Շիրակի թեմի եկեղեցիներում նշվեց Խաչվերացը

Շիրակի թեմի եկեղեցիներում սեպտեմբերի 17-ին նշվեց Հայ Առաքելական եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինը՝ Խաչվերացը:  Առավոտյան ժամերգությունից հետո թեմի եկեղեցիներում սուրբ պատարագ մատուցվեց ի հիշատակ Տիրոջ խաչափայտի Երուսաղեմ վերադարձի եւ վեր բարձրացնելու: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ օրվա խորհրդով պայմանավորված՝ Շիրակի թեմի առաջնորդն ուխտի սուրբ պատարագ մատուցեց Գյումրու Սբ Նշան եկեղեցում:

Հայաստանյաց Եկեղեցում Խաչվերացը տոնում են սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպող կիրակի օրը: Սուրբ Խաչը տոնվում է ի հիշատակ Տիրոջ խաչափայտի` պարսկական գերությունից Երուսաղեմ վերադարձի և Գողգոթայում կանգնեցման (վերացման): Այստեղից էլ տոնը կոչվում է Խաչվերաց:

 Խաչի տոնը Տիրոջ խաչափայտի ազատագրման տոնն է, որը քրիստոնյաների համար պարծանքի նշան է, ինչպես Պողոս առաքյալն է ասում՝ «մեզ՝ փրկվածներիս համար Աստծո զորություն»:

Այսօր հավատացյալ ժողովուրդը պետք է գնա  եկեղեցի, մասնակցի տոնական պատարագի,  հաղորդություն ստանա:  

Խաչի բարձրացումով մեկ անգամ ևս հաստատվեց Քրիստոսի հաղթանակն ընդդեմ մահվան, դժոխքի և բոլոր նրանց, ովքեր անարգում ու չեն պատվում Տիրոջ խաչը: Խաչի քարոզությամբ էր, որ առաքյալները  հաստատեցին քրիստոնեական Եկեղեցին: Այսօր, ցավոք, շատ նորաբողբոջ  հավատացյալներ սխալ ու թյուր պատկերացումներ ունեն խաչի մասին՝  կենարար խաչը՝ մահվան գործիք անվանելով: Թեմակալ առաջնորդն իր խոսքում նշեց, որ սրանք այն մարդիկ են, ովքեր ոչ միայն եկեղեցու, քրիստոնեական,  այլ նաև համաշխարհային պատմություն չգիտեն՝ խաչի նկատմաբ հավատքը հիմնավորված է նաև պատմական աղբյուրներով: «Վերջիններիս համար եկեղեցու պատմությունը սկսվում ևավարտվում է Քրիստոսի գործունեությամբ, բայց սուրբ հոգին Քրիստոսից հետո առ այսօր գործում է:  Խաչնիր պատմությունը շարունակում է: Այս տոնը Ս. Խաչի վեր բարձրացման և փառաբանության տոնն է: Մեր ժողովրդի երկրպագությունը խաչի նկատմամբ սոսկ երևակայություն չէ, այլ պատմական հիմնավորում: Խաչի հանդեպ մեր երկրպագությունը պետք է գնա հեղինակին, քանի որ խաչը զորեղ է իր Տիրոջով, ով խաչը հաղթության ու հարության նշանիվերածեց: Առանց Քրիստոսի խաչը չենք կարող պաշտել»,- նշեց Միքայել եպիսկոպոս Աջապահյանը՝ հավելելով, որ Խաչվերացը տոն է,  և բոլորը պետք միմյանց շնորհավորեն և տոնը  չվերածեն մեռելոցի:

Հենց նույն՝ տոնի խորհրդով, պատարագից հետո, եկեղեցու բակում «Հայ քրիստոնյա  ընտանիք» երիտասարդաց միության սաների նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ տոնական միջոցառում:

Երեկոյան ժամերգությունից հետո խաչը դուրս կբերվի եկեղեցուց, տեղի կունենա թափոր՝ թեմակալ առաջնորդի թափորապետությամբ, կկատարվի անդաստանի կարգ՝  կօրհնվեն աշխարհի չորս կողմերը,  որից հետո կօրհնվի ռեհանը՝ որպես խաչի ծաղիկ եւ կբաժանվի հավատացյալ բնակչությանը:

614 թ. պարսկաբյուզանդական պատերազմի ժամանակ պարսիկները գրավում են Երուսաղեմը և գերեվարում Քրիստոսի խաչափայտը: Երկարատև կռիվներից հետո Հերակլ կայսեր գլխավորությամբ բյուզանդացիներին հաջողվում է ծնկի բերել պարսկական պետությունը և ազատագրել  խաչափայտը: Ազատագրված խաչափայտը մեծամեծ հանդիսություններով և կրոնական արարողություններով Հայաստանի վրայով տարվում է Կ. Պոլիս և ապա վերադարձվում Երուսաղեմ:

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ս. Խաչին նվիրված չորս տոն ունի՝ Ս. Խաչի երևում, Խաչվերաց, Խաչի գյուտ և վարագա ս. Խաչ: Քրիստոնեական ուրիշ Եկեղեցիներ ևս ունեն խաչին նվիրված առաջին երեք տոները, իսկ Վարագա ս. խաչի տոնն ազգային է: