Չի բացառվում, որ Էրդողանի ցանկությունը չիրականանա
ՀարցազրույցՄարտի 31-ին Թուրքիայում տեղի ունեցան տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ, որի ժամանակ նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը մեծ հաշվով հաղթանակ տարավ: Այս հաղթանակը, սակայն ստվերվեց, քանի որ կուսակցությունը պարտվեց մայրաքաղաք Անկարայում, Ստամբուլում և մի քանի այլ խոշոր քաղաքներում: Ընտրություններից հետո իշխող կուսակցությունը կորցրածը վերականգնելու համար որոշել է բողոքարկել ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները, բայց ինչով այն կավարտվի, առայժմ դժվար է ասել:
Թուրքագետ Ռաֆայել Սահակյանը Orer.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով ընտրություններին, նշեց, որ Թուրքիայի համար ՏԻՄ ընտրությունները նույնքան կարևոր են, որքան նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները: Եվ, քանի որ այս ընտրություններից հետո չորս ու կես տարի այլևս ընտրություններ չեն լինելու, ուստի Էրդողանի համար կարևոր է սեփական դիրքերի ամրապնդման հարցը:
«Եթե դիտարկում ենք ընտրությունների արդյունքները, ապա Էրդողանի կուսակցությունը երկրում հաղթանակ է տարել, բայց կորցրել է վերահսկողությունը խոշոր 5 քաղաքներից 4-ի նկատմամբ: Երկիր ղեկավարի համար ամենակարևոր քաղաքը Ստամբուլն է, քանի որ, չնայած այն երկրի մայրաքաղաքը չէ, սակայն հանդիսանում է տնտեսական, արդյունաբերական խոշորագույն կենտրոն:
Բացի այդ, մոտ 16 միլիոն բնակչություն ունեցող այս քաղաքի հանդեպ իշխանության պահպանումը շատ կարոր է, քանի որ, դեռ տարիներ առաջ խոսելով Ստամբուլի կարևորության մասին Էրդողանը տեսակետ է հայտնել, որ՝ ով վերահսկողություն ունենա Ստամբուլի նկատմամբ, վերահսկողություն կունենա ողջ երկրի նկատմամբ»,- ասաց Ռ. Սահակյանը:
Թուրքագետը նշեց նաև, որ սովորաբար ՏԻՄ ընտրությունները նախորդել են համապետական ընտրություններին, ինչն, այսպես ասած, տեստ կամ քննություն է եղել խորհրդարանական կամ նախագահական ընտրություններից առաջ: Եվ, քանի որ այս անգամ ընտրությունների ժամկետները խախտվել են, այդ հերթականությունն էլ է խախտվել:
Այդուհանդերձ, ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները շատ կարևոր են նախագահ Էրդողանի համար, առաջիկա տարիներին երկիրն ամբողջապես վերահսկելի դարձնելու և քիչ թե շատ հանգիստ մթնոլորտ ապահովելու տեսանկյունից:
«Մինչև 2023 թ.,այսինքն, չորս ու կես տարի, երկրում ընտրություններ չեն լինելու: Ուստի Էրդողանի համար շատ կարևոր էր երկրի մեծ քաղաքներում իր ղեկավարած կուսակցության հաղթանակը: Դա հնարավորություն կտա երկրի ողջ իշխանությունն իր ձեռքում պահել: Միևնույն ժամանակ, այս ընտրությունների արդյունքները որքան էլ Էրդողանի սրտով չեն, սակայն չեն կարող պրոբլեմատիկ լինել նրա համար, քանի որ իր ղեկավարած կուսակցությունն, այնուամենայնիվ, հաղթել է այս ընտրությունների ժամանակ: Ինչ վերաբերում է քեմալական թևին, ի դեմս «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության, ապա այն Էրդողանի կուսակցության նման համագործակցում է մեկ այլ ազգայնական կուսկացության հետ, ինչի արդյունքում կարողացել է հաջողությամբ մրցակցել իշխող ուժի հետ:
Անդրադառնալով քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցությանը՝ պետք է նշել, որ չնայած ԺԴԿ-ն հաղթանակ է տարել երկրի արևելյան մի շարք շրջաններում, այնուամենայնիվ այդ հաղթանակը չի կարող նաև մեծ ազդեցություն ունենալ երկրի ներքաղաքական կյանքի վրա:Այստեղ տեղին է հիշել նախորդ ընտրությունների փորձը, երբ Թուրքիայի արևելյան և հարավարևելյան շրջաններում քրդամետ ԺԴԿ ներկայացուցիչները քաղաքապետեր, շրջանների ղեկավարներ ընտրվեցին, սակայն Էրդողանը ժամանակի ընթացքում այնպիսի տակտիկա բանեցրեց, որի արդյունքում շատերին փոխարինեցին կառավարության կողմից նշանակված այնպիսի կառավարիչներով, որոնց միջոցով այդ քաղաքները Էրդողանը պահեց իր վերահսկողության տակ: Ավելին՝ քուրդ պաշտոնաներին նա մեղադրեց ահաբեկչական կուսակցության հետ կապեր ուենալու մեջ: Եվ չի բացառվում, որ նորընտիր քաղաքապետերը ևս արժանանան նույն բախտին, առավել ևս, որ այս մասին Էրդողանն արդեն իսկ բաց տեքստով հայտարարել է»,- ասաց Ռ. Սահակյանը:
Անդրադառնալով այս պահին Ստամբուլում իշխող, «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության պահանջով իրականցվող վերահաշվարկին՝ թուրքագետը նշեց.
«Էրդողանը և նրա քաղաքական թիմը ամեն ինչ փորձում են անել Ստամբուլը պահելու համար:Այս պահին դժվար է ասել, թե որքանով դա կհաջողվի Էրդողանին: Դա պարզ կլինի միայն վերահաշվարկից հետո: Միայն նշեմ, որ Ստամբուլի մի շարք շրջաններում արդեն ավարտված վերահաշվարկից հետո 2 հիմնական մրցակիցների տարբերությունը 27 000-ից նվազել է 7000-ով:
Այս պահին ընդդիմության թեկնածուն դեռևս 20 000 քվեով առաջ է ԱԶԿ-ի ներակայացուցչից: Բայց, վերահաշվարկը ի օգուտ իշխանության թեկնածուի ավարտվելու դեպքում, չի բացառվում նաև, որ բավականին մեծ հակազդեցություն լինի ժողովրդի կողմից: Իմ կարծիքով, այս պահին իշխանություններն իրենք էլ կանգնած են երկընտրանքի առջև՝ արդյոք ազդել վերահաշվարկի ընթացքի վրա՝ հարուցելով ժողովրդի հակազդեցությունը, թե Ստամբուլը այնուամենայնիվ հանձնել ընդդիմությանը»,- ասաց թուրքագետը:
Արմինե Գրիգորյան
