Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ» Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ» Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ» Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով ԵԽԽՎ պատգամավորները խորը մտահոգություն են հայտնել Սամվել Կարապետյանի կալանավորման կապակցությամբ Շատ մեծ հավանականությամբ 10 տարի հետո ԵՄ չի լինելու, բայց Փաշինյանը 20 տարի հետո Հայաստանը տեսնում է ԵՄ կազմում․ Արտակ Զաքարյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս ի հայտ եկան առաջին համակարգչային խաղերը. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 նոյեմբերի). Ուղևորատար գնացքների բախումը, թոքի՝ աշխարհում առաջին փոխպատվաստումը. «Փաստ» Գնաճային ռիսկերի ակտիվացման նոր ու բավականին զգայուն փուլ. ի՞նչ է սպասվում առաջիկայում Հայաստանի բնակչությանը. «Փաստ»

Ուկրաինայում կայացել է Վասիլ Ստուսի բանաստեղծությունների հայերեն և ուկրաիներեն գրքի շնորհանդեսը

Օրեր առաջ Կիևի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային թանգարանում տեղի ունեցավ ուկրաինացի հանրաճանաչ պոետ, ազատ Ուկրաինայի մարտիկ, իրավապաշտպան Վասիլ Ստուսի բանաստեղծությունների հայերեն և ուկրաիներեն գրքի շնորհանդեսը:  

Ստուսի պոեզիան հայ ընթերցողին հասու դարձնելու գաղափարը պատկանում է Ստուսի ճամբարային ընկերոջը՝ այլախոհ, Ազգային միացյալ կուսակցության անդամ  Ռազմիկ Մարկոսյանին: Շատ տարիներ առաջ, Մորդովիայի ճամբարից դուրս հանելով, Ռազմիկ Մարկոյանը փրկել է Ստուսի բանաստեղծություններից հիսունութը: Մի տարի առաջ նրա ջանքերով այդ բանաստեղծությունները մի քանի տասնյակ այլ ստեղծագործությունների հետ միասին հանձնվել են հայ ընթերցողին:

Շևչենկոյի անվան ազգային թանգարանում կայացած շնորհանդեսը ներկայացրեց ոչ միայն Ստուսի «Հանգիստ տուր ինձ, Տեր» գիրքը, որի երկրորդ հրատարակությանն աջակցել է Օդեսայում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս Հայկ Ղուլյանը, այլև գրքի առաջին հրատարակության երևանյան շնորհանդեսի նյութերից և միջոցառման արձագանքներից ծնունդ առած «Մտորումներ Ստուսի մասին» գիրքը, որում տեղ գտած գրականագիտական վերլուծությունները բարձր գնահատականի արժանացան ուկրաինացի մասնագետների կողմից, որակվեցին որպես Ստուսի պոեզիայի հանդեպ բարձրակարգ վերաբերմունքի դրսևորում: Ի դեպ, «Մտորումներ Ստուսի մասին»  գրքի  հրատարակության համար հոգացել է Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը: Նրա աջակցությամբ էլ կայացավ այս կարևոր միջոցառումը:

Շնորհանդեսի պատվավոր հյուրերն էին այդ արժեքավոր հրատարակությունների նախաձեռնող Ռազմիկ Մարկոսյանը և Հայաստանի «Ֆրիտյոֆ Նանսեն» հիմնադրամի ղեկավար Ֆելիքս Բախչինյանը:  Ներկա էին Օդեսայում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս Հայկ Ղուլյանը, Ուկրաինայի հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Մարկոս եպիսկոպոս Հովհաննիսյանը,  Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ, կինոռեժիսոր Ռոման Բալայանը, Ուկրաինայի հայերի միության փոխնախագահներ Դավիթ Մկրտչյանը և Լևոն Գուլյանը, Շևչենկոյի անվան ազգային թանգարանի տնօրեն Դմիտրո Ստուսը, Ակադեմիայի կերպարվեստի և ճարտարապետության ստեղծագործական արվեստանոցի ղեկավար, Ուկրաինայի արվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ, պրոֆեսոր Լարիսա Սկորիկը, ՀՀ-ում Ուկրաինայի առաջին դեսպան Ալեքսանդր Բոժկոն, ուկրաինացի այլախոհներ Վասիլ Օվսիենկոն, Միկոլա Հորբալը, Օլես Շևչենկոն, Ուկրաինայում ՀՀ դեսպանատան, ինչպես նաև Ուկրաինայի հայ երիտասարդների միության նախագահը, և հայ համայնքի ներկայացուցիչներ: 

Ուկրաինայի հայերի միության նախագահ Վիլեն Շատվորյանի ողջույնի խոսքը ներկաներին փոխանցեց միության տեղակալ Դավիթ Մկրտչյանը: Այնուհետև ելույթ ունեցավ Օդեսայում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս Հայկ Ղուլյանը Գուլյանը: Նա նշեց հայ-ուկրաինական դարավոր մշակութային կապերի մասին, հիշեց ուկրաինական մշակույթի մաս կազմող մեր հայրենակիցներին՝ Փարաջանովին, Բալայանին, Այվազովսկուն, Թաիրովին և այլոց: Գուլյանը շնորհակալական խոսք ասաց Ռազմիկ Մարկոսյանի հասցեին՝ նկատի ունենալով նրա անցյալի ազգանվեր գործն ու Ստուսի գրական ժառանգության տարածման հարցում ունեցած ներդրումը: Երախտագիտությամբ նշեց նաև Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի ցուցաբերած աջակցության մասին:   

Ռազմիկ Մարկոսյանի խոսքը ուկրաիներեն ընթեցեց Լվովից ժամանած թարգմանիչ  Անուշավան  Մեսրոպյանը:

«Ինձ համար մեծ պատիվ ու ուրախություն է այս հավաքույթին ներկա լինելը,-ասաց Մարկոսյանը: - Պայքարի այն ուղին, որ ընտրել էի ես խորհրդային տարիներին, միայն զրկանքներ ու մեկուսացում չէ, որ տվել է ինձ: Այդ տարիներին ես հնարավորություն եմ ունեցել ճանաչելու և մտերմանալու այնպիսի մարդկանց հետ, որոնք իրենց անձնական կյանքը ազնվաբար և մշտապես ստորադասել են համընդհանուր շահին: Այդպիսին էին  իմ գաղափարակից ընկերները: Նրանց մեջ բոլոր ժամանակներում ես հստակ առանձնացրել եմ ձեր հայրենակից Վասիլ Ստուսին: 

2016 թվականն ինձ համար նշանավորվեց մի շատ կարևոր երևույթով: Իմ ընկերների շնորհիվ կարողացա հրատարակել Վասիլ Ստուսի  «Հանգիստ տուր ինձ, Տե՛ր» խորագրով բանաստեղծությունների ժողովածուն: Մինչ այդ հայ ընթերցողը գրեթե չէր ճանաչում Ստուսին: Ես մեծ նվեր արեցի հայ գրասեր հանրությանը: Վասիլ Ստուսն իր 124 հայերենացված բանաստեղծությամբ դարձավ շատերի սիրելի պոետն ու գաղափարական պայքարի խորհրդանիշը:

Վստահ եմ, որ հայ-ուկրաինական մշակութային երկխոսությունը թանկ է ոչ միայն այստեղ հավաքվածների համար: Մեր ժողովուրդները միշտ էլ փոխըմբռման յուրօրինակ ձգտում ու կարողություն են ունեցել: 1934 թվականին Խորհրդային գրողների համամիութենական համագումարում մեր մեծ պոետ Եղիշե Չարենցը խոսում էր թարգմանության միջոցով մշակութային երկխոսություն ծավալելու մասին: Նրա խոսքն այդ ժամանակ ուղղված էր հիմնականում հայ-ուկրաինական գրական հարաբերություններին: Հուսով եմ՝ Ստուսի գիրքը մի ինքնատիպ բացահայտում կլինի՝ նկատի ունենալով ոչ միայն մշակութային առնչությունները, այլ նաև հայ-ուկրաինական այն սերտ կապը, որ կար հանուն ազգայինի պահպանման մեր ընդհանուր պայքարում:

Ուրախ եմ, որ հնարավոր դարձավ Ստուսի այս երկլեզու գրքի շնորհանդեսն անել նաև իր հայրենիքում: Շնորհակալությամբ պիտի ասեմ, որ Ստուսի երկլեզու գրքի երկրորդ հրատարակության հովանավորն է Օդեսայում Հայաստանի գլխավոր հյուպատոս Հայկ Ղուլյանը:  

Խորհրդանշական է, որ այս հավաքույթը տեղի է ունենում Շևչենկոյի թանգարանում, ինչպես որ խորհրդանշական էր այն, որ Ստուսի երևանյան շնորհանդեսը տեղի ունեցավ Փարաջանովի տուն-թանգարանում, որն իրեն ուկրաինացի ազգայնական էր համարում:

Ստուսն իր հայրենանվեր գործունեության ընթացքում մեծապես նպաստել է նաև հայերի անկախական շարժմանը: Շևչենկոն նույնպես առնչություններ է ունեցել հայերի հետ: Հարկ եմ համարում նշել, որ Վիլնյուսի գեղարվեստի դպրոցի ղեկավարը եղել է հայտնի նկարիչ Յան Ռուստեմը, իսկական ազգանունը՝ Հովհաննես Ռուստամյան: Հայտնի է, որ Ռուստեմը պոլսահայ էր: Սա Շևչենկոյի առաջին առնչությունն էր հայերի հետ: Երկրորդ առնչությունը Մանգիշլակում էր, որտեղ Շևչենկոն շփվելով հայերի հետ, տպավորվել է և իր  «Երկվորյակներ» պատմվածքում օգտագործել է հայերեն բառեր: Շևչենկոն ծանր տպավորություններ ուներ Մանգիշլակից: Ես ծանոթ եմ այդ վայրի դաժանություններին, քանի որ երկրորդ կալանքս այնտեղ եմ կրել: Ի դեպ, 1980-ին տասը օրվա տարբերությամբ ձերբակալել են Չորնովիլին Ստուսին և ինձ:

Ստուսի «Հանգիստ տուր ինձ, Տե՛ր» գրքի երևանյան շնորհանդեսն այնքան ազդեցիկ ու արձագանքող եղավ, որ ծնվեց երկրորդ գիրքը, որ վերնագրել ենք «Մտորումներ Ստուսի մասին»: Այստեղ շնորհանդեսում հնչած ելույթներն են, հարցազրույցներ ու գրախոսություններ Ստուսի պոեզիայի հայերեն թարգմանության մասին:

Մենք մի նվեր էլ ունենք: Ահա Շևչենկոյի «Կոբզարի» հայերեն նոր ու շքեղ հրատարակությունը՝ Ֆելիքս Բախչինյանի թարգմանությամբ: Գիրքը սիրով նվիրում եմ Շևչենկոյի թանգարանին:

Մեզ՝ հայերիս, բնորոշ է երախտագիտությունը մեր ցավալի պատմական անցյալում մեզ ձեռք մեկնած անհատների հանդեպ: Դրանց մեջ մի կարևոր տեղ ունի նորվեգացի դիվանագետ, մեծ հումանիստ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ֆրիտյոֆ Նանսենը: Իր՝ Նանսենյան 500 հազար փրկիչ անձնագրերից 320 հազարը Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա հայերին է տրամադրել ու այդպիսով փրկել նրանց անխուսափելի կորստից: Երևանում գործում է Նանսենի հիմնադրամը, որի հիմնադիր նախագահն այսօր ինձ հետ միասին ձեր հյուրն է: 

Մեր այցելությունը մի կարևոր առաքելություն ունի: Ես ու իմ բարեկամ, գրականագետ, թարգմանիչ, «Ֆրիտյոֆ Նանսեն» հասարակական կազմակերպության նախագահ Ֆելիքս Բախչինյանը, որոշում ենք կայացրել մեծ մարդասերի անունը կրող կազմակերպության կողմից Վասիլ Ստուսին և կինոռեժիսոր Ռոման Բալայանին  պարգևատրել  «Ֆրիտյոֆ  Նանսեն»  ոսկե  շքանշանով:   

Հայտնի է, որ Նանսենը Ուկրաինայի համար ծանր ժամանակաշրջանում 2 միլիոն ուկրաինացու կյանք է փրկել: Չգիտեմ՝ Նանսենի արձանը կա՞ Ուկրաինայում: Բայց վստահ եմ, որ Ստուսը այդ մեծ մարդասերի հիշատակը հավերժացնող ցանկացած նախաձեռնության ջատագովը կլիներ:

Այս դժվարին ժամանակներում հոգևոր-մշակութային արժեքները կարևորող մարդկանց վրա մեծ առաքելություն է դրված. հավասարակշռել այս նյութականացած աշխարհը: Վստահ եմ, որ հայ և ուկրաինացի ժողովուրդները հարուստ են նման անհատներով»:

Ստուսի «Հանգիստ տուր ինձ, Տե՛ր» երկլեզու ժողովածուն, «Մտորումներ Ստուսի մասին» գիրքն ու «Կոբզարի» հայերեն նոր հրատարակությունը, որի հովանավորը դարձյալ Տարոն Մարգարյանն է, հանձնվեցին Շևչենկոյի թանգարանի արխիվին: Հնչեցին Ստուսի բանաստեղծությունները՝ բնագրով և հայերեն: 

Հայ-ուկրաինական մշակութային կապերի ամրապնդման համար Ռազմիկ Մարկոսյանին ու Ֆելիքս Բախչինյանին պատվոգրեր շնորհվեցին:

Խոստացված ոսկե մեդալները շնորհվեցին. Վասիլ Ստուսին (հետմահու)՝ Հայաստանի անկախության գործում ունեցած վաստակի համար, և կինոռեժիսոր Ռոման Բալայանին՝ հայ-ուկրաինական մշակութային կապերի ամրապնդման գործում ունեցած վաստակի համար:    

Շնորհանդեսից հետո հանդիպում տեղի ունեցավ ՆԳ նախարար Արսեն Ավակովի հետ: Ներկա էին Ռազմիկ Մարկոսյանը, Օդեսայում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս Հայկ Ղուլյանը, Ուկրաինայի հայերի միության փոխնախագահ Լևոն Գուլյանը: Հանդիպումն անցավ ջերմ մթնոլորտում, «Ֆրիտյոֆ Նանսեն» ոսկե մեդալ շորհվեց նաև Արսեն Ավակովին:  

 

Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ»Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ»Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ»Հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու նոյեմբերի 17/18-ինՔուշները և Ուիթքոֆը եվրոպացիների հետ քննարկել են Ռուսաստանի և ԵՄ-ի միջև երկխոսության հաստատումըՄենք գիտենք՝ ինչպես հաղթել, բայց գիտենք նաև ինչպես արժանապատվորեն պարտվել․ Լուիս դե լա ՖուենտեԲաքվի ճարտարապետական դիմագծի կերտողը հայ էԶորակոչի տարիքային շեմը կփոխվի․ ում կվերաբերի նախագիծըԵրևանը մերժում է «Ալիևյան Սահմանադրությունը». Հայաստանի Սահմանադրության ճակատագիրը որոշելու են հայերը, ոչ թե Ադրբեջանը. Ուժեղ ՀայաստանԱԺ փոխնախագահ Արամ Վարդևանյանը ԵԽ գրասենյակի ղեկավարի հետ քննարկել է ընդդիմության նկատմամբ շարունակվող քաղաքական հետապնդումներըԹրամփի գնահատմամբ՝ Պուտինը փոքր-ինչ մեղմացնում է դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցումԵրևանում՝ Մալաթիա տոնավաճառի մոտ, բախվել են «Ferrari»-ն և «BMW»-նՀԱՊԿ քարտուղարը քննարկել է կազմակերպության պատասխանատվության գոտում տիրող ռազմաքաղաքական իրավիճակըԲախվել են «Howo», «Renault» բեռնատարներն ու «Opel Astra»-ն․ 3 վիրավորներից երկուսը անչափահասներ են«Փարաջանով Քլաբ Հաուս»-ը ներկայացրել է իր բացառիկ նախագիծը «Տուն Էքսպո»-ումՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ ի՞նչ իրավիճակ է ավտոճանապարհներինԱրսեն Գևորգյանի մահվան ամբողջ պատասխանավտությունը մինչև իր կյանքի վերջ կրելու է Նիկոլ Փաշինյանը․ Հարություն ՀարությունյանՍտալինն ու Սադամ Հուսեյնը կնախանձեին Փաշինյանին․ Ուժեղ Հայաստան«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը նոյեմբերի 15-17-ը մասնակցում է Մոսկվայում անցկացվող «Հանուն ազգերի ազատության» («За свободу наций») միջազգային համաժողովին․ Իվետա ՏոնոյանԵրիտասարդները՝ հանքարդյունաբերության իրական խնդիրների լուծման ճանապարհին․ ԶՊՄԿ-ն՝ CaseKey 2026-ումՑույց տվեք Ադրբեջանի որևէ օրենք, որը վերաբերում է Ղարաբաղին. Արշակ ԿարապետյանՄենք թույլ չենք տա Ալիևի պարտադրած Սահմանադրության ընդունումը․ Ուժեղ ՀայաստանՄեր ժողովուրդը երբեք չի մոռանալու Արցախն ու մեր անցյալը. Ավետիք ՉալաբյանՊարտքերի մեջ հայտնված քաղաքացիները չպետք է մնան միայնակ․ ի՞նչ պետք է անի պետությունը. Հրայր Կամենդատյան«Դադարեցրե՛ք Հայաստանը ազատությունը քաղաքական հավատարմությամբ պայմանավորող կալանավայր դարձնելու փորձերը». Աննա ԿոստանյանԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը շարունակում է աջակցել CaseKey կրթական նախաձեռնությանըՍահմանադրությամբ մարդը բարձրագույն արժեք է, բայց իրական կյանքում այդ սկզբունքը չի գործում. Արամ ՎարդևանյանՄենք միավորվել ենք՝ հանուն մեր արժեքների, ինքնիշխանության և ժողովրդավարության պաշտպանության. տեսանյութՀամալսարանից ազատվում են դասախոսներ իրենց քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանՊիտի օրենք փոխվի, որ ամեն դատարան չկարողանա համատարած կալանք կիրառի մեր հանդեպ. Ավետիք ՉալաբյանՍպասվում է գյուղմթերքի գների շեշտակի բարձրացում, քանի որ ունենք արտահանման դեֆիցիտ. Հրայր ԿամենդատյանՔաղաքական հետապնդումների նպատակը հասարակությանը վախի մթնոլորտում պահելն է՝ Ալիևի պարտադրած Սահմանադրությունն ընդունելու համար. տեսանյութՊետությունը ձեզ համար հոր տնից բերված օժիտ չէ, որ մաշված շորի պետ դեն նետեք. Աննա ԿոստանյանԱրսեն Գևորգյանը բանտարկվեց իր համոզմունքների համար, իսկ երեք շաբաթ անց ընտանիքին վերադարձվեց դագաղով. Իրինա ՅոլյանԵրբ իշխանության թիրախում հայտնվում են երեխաները․ Աննա ԿոստանյանԻշխանությունները շարունակում են խեղաթյուրել հայոց պատմությունը. Մենուա ՍողոմոնյանՔՊ-ի ներկայացուցիչնե՛ր, վախեցե՛ք, որ ձեր երեխաները ապագայում Արցախի կորստի համար մեղադրելու են ձեզ. Ցոլակ ԱկոպյանԱրսենն այսօր ողջ կլիներ, եթե չհամարձակվեր պայքարել իր համայնքի համար. Գոհար ՄելոյանUcom-ի աջակցությամբ Երևանում անցկացվել է «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026» դրոնների ամենամյա մրցարշավըԱրևմուտքը կընդունի՞ արդյոք ՆԱՏՕ-ի՝ մինչև ընդլայնումն ունեցած տեղակայմանը վերադառնալու պահանջները՝ դեռևս մեծ հարց է. դաշինքն առանց առճակատման՝ դժվար թե գնա նման զիջումների. Զաքարյան«Այն գումարները, որ ժամանակին ինչ-որ մարդկանց գրպաններն էին գնում, այսօր դառնում են մանկապարտեզներ, բակեր, փողոցներ և մայթեր». ԱվինյանBaghramyan Residence․ պրեմիում դասի բնակարաններ՝ Մարշալ Բաղրամյան պողոտայումԱլիևը պատրաստ չէ վերադարձնել ռազմագերիներին. նա իրական խաղաղություն չի ուզում. Աննա ԿոստանյանԻբր հեգնում էր. հիմա իրագործում է. Դավիթ ՍարգսյանԲաքուն ՉԻ՛ ԿԱՐՈՂ Հայաստանի Հանրապետությանը պարտադրել ներքին օրակարգ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյն մասին, թե ինչպես է Ադրբեջանը իր կամակատարների ձեռամբ փորձում քայլ առ քայլ կազմալուծել Հայաստանի Հանրապետությունը, և ինչպես մենք պետք է դրա դեմն առնենք. ՉալաբյանԱդրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանը հող է նախապատրաստում Հայաստանից նոր զիջումներ պահանջելու համար` ալիևյան սահմանադրությունն անցկացնելուց հետո. Տիգրան ԱբրահամյանԺողովուրդը ՔՊ-ին սահմանադրական մեծամասնություն չի տվել` ալիևյան սահմանադրություն ընդունելու համար. Դավիթ ՂազինյանNova Building-ը «Տուն Էքսպո 2026»-ում ներկայացրել է բնակարանային առաջարկներն ու ձեռքբերման պայմանները