանին չի մտահոգում Հայաստանի անվտանգությունն ու սահմանների պաշտպանությունը. Նարեկ ԿարապետյանՊատրաստ ենք բաց, հրապարակային և փաստարկված բանավեճի՝ առանց թեմաների կամ ձևաչափերի սահմանափակման. Մարիաննա ՂահրամանյանԲոլորն էլ գիտեն, որ Սահմանադրությունը փոխվում է Ալիևի պահանջով. Նարեկ Կարապետյան Այսօր իշխանությունը էս գլխից է ձերբակալում, դա իրենց վախերն են. պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը ունի բնավորություն ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներին չեզոքացնելու. Աղավնի Սուքիասյան 4 ավագանու անդամ ունենք ձերբակալված. Մինչեւ վերջ գնալու ենք, ամեն սցենարի էլ պատրաստ ենք. Գևորգյան Ստեփանավանցին քվեարկելու է փոփոխության համար. Աշոտ Մարկոսյան Դեռ վճիռ չկա, բայց ՔՊ-ն ընտրակաշառք է որակում Ստեփանավանում եղածը, սա քաղաքական հետապնդում է Մեր վստահված անձանց են այսօր էլի ձերբակալել են, գիտեն՝ ում ձերբակալեն, որ պրոցեսին խանգարեն