Այազ Մութալիբով. «Ընտրություն չունենք` կամ հավերժորեն հակամարտելու ենք, կամ պետք է ուժ գտնենք և պայմանավորվենք խաղաղության մասին». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի` ԼՂ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ վերջին հարցազրույցները բավականին լուրջ արձագանք են գտել ոչ միայն հայկական, այլև դրսի լրատվական, հասարակա–քաղաքական շրջանակներում: Թե հայկական դաշտի` մեծամասամբ էմոցիաների վրա հիմնված և այլընտրանքային լուծում չառաջարկող արձագանքն ինչպիսին է, շատ է խոսվել:
Ադրբեջանական մամուլում էլ Տեր–Պետրոսյանի հարցազրույցներից առաջացած ուռա–ոգևորությունն ակնհայտ էր ու սպասելի: Բայց երեկ Տեր–Պետրոսյանի խոսքին արձագանքել է Ադրբեջանի առաջին նախագահ Այազ Մութալիբովը: Մութալիբովի խոսքը միանգամայն տարբերվում էր ադրբեջանական մյուս արձագանքներից` լրացնելով և շարունակելով այն, ինչը Տեր–Պետրոսյանի գլխավոր միտքն էր` Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է դրսևորեն քաղաքական կամք և հաստատեն խաղաղություն: Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ Մութալիբովի խոսքը հնչում է haqqin.az կայքով, որը թեև ունի ընդդիմադիրի համարում, բայց պաշտոնական Բաքվի խոսնակն է:
Ստացվում է հետաքրքիր վիճակ` թե Հայաստանում, թե Ադրբեջանում իշխանությունների փոխարեն խնդրի խաղաղ կարգավորման անհրաժեշտության մասին բարձրաձայնում, հասարակությանը դրան նախապատրաստում են առաջին նախագահները: Եթե Տեր–Պետրոսյանն այսօր հանդես է գալիս ընդդիմության դիրքերից, բայց տվյալ հարցում իր լիակատար աջակցությունը հայտնում իշխանություններին (ընդ որում, ինչպես ինքը նշեց, կապ չունի, թե այս պահին ով է իշխանություն), ապա Մութալիբովը, ով ստիպված է եղել հրաժարական ներկայացնել Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների մեջ չհաջողելու մեղադրանքով, հիմնականում Խոջալուի դեպքերի և Շուշիի, իրենց խոսքերով, անկման պատճառով, երկար տարիներ գտնվել է հետախուզման մեջ (թեև բոլորը գիտեին, որ Մոսկվայում է), և միայն մի քանի տարի առաջ` 2011–ին, իշխանությունները նրան թույլատրեցին վերադառնալ հայրենիք: Այսինքն, մեծ հաշվով նա չի կարող ասել մի բան, որը դեմ է իշխանությունների կարծիքին: Ու եթե հիմա Մութալիբովը նույնպես կողմ է արտահայտվում խաղաղությանը, նշում, որ «խաղաղ գոյակցությանն այլընտրանք չկա», նշանակում է ստացել է իշխանությունների հավանությունը: Այս ամենից կարելի է եզրակացնել, որ թե Հայաստանում, թե Ադրբեջանում հասարակությանն սկսել են նախապատրաստել հարցի խաղաղ կարգավորմանը: Առաջին նախագահների այս հայտարարությունները խնդիր ունեն ստուգելու հասարակական ռեակցիան, նաև փաստարկելու իրենց ընտրած ուղու, թերևս առաջիկայում բոլորիս սպասվող ուղու բարդ, բայց ճշմարիտ լինելը:
Ստորև ներկայացնում ենք Մութալիբովի խոսքը:
«Տեր–Պետրոսյանին գիտեմ որպես պրագմատիկ քաղաքական գործիչ, ու եթե նա նման հայտարարություն է անում, ուրեմն հասկանում է, որ Հայաստանի զարգացման ճանապարհն անցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության միջով:
Շատ առիթներ եմ ունեցել հանդիպելու նրա հետ: Նա շատ խելացի մարդ է և պետք է ասեմ, որ ոչ մի անգամ նրա կողմից չեմ տեսել բացահայտ ատելություն Ադրբեջանի դեմ: Եթե նա մեզ ձեռք է մեկնում, ապա չպետք է այն մերժենք:
Այո, մեր տարածքները բռնազավթվել են նրա օրոք, ոչ մի դեպքում չպետք է մոռանալ մեր պատմության այդ ողբերգական էջերի մասին, բայց միաժամանակ պետք է իրատեսորեն գնահատել վիճակը: Մեր ժողովուրդները պետք է առաջ նայեն, մտածեն մեր երկրների, մեր տարածաշրջանի բարեկեցիկ ապագայի մասին: Այլ ընտրություն չունենք` կամ հավերժորեն հակամարտելու ենք, կամ պետք է մեր մեջ ուժ գտնենք և պայմանավորվենք խաղաղության մասին:
Միշտ համարել և համարում եմ, որ խաղաղ գոյակցությանն այլընտրանք չկա: Պետք է քաղաքական կամք և մեր, և հայկական կողմից, որպեսզի լուծենք այս ցավոտ խնդիրը: Մեր փոխարեն դա ոչ ոք չի լուծի` ոչ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, ոչ մեկ այլ խումբ: Մենք պետք է մեր ժողովուրդներին պատրաստենք խաղաղության»,– ասել է Մութալիբովը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
