Բալասանյանը գյումրեցիներին լողանալու անվճար կտրոններ բաժանելով է զարգացնում Գյումրին
Հասարակություն2012 թվականից Գյումրիի քաղաքապետի պաշտոնը ստանձնած Սամվել Բալասանյանը թեև կուսակցական հարուստ անցյալ ունի, բայց իր կենսագրության մեջ զարմանալիորեն որևէ խոսք չկա այն մասին, թե որ կուսակցության կամ կուսակցությունների շնորհիվ նրան հաջողվեց մուտք գործել քաղաքական ասպարեզ, հետո դառնալ ԱԺ պատգամավոր, ապա ԱԺ նախագահի տեղակալ և վերջապես Գյումրի քաղաքի քաղաքապետ: Սեփական կենսագրությունից կուսակցական անցյալը բավականին կոպտորեն «թրաշած» այս քաղաքական գործիչը, պարզվում է, այլ տրամաբանությամբ է կառուցում իր կարիերան: Ու եթե շատ դեպքերում մարդիկ գործում են հանուն կուսակցության, ապա Սամվել Բալասանյանի դեպքում ամեն ինչ ճիշտ հակառակն է՝ կուսակցություններն են գործել հանուն այն բանի, որ նրա կենսագրությունում մեկ տող էլ ավելանա:
Ի դեպ` սեփական անցյալը խբմագրելու և իր կենսագրությունը կուսակցաթափ անելու Գյումրիի քաղաքապետի ներկայիս պահվածքը վաղուց հիսաթափեցրել է ոչ միայն իր երբեմնի կուսակից ընկերներին, այլև` նույնիսկ իր «զեմլյակներին»: Հիասթափությունը, սակայն, հասավ գագաթնակետին, երբ 2015 թ-ի հունվարյան տոնական օրերին Ավետիսյանների ընտանիքում տեղի ունեցավ այդ ահասարսուռ ողբերգությունը: Այդ օրերին, երբ պերմյակովյան հայտնի գործողություններից հետո ամբողջ աշխարհը ցնցվել էր, իսկ թասիբով գյումրեցին էլ ոտքի էր կանգնել ու Աստծուց մինչև գետին արդարություն էր պահանջում, զարմանալի զուգադիպությամբ Գյումրիի քաղաքապետը արտերկրում զվարճանում էր ու տոնական օրերը վայելում: Նրա համար այնքան կարևոր էր սեփական հանգիստը, որ Գյումրիի դեպքերի մասին իմանալուց հետո էլ չէր շտապել հետ վերադառնալ ու կանգնել գյումրեցու կողքին ու կիսել նրա վիշտը: Փոխարենը նա անվրդով շարունակեց իր հանգիստը մինչև վերջին օրը վայելել: Ու առանձնապես վառ երևեկայաություն պետք չէ ունենալ, պատկերացնելու համար, թե որքան է նա «ցնցվել» անցյալ տարվա այդ հունվարյան օրերին, բայց, ամենայն հավանականությամբ, ոչ թե գյումրեցու թիկունքին կանգնելու ու գյումրեցիների արդարացի պահանջը տեղ հասցնելու հնարավորությունից զրկված լինելու, այլ՝ իր հանգիստը փչացնելու համար: Գուցե այս ամենի ֆոնին էր, որ Սամվել Բալասանյանը «հրաժեշտ» տվեց նաև «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությանը, որի շնորհիվ էլ նա դարձել էր արհեստների ու արվեստների կենտրոն համարվող Գյումրիի քաղաքապետը:
Այսօր արդեն փաստացիորեն անկուսակցական, բայց հոգու խորքում ՀՀԿ-ական Սամվել Բալասանյանը, ով Գյումրիի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայքից բոլորին «ավետում» է, որ ինքը հավատարիմ է մնալու իր կողմից «որդեգրած»՝ «Աշխատել բաց, թափանցիկ ու հրապարակային՝ ապահովելով հասարակության հետ մշտական երկխոսություն և գործնական համագործակցություն» սկզբունքին, ամենայն հավանակությամբ` ժամանակ էլ չի ունեցել հետադարձ հայցք գցել իր անցած ուղուն և իր կողմից նշված սկզբունքների շրջանակներում իրականացվող գործուներությանը:
Ի դեպ` սովորական մարդուն այնքան էլ հասկանալի չէ, թե, օրինակ, Սամվել Բալասանյան անձը ինչ նկատի ունի, երբ իր այդ նույն ուղերձում ասում է, թե՝ Գյումրիի քաղաքապետարանի «կայքը նպաստելու է հասարակության մեջ ձևավորված կարծրատիպերի վերացման, Գյումրու քաղաքապետարանի գործունեության նկատմամբ լիարժեք վստահության ձեռքբերման համար» արտահայտությունը: Իրականում անցած չորս տարիներին արդյո՞ք հաջողվել է նրան գործով ապացուցել, որ, իրոք, պատրաստ է ոչ միայն լսելու գյումերցու կարծիքը, այլ նրա հետ միասին նոր Գյումրի կառուցելու:
Orer.am-ի հետաքննությունը, սակայն, խոսում է այն մասին, որ քաղաքապետի փոփոխության արդյունքում երբեմնի քարից հաց քամող, աշխատասեր ու ստեղծող գյումրեցու կյանքում ոչ միայն ոչինչ չի փոխվել, այլև նույնիսկ մեռել է այն հույսը, թե մի օր Գյումրին կկարողանա իր ուսերից թոթափել անցյալի վերքերը ու վերադարձնել հայրաքաղաքի ուժը:
«Երիտասարդները կամ լքում են Գյումրին, կամ` քաղաքում անգործ ման գալիս: Գործ չկա, կյանք չկա, ապագա չկա: Մեր երեխեքն ինչո՞վ են մեղավոր, որ մեր քաղաքի «հնարավությունները» թույլ չեն տալիս` նորմալ աշխատեն ու նորմալ ապրեն: Գյումրեցին ինչքա՞ն պիտի ստերով ապրի: Հոգնել ենք: Քաղաքը դարձրել են ռազբորկաների կենտրոն: Էս կյանք ա՞… Բա մենք սրա՞ն էինք արժանի…»,- Orer.am-ի հետ զրույցում ասում էր Գյումրու մանկապարտեզում աշխատող մանկավարժներից մեկը: Մանկավարժ այդ կինը պատմում էր նաև, որ երկու որդի ունի, երկուսն էլ մասնագիտություն ունեն, բայց քանի որ Գյումրին հակադիր ճամբարների բաժանված մարտի դաշտի է վերածվել, չեն կարողանում տեղում գործ գտնել: «Երկու տղաներս էլ իրենց կանանց ու երեխաներին ստիպված թողնում են Գյումրիում, իրենք գնում են խոպան, որ գոնե մի երկու կոպեկ աշխատեն, իրենց ընտանիքները պահեն: Ամբողջ Գյումրին է այդ վիճակում, հո մենակ մե՞նք չենք: Մի կողմից երկրաշարժը տուններս քանդեց, մյուս կողմից էլ` մեր քաղաքի իշխանությունները: Հույս ունեինք, թե Սամվել Բալասանյանը մի բան կփոխի, բայց հեչ մե բան էլ չարեց: Ինձի կթվա, որ նա իսկի խաբար էլ չէ, թե քաղաքում ինչ կկատարվի: Ավտոն նստած գնում է, ավտոն նստած գալիս է, հեչ իրեն պե՞տք է, թե գյումրեցին ոնց է, կամ ինչ խնդիր ունի»,- վրդովված ասում էր մակավարժ կինը:
Ի դեպ` պարզվում է, որ Գյումրու ավագանու կողմից անցած տարեվերջին հաստատած 2016 թվականի համայնքային բյուջեն` ծախսերն ու եկամուտները հավասարազոր են: Եվ եթե ծախսերը կազմում են 3 մլրդ 106 մլն դրամ, ապա դրանց մի մասը՝ 1 մլրդ 966 մլն 760 հազար դրամը պետության կողմից դոտացիա ձևով է հատկացվում, որը 100 մլն-ով ավելի է 2015 թ-ից, մնացածն էլ տեղական հարկերից ու տուրքերից պետք է հավաքագրվի:
Գյումրիի բյուջեն այս տարի ևս սոցիալական ուղղվածություն կունենա, ինչը, պաշտոնյաների խոսքով, թույլ կտա սոցիալական շատ խնդիրներ լուծել: Քաղաքի գլխավոր ֆինանսիստ Լենա Ջիլավյանը «Ցայգ» Հ/Ը-ը տված հարցազրույցում ասել էր, որ սոցիալական կոչվող այդ բյուջեից նախատեսվում է գումար և վառելափայտ տրամադրել անապահով ընտանիքներին, բաղնիքի և վարսավիրանոցի կտրոններ տրամադրել կարիքավորներին և այլն:
Ստացվում է, որ թեև դրսում 21-րդ դարն է, բայց տպավորությունն այնպիսին է, որ Գյումրին շարունակում է մնալ անցյալ դարավերջի փլատակների տակ: Հակառակ դեպքում հանրապետության երկրորդ քաղաքում կարիքավորներին կտրոնով վարսավիրանոց ուղարկելու կամ լողացնելու մասին մտածելու փոխարեն` նույն գումարով կարող էին, օրինակ, արևային մարտկոցներով աշխատող քաղաքային բաղնիք հիմնել ու դրանով Գյումրի քաղաքի բոլոր բնակիչներին էլ, հյուրերին էլ անվճար լողացնել:
Ի դեպ` պարզ էլ չէ, թե օրինակ ո՞վ է հաշվելու, թե ով քանի անգամ լողացավ: Կարճ ասած՝ անզեն աչքով էլ երևում է, որ արտասահմաններում իր հանգիստը վայելող Սամվել Բալասանյանի թեզը, թե «փորձե՜նք միասին փոխել քաղաքում տիրող բարոյահոգեբանական մթնոլորտը և մեր սիրելի Գյումրին դարձնե՜նք ժողովրդավարության, փոխադարձ հարգանքի ու մարդասիրության վեհ դրսևորումներով հագեցված օրինակելի քաղաք» դեռևս այնքան ժամանակ կմնա թղթի վրա, քանի դեռ գյումրեցին քաղաքապետարանի տրամադրած կտրոնով լողանալու հույսին է: Իսկ թե այդ եղանակով ինչպե՞ս հնարավոր կլինի «միասին» փոխել քաղաքի բարոյահոգեբանական մթնոլորը, պարզ չէ: Ու եթե հանկարծ որևէ մեկը հրաշքով իմանա դա, կարող է դիմել Գյումրիի ներկայիս քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանին, քանի որ, ինչպես ինքն է ասում, ինքը պատրաստ է բոլորի հետ բաց և թափանցիկ աշխատել և ոչ միայն շենացնել Գյումրին, այլ այն դարձնել հարգանքի ու մարդասիրության վեհ դրսևորումներով հագեցված օրինակելի քաղաք, բայց չի կողմնորոշվել, թե ինչպե՞ս դրան կարող հասնել, որոշել է առայժմ գյումրենիներին ձրի լողացնել ու վարսավիրանոց ուղարկել:
Արմինե Գրիգորյան