Ի՞նչ է պետք իմանալ այդքան կարևոր սկրինինգային հետազոտությունների վերաբերյալ
2015թ-ից ՀՀ Առողջապահության նախարարությունն իրականացնում է սկրինինգային ծրագիր՝ առավել տարածված ոչ վարակիչ հիվանդությունների, մասնավորապես բնակչության շրջանում զարկերակային գերճնշման, շաքարային դիաբետի և արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման նպատակով:
Ի՞նչ է սկրինինգը և ինչու է այն անհրաժեշտ
Սկրինինգը հետազոտությունների կոմպլեքս է, որը հետապնդում է հիմնականում կանխարգելիչ նպատակ: Զարկերակային գերճնշման, շաքարային դիաբետի և արգանդի պարանոցի քաղցկեղի նկատմամբ սկրինինգային հետազոտության նպատակը ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելումն է, հատկապես աշխատունակ տարիքի բնակչության շրջանում, իսկ երկարաժամկետ նպատակը այդ հիվանդություններից մահացության նվազեցումը: Նշված հիվանդությունների մեծամասնությունը կրում է թաքնված բնույթ, այդ իսկ պատճառով դրանց վաղարժամ հայտնաբերումը խիստ կարևոր է:
Ո՞վքեր կարող են անցնել սկրինինգային հետազոտություններ
- Զարկերակային գերճնշման հետազոտություն ՝ 35-68 տարեկան ՀՀ բնակչություն
- Շաքարային դիաբետի հետազոտություն՝ 35-68 տարեկան ՀՀ բնակչություն
- Արգանդի պարանոցի քաղցկեղի կանխարգելմանն ուղղված ՊԱՊ հետազոտոթյուն ՝ 30-60 տարեկան կանայք
։
Ո՞րտեղ են իրականացվում սկրինինգային հետազոտությունները
Սկրինինգային հետազոտությունները իրականացվում են առողջության պահպանման առաջնային օղակի բուժհաստատություններում՝քաղաքային պոլիկլինիկաներում և գյուղական ամբուլատորիաներում:
Ո՞րքան հեշտ և անվնաս են սկրինինգային հետազոտությունները
Զարկերակային գերճնշման սկրինինգը իրականացվում է պարզապես արյան ճնշումը չափելով: Սա բոլորին ծանոթ գործողություն է՝ մեխանիկական կամ էլեկտրոնային ճնշաչափով, որը, միանշանակ, անվնաս է, որևէ հետևանք չի թողնում:
Շաքարային դիաբետի սկրինինգը իրականացվում է գլյուկոմետրի միջոցովարյան մեջ քաղցի գլյուկոզի պարունակության որոշմամբ:
Արգանդի պարանոցի քաղցկեղի սկրինինգը իրականացվում է ՊԱՊ քսուկի հետազոտությամբ: Պապ քսուկի հետազոտության համար կատարվող գործողության ժամանակ կինը չի զգում ցավ, չի ունենում արյունահոսություն կամ մեկ այլ բարդություններ:
Ո՞րքան արժեն սկրինինգային հետազոտությունները
Աշխարհում ամեն բան ունի արժեք, նույնիսկ՝ զարկերակային ճնշում չափելը, որն ամենահեշտ ու ծախս չպահանջող գործողություններից կարող է թվալ: Իրականում սա աշխատանք է, որի համար անհրաժեշտ են մարդկային ռեսուրսներ եւ տեխնիկական միջոցներ: Այսինքն, սկրինինգային այս երեք հետազոտություններն ունեն որոշակի արժեք: Սակայն այսօր դրանք Հայաստանում կատարվում են անվճար։ Ավելի ճիշտ՝ դրա համար վճարում է պետությունը՝ «Հիվանդությունների կանխարգելում և վերահսկում» վարկային ծրագրի միջոցներից: Քաղաքացին այս հետազոտությունների համար որևէ գումար որևէ մեկին որևէ տեղ չի վճարում:
Միանա՛նք
2015թ-ից մինչ օրս զարկերակային գերճնշման վաղ հայտնաբերման համար կատարված սկրինինգային հետազոտություն է անցել 35-68 տարեկան շուրջ 605 հազար քաղաքացի: Նույն տարիքի մոտ 408 հազար քաղաքացի հետազոտվել է արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը պարզելու նպատակով, ինչը թույլ է տալիս հայտնաբերել շաքարային դիաբետը: 30-65 տարեկան շուրջ 148 հազար կին ՊԱՊ թեստի հետազոտություն է անցել՝ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման համար:
Որևէ խնդրի հայտնաբերման դեպքում առաջնային բուժօղակի բժիշկը ուղղորդում է համապատասխան նեղ մասնագետի մոտ:
Հիշե՛նք
Ոչ վարակիչ հիվանդություններն այսօր աշխարհում մարդկային մահացության հիմնական պատճառն են համարվում: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ սրտանոթային, քաղցկեղային և էնդոկրին հիվանդությունների հետևանքով մահացության աճն ակնառու է անգամ ՛՛ամենավարակիչ՛՛ ՁԻԱՀ-ից, տուբերկուլոզից, մալարիայից մահացության համեմատությամբ: Ոչ վարակիչ հիվանդություններից մահացությունը կազմում է ընդհանուրի 80%-ը: Ընդ որում, այս միտումն, ըստ կանխատեսումների, շարունակվելու է առաջիկա 20 տարիների ընթացքում:
Պահպանե՛նք մեր ամենաթանկ ունեցվածքը՝ առողջությունը
