Երևան, 22.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սպորտի և արվեստի ամենագեղեցիկ համադրություններից մեկը. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 նոյեմբերի). Մարդու առաջին թռիչքը օդապարիկով. «Փաստ» Առասպելացված հին պատմությունների ու գաղափարախոսությունների տարասեռ համադրությունը. «Փաստ» Ժամանակի ընթացքում Հայաստանը դուրս կգա և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից. ի՞նչ հետևանքների է պետք սպասել. «Փաստ» Աշխարհաքաղաքական հսկաների Շենժենի բենեֆիսն ու անկայուն աշխարհակարգի խորհրդանշական արտացոլումը. «Փաստ» «Նարեկիցս հետո հանուն մեր աղջիկների ապրեցինք». կրտսեր սերժանտ Նարեկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 9-ին Ջրականում. «Փաստ» Ո՞ւմ է բաժին հասնելու առաջին և ամենաուղիղ հարվածը. «Փաստ» «Գուցե իր հույսն արտահերթ ընտրոււթյունների իմաստով հանկարծակիությունն է, որ ընդդիմությունը չկարողանա համախմբվել». «Փաստ» Փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման հիմնադրամ կստեղծվի. նախագիծ. «Փաստ» Կոնկրետ քայլերն ու գործողությունները միայն կարող են որևէ բան «ասել». վստահության բացակայությունն ու «հեղափոխության սինդրոմը». «Փաստ»

Գյուղատնտեսության խնդիրները գումարվում են ու հարվածում բոլորին

Կա տեսակետ, որ հողը գյուղացուն տալով՝ իրականում նրան կրակի մեջ գցեցին: Գյուղացին հողի հետ միայնակ մնալով՝ շատ դեպքերում չի կարողանում կողմնորոշվել, թե ինչ ցանի, որպեսզի իր ծախսած գումարը կարողանա հետ բերել: Ու թեև ֆերմերը պրակտիկ առումով գիտի ինչից հետո ինչ է պետք անել, սակայն ժամանակակից շուկայական հարաբերությունների պայմաններում տարբեր որակի, գնի առաջարկներն այնքան շատ են, որ հաճախ նրանց համար էլ  է դժվար լինում կողմնորոշվելը: 

«Այսօր աշխարհում անընդհատ նորություններ են ի հայտ գալիս, սերմերի, հիվանդությունների և դրանց աշխարհագրության առումներով: Եվ այդ նորությունների դեմ նոր պայքարի մեթոդներ են մշակվում, որից շատ հաճախ գյուղացին անտեղյակ է լինում: Այսօր կան բազմաթիվ նորարարական մեթոդներ, որոնց մասին մարդիկ պետք է պատշաճ տեղեկացված լինեն: Առաջացած խնդիրների դեմ փորձեր անելով՝ չի կարելի պայքարել, քանի որ այն հետագայում կարող է փորձանք դառնալ ոչ միայն նույն ֆերմերի, այլև մյուսների համար»,– «Orer.am» հետ զրույցում ասաց Հայաստանի ագրարային համալսարանի բուսաբուծության և բանջարաբուծության ամբիոնի դոցենտ Գագիկ Թովմասյանը: 

Ու թեև առօրյա կյանքում շատ է խոսվում Հայաստանում գենետիկորեն մոդիֆիկացված տեսակների պտուղ–բանջարեղեն աճեցնելու և այն մասին, որ մարդիկ դրանք օգտագործելով՝ ակամայից իրենց օրգանիզմը «թունավորում» կամ հագեցնում են վտանգավոր նյութերով ու կանգնում առողջական խնդիրների առջև, սակայն չի կարելի միանշանակ պնդել, որ հայկական ողջ գյուղարտադրանքը ԳՄՕ է պարունակում:

«Մենք ունենք կարանտին ծառայություններ, որոնք նաև սահմանափակում են ԳՄՕ պարունակող սերմերի հնարավոր մուտքերը Հայաստան: Իհարկե, կան հիբրիդներ, որոնք փոփոխության են ենթարկում պտղի որակը, բայց չի կարելի ասել, որ դա համատարած բնույթ է կրում»,– ասաց Գ. Թովմասյանը:

Ինչ վերաբերում է լոլիկի ցեցին, ապա այն այս տարի բավականին «ավերածությունների» պատճառ դարձավ: Ըստ մասնագետի, աննախադեպ տաք և չորային եղանակն էր պատճառը, ինչը նպաստեց ցեցի զարգացմանը: Ի դեպ, այն մեծ խնդիր է ոչ միայն Հայաստանի, այլև տարածաշրջանի այլ երկրների համար նույնպես, իսկ թե ինչպես այն հասավ Հայաստան, մասնագետների համար հասկանալի է: 

«Մեր դիտարկմամբ, ցեցը Հայաստան մուտք գործեց առավելապես հարևան Թուրքիայից: Հատկապես այն ընթացքում, երբ ձմռան և գարնան շրջանում բավականին ինտենսիվ կերպով Հայաստան լոլիկ էր ներմուծվում: Եվ ամենավատն այն է, որ այդ ցեցից բավականին դժվար է ազատվել: Դրա տարածման պատճառ դարձան նաև այն բուժանյութերը, որոնք հատկապես բաց դաշտի պայմաններում միշտ են դրական արդյունք ապահովում: Մյուս կողմից ցեցը բուժանյութերի տևական օգտագործման ժամանակ կայունություն է ձեռք բերում, և սա նույնպես պետք է հաշվի առնել»,– ասաց Գ. Թովմասյանը:

Մասնագետի կարծիքով, սակայն, գյուղմթերքը հաճախ անորակ է լինում նաև ֆերմերների անտեղյակության և ինքնանպատակ գործողություններ իրականացնելու պատճառով: Բացի այդ, համայնքներում չկան խորհրդատու մասնագետ–պաշտոնյաներ: Այս ամենը գումարվելով՝ դառնում է մեծ խնդիր: Սեպտեմբերին, օրինակ, լոլիկի գնի կտրուկ բարձրացումը, մասնագետի կարծիքով, դեֆիցիտի պատճառով էր, որը ոչ թե ցանքատարածքների, այլ արտադրողականության կրճատման հետևանք էր:

«Դրան նաև նպաստեց ջրի պակասը, բայց ամենակարևորն այն է, որ բոլոր խնդիրներն իրար են գումարվում և շղթայական ռեակցիա են առաջացնում, որից տուժում է շարքային քաղաքացին: Մեծ խնդիր է նաև, որ այսօրվա ֆերմերը ծանոթ չէ մշակաբույսերի այն տեսակներին, որոնք մեր հողակլիմայական պայմաններում կարող են և՛ բարձր բերքատվություն, և՛ որակյալ արտադրանք ապահովել: Ինչ վերաբերում է արտադրանքի վերջնական գնի բարձրացմանը, ապա դրան կարող է նպաստել նաև ջրի սակագնի ավելացումը, եղանակային պայմանների հետևանքով բույսերի ավելի հաճախ ջրելու հանգամանքը և այլն: Այս տարի նաև դժվար է եղել բանվորական ուժի հարցը: Եթե նախորդ տարիներին օրական 4–5 հազար դրամով էին աշխատողներ վարձում, ապա այս տարի նույնիսկ 6 հազար դրամով աշխատողներ գտնելն  է դժվար եղել»,– ասաց Գ. Թովմասյանը:

Նախկին ագրոնոմիական ծառայությունները վերացնելուն զուգահեռ ավելացել են նույն մշակաբույսի տեսակները: Դրանք այնքան արագ են փոխվում շուկայում, որ գյուղացու համար հաճախ դժվար է հասկանալ, թե որ տեսակն է ավելի լավը: Բացի այդ, շատ տնեսվարողներ առավելապես ուշադրություն են դարձնում քանակին, ոչ թե որակական ցուցանիշներին, դրա համար էլ ունենք այն, ինչ ունենք: 

«Այսօր ունենք շուկայի աղավաղում: Ապրանքային տեսքը լավն է, բայց որակական հատկանիշներով լոլիկը ձմերուկի պնդություն է ունենում: Սրանք հիբրիդներ են, որոնք բարձր բերք են ապահովում, ուշ են փչանում, և մարդիկ էլ վազում են դրա հետևից: Շուկայում առկա հեղհեղուկ իրավիճակը այլընտրանքի բացակայությամբ է պայմանավորված: Բացի այդ, գյուղական համայնքներում գյուղատնտեսության բաժինների բացակայության պատճառով գյուղացին անպաշտպան է: Պետք է տեղերում մասնագետներ լինեն, որպեսզի խնդիր ունենալու դեպքում գյուղացին չընկնի հանրապետությունով մեկ մասնագետ ման գա: Մենք այսօր նաև հողը ճիշտ մշակելու խնդիր ունենք: Այն միջոցառումները, որոնք համայնքներում իրականացվում են շատ դեպքերում կա՛մ թերի են, կա՛մ սխալ, որի արդյունքում տարիների ընթացքում հողի բերրիությունն է նվազել: Հիմնականում պահի տակ խնդիր են լուծում, բայց տարիների ընթացքում շատ բան կորցնում են: Առանց մասնագիտական կազմի դաշտավարություն հնարավոր չէ իրականացնել, քանի որ փոքր թվացող խնդիրները գումարվում են և գլոբալ խնդրի առջև են կանգնեցնում և՛ տնտեսվարողներին, և՛ հասարակությանը: Նույնիսկ պետականորեն սահմանված կարգ գոյություն չունի: Ինչպե՞ս կարող է ագրարային քաղաքականություն ունեցող համայնքը ագրոնոմիական ծառայություն չունենալ: Իմ կարծիքով, ամենամեծ խնդիրները հենց այստեղից են սկսվում»,– ասաց Գ. Թովմասյանը:

Իրանը ցուցադրել է ստորգետնյա «հրթիռների քաղաք»Հայաստանը կընդունի բասկետբոլի կանանց Մ16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունըՄայր Աթոռում կատարվել է 9 սարկավագների ընծայման կարգըԱՄՆ-ին սնանկացում է սպառնում, եթե չլուծվի պետական պարտքի վերին շեմի հարցը40 մարդ հոսպիտալացվել է անհայտ նյութի արտահոսքի պատճառով․ ՍլովակիաԻնչպե՞ս Հայաստանում ծնված երեխայի համար ստանալ ԱՄՆ քաղաքացիությունը հաստատող փաստաթուղթ, եթե ծնողներից մեկը ԱՄՆ քաղաքացի է«Jeep»-ը հետիոտնային անցման վրա վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինԻրավիճակը` ավտոճանապարհներին` 22:00-ի դրությամբԻրանի ՀՕՊ-ը ամերիկյան F-16 կործանիչ է խոցելԿիրակնօրյա Սուրբ պատարագներ՝ Արագածոտնի թեմումՄի շարք տարածաշրջաններում անձրև է տեղում․ միջպետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենԵս տեղափոխվում եմ Հայաստան. Դենիս Ջորկաեֆը առաջադրվել է որպես ՀՖՖ նախագահի թեկնածուԼևոն Աբրահամյանն ընտրվել է Հայաստանի նկարիչների միության նախագահՁախ ոտքից են վեր կացել. Զախարովայի կոշտ արձագանքը ԵվրոպայինՀրդեհ է բռնկվել Վանաձորի Բազում թաղամասում, տեղում աշխատում են հրշեջներըՖուտբոլի Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 14-րդ տուրում «Ուրարտուն» հաղթեց «Սյունիքին»Հունաստանի Ակրոպոլիսի թանգարանում բացվել է հին Հայաստանին նվիրված բացառիկ ցուցահանդեսԻՀՊԿ-ն հայտնել է Հորմուզի նեղուցի մոտակայքում 58-րդ ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ-ը խոցելու մասինՍպերցյանը վնասվածքից հետո վերադարձել է մարզադաշտ և հաղթել Ռոնալդուի ակումբի դեմ խաղումՊետք է պարզեցնել պղտոր ջուրը․ ընդունել սխալներն ու հասկանալ՝ ինչու է Հայաստանը հայտնվել այս իրավիճակում․ Մհեր ԱվետիսյանԹեհրանը ներկայացրել է իր ստորգետնյա «հրթիռային քաղաքը»Հայաստանում կալանավորները պահվում են կյանքի համար վտանգ ներկայացնող պայմաններում. Ավետիք ՉալաբյանՌուսական կողմը շատ լավ պատկերացում ունի, թե հայկական տնտեսությունում ինչ է կատարվում. Հրայր ԿամենդատյանՄի փոր հացով երկիր չեն փոխում. Արշակ ԿարապետյանԱղանդավորության ծավալուն մուտքը Հայաստան լի է վտանգներով. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանն այսօր կանգնած է աշխարհաքաղաքական բարդ ընտրության առաջ. Մհեր ԱվետիսյանՏելեկոմից մինչև ֆինտեխ, էներգետիկա, լոգիստիկա և ավելին. Team Group-ը Digitec-ում թվային նոր լուծումներ ու հարթակներ է ներկայացնումՀայաստանի քարտեզը չի կարող ամբողջական համարվել քանի դեռ ադրբեջանական զորքը գտնվում է մեր ինքնիշխան տարածքում. Մարիաննա ՂահրամանյանԻշխանությունները քաղաքական հետապնդումների նոր ալիք են սկսում. Արեգ ՍավգուլյանԵՄ կառույցները չեն գործադրում բավարար ջանքեր մեր երկրում մարդկանց իրավունքների պաշտպանության համար. Մենուա ՍողոմոնյանՍպորտի և արվեստի ամենագեղեցիկ համադրություններից մեկը. «Փաստ»Մեր աշխատակիցները. Իշխան Պետրոսյան. տեսանյութՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 նոյեմբերի). Մարդու առաջին թռիչքը օդապարիկով. «Փաստ»Թվային լուծումներ արտարժույթի շուկայում․ IDBank-ը և Rate.Trading-ը՝ DigiTec 2026-ինՀայ համայնքի տարիների հետևողական ջանքերն արդյունք են տվել․ Բաքվի բանտում պահվող հայ ռազմագերիներին շնորհվել է Նիցցայի պատվավոր քաղաքացու կոչումԱռասպելացված հին պատմությունների ու գաղափարախոսությունների տարասեռ համադրությունը. «Փաստ»Թվային լուծումներ՝ մեկ էկոհամակարգում․ IDBank-ը՝ DigiTec 2026-ումԺամանակի ընթացքում Հայաստանը դուրս կգա և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից. ի՞նչ հետևանքների է պետք սպասել. «Փաստ»Աշխարհաքաղաքական հսկաների Շենժենի բենեֆիսն ու անկայուն աշխարհակարգի խորհրդանշական արտացոլումը. «Փաստ»«Նարեկիցս հետո հանուն մեր աղջիկների ապրեցինք». կրտսեր սերժանտ Նարեկ Սարգսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 9-ին Ջրականում. «Փաստ»Ո՞ւմ է բաժին հասնելու առաջին և ամենաուղիղ հարվածը. «Փաստ»«Գուցե իր հույսն արտահերթ ընտրոււթյունների իմաստով հանկարծակիությունն է, որ ընդդիմությունը չկարողանա համախմբվել». «Փաստ»Փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման հիմնադրամ կստեղծվի. նախագիծ. «Փաստ»Կոնկրետ քայլերն ու գործողությունները միայն կարող են որևէ բան «ասել». վստահության բացակայությունն ու «հեղափոխության սինդրոմը». «Փաստ»Կկուն կանչե՞ց. որտեղի՞ց են գալիս Փաշինյանի նյարդայնության գրգիռները. «Փաստ»Ուսուցիչների որքա՞ն թափուր հաստիք կա դպրոցներում. «Փաստ»300 հազար դրամ տուգանք՝ 700 միլիոնանոց «ջեքփոթի» դիմաց. ինչպես են համայնքային բյուջեները վերածվել ընտանեկան բիզնեսի. «Փաստ»Քաղաքական խոհանոցի «ֆիրմային» ուտեստը. «Եթե պարտվեմ, կհեռանամ». «Փաստ»Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծ