Թեստավորումը պետք է տարանջատենք կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք ասվածից. Մուշեղ Միրիջանյան

Թեստավորումը պետք է տարանջատենք  կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք ասվածից. Մուշեղ Միրիջանյան

Աշխարհին  շնամարտերը հայտնի են դեռ վաղուց: Հայաստանում  կազմակերպվում են  թեստավորում (շնամարտեր), որոնց դեմ ահազանգում են կենդանասենրենի ՀԿ-ները: Վերջերս  Քանաքեռավան ձորում  հերթական թեստավորումը չկայացավ, քանի-որ  ՀԿ ակտիվիստներից ահազանգել են ոստիկանություն և պահանջել չեղարկել այն՝ մեջբերելով  Երևանի քաղաքապետարանի ընտանեկան կենդանիներ պահելու մասին կարգը, համաձայն որի՝   շնամարտերն արգելվում են:  Սակայն իրականությունն այլ է. վերոհիշյալ խնդրի հետ կապված մենք զրուցեցինք Քանաքեռավանում թեստավորում  կազմակերպողներից  «Հայկական լեռնաշխարհի գամփռների շնասերների ակումբ» ՀԿ նախագահ Մուշեղ Միրիջանյանի հետ:

-Պարոն Միրիջանյան ասացեք, խնդրեմ Ձեր ղեկավարած ՀԿ-ի ստեղծման պատնությունը, նպատակն ու խնդիրները:

-1990 թվականից հետո  հայկական լեռնաշխարհի գամփռները  սկսեցին վերանալ , քանի-որ  ցուրտ ու մութ տարիներին հացի խնդիր կար, իսկ կենդանիները կերը հազիվ էին հայթայթում, բացի այդ, շատերը՝ տարբեր նպատակներով,  մեր երկրից անօրինական կերպով շներին էին դուրս տանում: Մենք էլ՝ մի խումբ շնասերներով, որոշեցինք  պաշտպանել ու խթանել մեր գամփռ շների տեսակը և տեստավորման ճանապարհով գտնել նրա  առավելագույն հատկությունները (ինստինկ), որը կարելի է օգտագործել բազմապրոֆիլ ոլորտներում, սկսած անասնապահության խթանումից , գայլերի դեմ պայքարից, վերջացրած  սահմանների  հետախուզությունից: Շուրջ  երկու տարի առաջ հիմնադրվեց   «Հայկական լեռնաշխարհի գամփռների շնասերների ակումբ»   ՀԿ-ն, որի անդամների թիվն այսօր անցնում է մի քանի  հազարից  ու նրա առջնային խնդիրներն  ու նպատակները միտված են  հայկական գամփռ  (գելխեխդ-волкодав) ցեղատեսակ շների ուժեղ ու  պիտանի որակների, ինչպես արդեն ասացի,  բացահայտմանն ու ներգրավմանը՝ բազմապրոֆիլ ոլորտներում: Մեր պատմությունից ու  էպոսից  հայտնի է, որ հայոց բանակում մշտապես  եղել են հայկական  գամփռ շներ, որոնք մարտնչել են  թշնամու դեմ և բազմաթիվ անհավանական սխրանքներ գործել: Այսօր մենք պետք  է շարունակենք ավանդույթը և նորովի կիրառենք  կենդանու հնարավորությունները: Գիտեք՝ գամփռ ցեղատեսակի շներն  ավելի դիմացկուն են, ունեն սուր հոտառություն , հավատարիմ են և ավելի լավ կկատարեն իրանց պարտականությունները, քան գերմանական  հովվաշները, լաբրադորներն և այլը: Գամփռների հնարավորությունները կարելի է օգտագործել, ինչպես ոստիկանության, այնպես էլ ՊՆ համակարգերում, քանի-որ նրանք կարող են լավ հետախույզներ, սահմանպահներ, թմրանյութեր , պայթուցիկներ որոնողներ լինել: Ես հիշեցի մի դեպք, երբ մենք հերթական մրցույթից վերադառնում էինք Օսեթիայից, սահմանին թմրանյութ փնտրող  հովվաշունը  նկատեց  վանդակում գտնվող գամփրին՝ փախավ իր հետ տանելով կցված ծառայողին:  

-Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում թեստավորումը,  քանի -որ այն հաճախ անվանում են շնամարտ և բիզնես միջոց:

-Թեստավորումը  թույլ է տալիս կենդանու իրական հնարավորությունները   բացահայտել և նրա  որակական հատկությունները պարզելուց հետո նրանց  ընդգրկել  ըստ  նպատակների՝  գամփռները  մեծ պահանջարկ ունեն  անասնապահության ոլորտում ՝ գայլերի դեմ  անփոխարինելի մարտնչողներ են, նրանք շատ  են պետք,  թե ՛ոստիկանության, թե՛ ՊՆ  կառույցներում: Մենք  բիզնես նպատակներ չենք հետապնդում, թեպետ աշխարհում դա ընդունված ձև է:

-Պարոն Միրիջանայն, վերջին շրջանում   շնասեր  մի քանի ՀԿ-ի կողմից ահազանգեր հնչեցին  թեստավորման  հետ կապված,  ո՞րն է  դրանց պատճառը:

-Պատճառները կարող են շատ լինել, բայց շնասերների  իրական  նպատակը, եթե կենդանիներին օգնելն ու գամփռների զարգացումը լիներ, նախ և առաջ պիտի մեզ հետ հանդիպեին,  մենք էլ  հանգամանալից կբացատրեինք  թե , որն է մեր իրական խնդիրներն ու նպատակները և  ՀԿ կանոնադրությամբ ամրագրված մեր գործառույթները: Կենդանու ինստինկը բացահայտելու և նրա որակը հասկանալու համար մի՞թե  թեստավորումը չէ,  եթե շունը շան հետ մարտնչելով չարյունոտվի, բա գայլի դեմ ո՞նց է  պայքարելու: Պարզապես, ՀԿ-ը տարբեր ծրագրերով գրանտների ստացման ականկալիքներ ունեն, մեզ էլ  որպես քավության նոխազ են դարձնում:

Ինչ վերաբերվում է կենդանու նկատմամաբ դաժանությանը, այո, մենք ևս դեմ ենք դրան, մենք երբեք ամռան ամիսներին թեստավորում չենք իրականացնում՝ գործում ենք  բացառապես կենսաբանական դիտարկմամբ,  հաշվի առնելով կենդանու ինստինկը: Մեր կատարած թեստավորման նպատակներից է  կենդանու ֆիզիկական հնարավորությունների բացահայտումը, նրանցից ավելի լավ սերունդներ ստանալն ու վերջիններիս կիրառումը՝ մի շարք օգտակար ոլորտներում, ունենալ, մեծ պահանջարկ ունեցող, որակով և ուժեղ գամփռներ ՀՀ-ում: Մենք դաժանություն այդտեղ չենք տեսնում, հակառակը՝ կենդանին  մարտնչում է  կենդանու դեմ, որի շնորհիվ ի հայտ են գալիս գամփռի պահակ, զինվոր, հավատարիմ, ուժեղ լինելու հնարվորությունները՝ գայլի դեմ պայքարելու համար: Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ թող չձևանան: Յուրաքանչյուրը, ով  հայրենիքի համար օգտակար գործ է անում՝ նա է հայրենասեր:

-«Հայկական լեռնաշխարհի գամփռների շնասերների ակումբ» ՀԿ-ն թեստավորում իրականցնելու առումով   իրավական  խնդիրներ ունի՞:

-Ոչ չկան:Մեր դեմ արշավող ՀԿ-ն անօրինական  գործողություններ է անում, ահազանգում ոստիկանություն, որին հաջորդել է  տեստավորման դադարեցումը:Ես նման հոխորտանքներ թույլ չեմ տա, փորձում են մեզ վախեցնել, բայց դրա խնդիրը չկա, քանի-որ մենք առաջնորդվում ենք մեր  կանոնադրությամբ և  ՀՀ օրենքներին համապատասխան: Իսկ մեզ քննադատող ՀԿ-ները ի՞նչ օրենքների ֆոնին են կատարում իրենց շնասիրությունը, որտեղ  է գրված, որ շանը կարելի է կռտել  (ամորձատել)  կամ նարկոտիկ որոնող շանը կարելի է ճնշումների ենթարկել, նրան թմրանյութից կախվածության մեջ պահեն, ո՞ր օրենքն է թույլ տալիս մի փոքր տարածքում 70-80 տարբեր տեսակի ու չափերի կիսասոված շներ պահելը, որոնք ընդունակ են թույլին խեղդելուն:

-Ո՞րն է լինելու Ձեր ՀԿ-ի հաջորդ   քայլը նման խնդիրներից  խուսափելու համար:

-Ես առաջարկում եմ նախ և առաջ կլոր սեղանի շուրջ բոլոր շահագրգիռ կողմերի երկխոսություն, որպեսզի  թեստավորումը տարանջատենք  կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք ասվածից: Բացի այդ,   մեր  ՀԿ-ի  հազարավոր անդամներ ստորագրահավաք են  անցկացնում և այն կներկայացվի Արդարադատության, Գյուղատնտեսության և  Բնապահպանության նախարարություններին , որպեսզի  օրենքով  լրացվի այս  բացերը:  Իսկ  այն  ՀԿ-ները,  որոնք մեր հաշվին ինքնահաստատման խնդիր են լուծում թող այլ  վայրերում  փնտրեն իրենց շոուն կազմակերպելու առիթներ: Հակառակ դեպքում իրանց համար շատ ծանր կլինի՝  մենք իրավական դաշտ կտեղափոխենք իրենց ագրեսիվ պահվածքի և մեր նկատմամաբ շանտաժի փաստերը: