Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ» Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ» Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով ԵԽԽՎ պատգամավորները խորը մտահոգություն են հայտնել Սամվել Կարապետյանի կալանավորման կապակցությամբ Շատ մեծ հավանականությամբ 10 տարի հետո ԵՄ չի լինելու, բայց Փաշինյանը 20 տարի հետո Հայաստանը տեսնում է ԵՄ կազմում․ Արտակ Զաքարյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս ի հայտ եկան առաջին համակարգչային խաղերը. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 նոյեմբերի). Ուղևորատար գնացքների բախումը, թոքի՝ աշխարհում առաջին փոխպատվաստումը. «Փաստ» Գնաճային ռիսկերի ակտիվացման նոր ու բավականին զգայուն փուլ. ի՞նչ է սպասվում առաջիկայում Հայաստանի բնակչությանը. «Փաստ» Հայաստանում ընտրովի արդարադատությունը՝ սպառնալի՞ք ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների համար. «Փաստ»

Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից

«ՓԱՍՏ» ՕՐԱԹԵՐԹԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒՄ Է «ՇԱԲԱԹՕՐՅԱ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ» ՇԱՐՔԸ՝ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼՈՎ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ: ԱՅՍ ԳՈՐԾՈՒՄ ՄԵԶ ՄԵԾԱՊԵՍ ԱՋԱԿՑՈՒՄ Է ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ, ԳՐԱԿԱՆԱԳԵՏ ԱԲԳԱՐ ԱՓԻՆՅԱՆԸ, ԻՆՉԻ ՀԱՄԱՐ ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԵՆՔ:

ՀԱԿՈԲ ԿԱՐԱՊԵՆՑ

ԳՐՈՂՆ ՈՒ ՀԱ­ՍԱ­ՐԱ­ԿԱՅ­ՆՈՒ­ԹԻՒ­ՆԸ

Ի բնէ եւ իբրև կոչում ու պարտականութիւն, գրողը հակադրուած է ուժին ու իշխանութեան: Բիրտ ուժը միշտ էլ մարդկութեան թշնամին է եղել. ամենասարսափելի հիւանդութիւնը, որ երբևէ վարակել է աշխարհը: Ուժն ու անսանձ իշխանութիւնը քայքայում են ամէն ինչ եւ սնանկացնում հենց նրա՛նց, ովքեր իշխանութեան գլուխ են: Արուեստագէտը այն էակն է, եթէ կուզէք այն սրբազան խենթը, որ պայքարում է ուժի ու իշխանութեան դէմ՝ յանուն հասարակութեան շահերի պաշտպանելով ճշմարտութիւնը: Ահա թէ ինչու նա շարունակ հալածւում է այնտե՛ղ, ուր իշխանութիւնը զերծ է օրինական պատասխանատուութիւնից: Բիրտ ուժի առջև չկայ աւելի վտանգաւոր մի արարած՝ քան արուեստագէտը: Եթէ նա չի լռում, ապա լռեցւում է: Փորձ է կատարւում նաեւ շահագործելու արուեսագէտի ձայնը, նրան պարգևելու իշխանութեան հովանաւորութիւնը: Եւ այս՝ ժողովրդավարական ամենից յառաջադէմ երկրներից սկսած մինչև միապետական իշխանութիւնները:

Իմ պայքարը բիրտ ուժի դէմ է: Որոշ մակարդակի վրայ ԱԴԱՄԻ ԳԻՐՔԸ զայրոյթի աղաղակ է ամէն տեսակի բռնութիւնների դէմ:

Աւելի լայն առումով, իմ մտահոգութեան առանցքը մարդն է, նրա առնչուածութիւնը հասարակայնութեան հետ, նրա անհատական ու հաւաքական կեանքի իմաստի փնտռտուքը, մարդ լինելու հրաշքն ու միաժամանակ ողբերգութիւնը: Ի՞նչ է մարդը առանց ընկերութեան: Արդեօ՞ք ընդունակ է նա եսակենտրոն շահերից դուրս ա՛յլ պահանջներ ներկայացնելու, ինքն իրենից արժէքներ սահմանելու: Լինելու ամբողջական էութիւն:

Արուեսագէտը բարոյական մարդն է՝ առանց բարոյախօս լինելու, անկախ իր կեանքից ու կենցաղից: Որովհետև մարդն ու գործը երկու տարբեր բևեռներ են: Որովհետև արուեստը ինքնին բարոյական է բառիս ամենախոր իմաստով, այն գործ ունի կեանքի եւ մահուան բարոյականութեան հետ: Իմ գործերում մահուան ներկայութիւնը կեանքի հակազդեցութիւնն է եւ հակառակը:

Ընկել ենք փակուղու մէջ եւ լոյսի ելք ենք փնտռում: Ձգտում ենք իմաստ տալ բանին, որպէսզի իմաստաւորուի կեանքը: Արդէն գրականութիւնը մի կաթիլ արցունք է հատորների մէջ թաքնուած:

Այսպիսով եկանք հասանք գրողին: Հայ գրողը նախ գրող է, ա՛պա հայ գրող: Նախ, նա մարդկութեան ընտանիքին է պատկանում, ա՛պա իր ժողովուրդին: Մարդկութեան միջոցով նա հասնում է իր ժողովուրդին, իսկ իր ժողովուրդի միջոցով հասնում մարդկութեանը: Ա՛յլ խօսքով, ազգայինից միջազգային բեմ: Եթէ ամփոփուելու լինենք մեր կաղապարի մէջ, տեղ չենք հասնի:

Տեղ չենք հասնի նաեւ եթէ չսերտացնենք մեր յարաբերութիւնները Հայաստանի հետ, երկու ճիւղերը միևնոյն հինաւուրց ծառի: Սփիւռք եւ Խորհրդային Հայաստան միմեանց տալիք շատ բան ունեն, ապա միասնաբար՝ աշխարհին: Եթէ խտրութիւն լինի մէկի կամ միւսի նկատմամբ, տուժողը կը լինի հայ գրականութիւնը, հետևաբար եւ՝ Հայ Ժողովուրդը: Ամէն դէպքում սակայն, իմ մտասևեռումը մարդն է ու մարդկային արժանապատուութիւնը: Մարդու իրաւունքները: 

Հասարակութիւնը առողջ չի կարող լինել, եթէ խախտւում է նոյնիսկ մէ՛կ անհատի իրաւունքները: Իմ գրական փորձերը ջանքեր են՝ պաշտպանելու այդ իրաւունքները: Եւ այդտեղից էլ իմ, եւ աւելի լայն առումով, ոեւէ արուեսագէտի ընդդիմութիւնը բռնի ուժին, ո՛ւր էլ լինի այն, թէկուզ ժողովրդավարական դիմակի տակ:

Հասարակութիւնը կենսունակ է ա՛յնքան ժամանակ, որքան որ աչալրջօրէն հետևում է ուժի հաւասարակշռութեանը: Այլապէս, քարանում են կարգերը եւ պետութիւնը յաւերժութեան է ձգտում: Այս անտեղիտալի պայքարի առաջին գծի վրայ է կանգնած գրողը, որը թէ՛ միտքն է, եւ թէ խիղճը հասարակութեան:

Եւ ի վերջոյ, գրելու արարքը ինքնի՛ն բողոքի ցոյց է, քաղաքական ժեստ եւ ճշմարտութեան հասնելու ճիգ

Գիրքը ջանում է փրկել գրողին եւ նրա հետ՝ մարդուն, որը ծուարել է սպառնացող արհաւիրքների մղձաւանջի տակ: Երբ արդի մարդը մենակ սենեակի չորս պատերին է նայում, նշանակում է մի բան խախտուել է քաղաքակրթութեան մէջ: Այդ մարդու ճակատագիրը նաեւ ի՛մ ճակատագիրն է: Ես ջանում եմ հասնել նրան:

Ա՛յս է իմ ճշմարտութիւնը:

 

ՀՐԱՆՏ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԱԿԱՆ ԸՆՏՐԱՆԻ

ԵՎ ՔՈ ՑԵՂԻ ՑԱՎԸ ԿՐԻՐ

Ել, Դիցուհի,

Բավ է նիրհես մոռացության անձավներում,

Ել, Անահիտ:

Թեև վաղուց քեզ չենք տվել

պաշտամունքի ոչ մի կաթիլ

և խռովքի մառախուղն է սիրտդ պատել,

քո վառ ոգին մեր արյան մեջ լո~ղ է տալիս

իր աննկատ ելևէջով

ու մեզ պահում միշտ արգավանդ,

բեղուն ձայնին հլու:

Բայց եռակի զորանում ենք,

Երբ արթուն է մեր շուրթերին անունը քո,

Երբ հրաբորբ պատկերիդ դեմ

մաքրվում ենք ներս ու դրսից:

Տարիներն այն, որ չեն լցված

աստվածային քո շշունջով,

մեզ պատժում են չոր ամլությամբ

և տագնապով պառակտումի...

Ել, Դիցուհի,

ել, քո կապույտ աչքերով տես,

թե ցավի ինչ նոր փոթորիկ

պայթեց ցեղիդ հոգնած գլխին,

երբ թվում էր` ահա-ահա

խիստ բաղձալի դուռ կբացվի

և դարավոր տառապանքից հետո մի պահ

հուր խնդությամբ պիտ ողողվենք...

 

Քեզ, Անահիտ,

ցեղիդ վառված սիրտն է կանչում,

ել ու գնա,

լքիր հավետ անձավները մոռացության,

ուր քեզ ոչ ոք չի ճանաչում

և չեն ուզում տեսնել ոգիդ:

Ել ու գնա քո ցեղի մոտ,

նրա ցավի չափն իմացիր,

որ նենգամիտ կորուստներից հեռու պահես

և տաս նրան զորացումի նոր հնարներ...

Օ, Դիցուհի, դու չես փոխվել,

Քո մեջ դարձյալ բեղունության կրակն է վառ,

ուստի` արագ ճամփա ընկիր երկրով հայոց

և քո հրաշք խոսքը ասա:

 

Հայ հարսներին տուր շոյանքն այն,

որ երկունքեն նրանք անվերջ

ու կորստյան ողբերի մեջ

չսպառվեն ու լինեն արի:

Հայ այրերին տուր կորովն հաղթ,

որ չկքվեն ոչ մի կռվում

բազուկները նրանց արդար

և հայրենի տունը սիրեն

իրենց անձից խիստ առավել:

 

Հայոց հողին տուր զարթոնքն այն,

որ բաժանված կտորները նորից իրար հետ է ձուլում

և կանխում է ամեն տեսակ

աղետալից շարժ իր ներսում...

Լույս Դիցուհի, հայտնի է ինձ`

սահման չունի զորությունդ աստվածային,

սակայն եթե տկարանա մարմինը քո

և մշուշվի միտքդ պայծառ,

(այս աշխարհում հեշտ չէ անգամ

աստվածների համար հզոր),

ապա եղած ավյունը քո

գոնե հասցրու հայ հարսներին,

որ չընդհատվող կորուստների ճանապարհին

նրանք ծնեն

հանուն ցեղի...

Ել, Անահիտ, ել, Դիցուհի,

լքիր ընդմիշտ անձավները

մոռացության 

և քո ցեղի ցավը գրիր:

 

***

Ահա մի ծաղկաման`

Անհող ու անծաղիկ:

Եթե տղամարդ ես,

աճեցրու արագ

թրաշուշան կամ վարդ

այս փափկասիրտ ու շեկ

աղջնակի համար:

 

Նրա հեզությունից մի նեղսրտիր,

Նրա թախիծներից գոնե մեկը

վերցրու որպես սրինգ

ու նվագիր այնտեղ, որտեղ

գետակները սկիզբ են առնում:

Դու ինձ կտաս խանդի զգայության կորուստ,

Դու իմ մորմոքները

կերկփեղկես տամուկ քարանձավի ներսում,

ուր քանի~ դար ահա

չի սողոսկել ոչ սեր, 

ոչ արշալույս:

 

 

Եվ մի տարի, գուցե

մի դար հետո,

կգամ քո հետքերով

ու շշուկով կասեմ.

«Այն աղջիկը հիմա

ոտից-գլուխ սեր է

և քո մեղեդին է հացը նրա...»:

 

 

 

 

 

 

 

 

Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ»Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ»Հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու նոյեմբերի 17/18-ինՔուշները և Ուիթքոֆը եվրոպացիների հետ քննարկել են Ռուսաստանի և ԵՄ-ի միջև երկխոսության հաստատումըՄենք գիտենք՝ ինչպես հաղթել, բայց գիտենք նաև ինչպես արժանապատվորեն պարտվել․ Լուիս դե լա ՖուենտեԲաքվի ճարտարապետական դիմագծի կերտողը հայ էԶորակոչի տարիքային շեմը կփոխվի․ ում կվերաբերի նախագիծըԵրևանը մերժում է «Ալիևյան Սահմանադրությունը». Հայաստանի Սահմանադրության ճակատագիրը որոշելու են հայերը, ոչ թե Ադրբեջանը. Ուժեղ ՀայաստանԱԺ փոխնախագահ Արամ Վարդևանյանը ԵԽ գրասենյակի ղեկավարի հետ քննարկել է ընդդիմության նկատմամբ շարունակվող քաղաքական հետապնդումներըԹրամփի գնահատմամբ՝ Պուտինը փոքր-ինչ մեղմացնում է դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցումԵրևանում՝ Մալաթիա տոնավաճառի մոտ, բախվել են «Ferrari»-ն և «BMW»-նՀԱՊԿ քարտուղարը քննարկել է կազմակերպության պատասխանատվության գոտում տիրող ռազմաքաղաքական իրավիճակըԲախվել են «Howo», «Renault» բեռնատարներն ու «Opel Astra»-ն․ 3 վիրավորներից երկուսը անչափահասներ են«Փարաջանով Քլաբ Հաուս»-ը ներկայացրել է իր բացառիկ նախագիծը «Տուն Էքսպո»-ումՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ ի՞նչ իրավիճակ է ավտոճանապարհներինԱրսեն Գևորգյանի մահվան ամբողջ պատասխանավտությունը մինչև իր կյանքի վերջ կրելու է Նիկոլ Փաշինյանը․ Հարություն ՀարությունյանՍտալինն ու Սադամ Հուսեյնը կնախանձեին Փաշինյանին․ Ուժեղ Հայաստան«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը նոյեմբերի 15-17-ը մասնակցում է Մոսկվայում անցկացվող «Հանուն ազգերի ազատության» («За свободу наций») միջազգային համաժողովին․ Իվետա ՏոնոյանԵրիտասարդները՝ հանքարդյունաբերության իրական խնդիրների լուծման ճանապարհին․ ԶՊՄԿ-ն՝ CaseKey 2026-ումՑույց տվեք Ադրբեջանի որևէ օրենք, որը վերաբերում է Ղարաբաղին. Արշակ ԿարապետյանՄենք թույլ չենք տա Ալիևի պարտադրած Սահմանադրության ընդունումը․ Ուժեղ ՀայաստանՄեր ժողովուրդը երբեք չի մոռանալու Արցախն ու մեր անցյալը. Ավետիք ՉալաբյանՊարտքերի մեջ հայտնված քաղաքացիները չպետք է մնան միայնակ․ ի՞նչ պետք է անի պետությունը. Հրայր Կամենդատյան«Դադարեցրե՛ք Հայաստանը ազատությունը քաղաքական հավատարմությամբ պայմանավորող կալանավայր դարձնելու փորձերը». Աննա ԿոստանյանԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը շարունակում է աջակցել CaseKey կրթական նախաձեռնությանըՍահմանադրությամբ մարդը բարձրագույն արժեք է, բայց իրական կյանքում այդ սկզբունքը չի գործում. Արամ ՎարդևանյանՄենք միավորվել ենք՝ հանուն մեր արժեքների, ինքնիշխանության և ժողովրդավարության պաշտպանության. տեսանյութՀամալսարանից ազատվում են դասախոսներ իրենց քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանՊիտի օրենք փոխվի, որ ամեն դատարան չկարողանա համատարած կալանք կիրառի մեր հանդեպ. Ավետիք ՉալաբյանՍպասվում է գյուղմթերքի գների շեշտակի բարձրացում, քանի որ ունենք արտահանման դեֆիցիտ. Հրայր ԿամենդատյանՔաղաքական հետապնդումների նպատակը հասարակությանը վախի մթնոլորտում պահելն է՝ Ալիևի պարտադրած Սահմանադրությունն ընդունելու համար. տեսանյութՊետությունը ձեզ համար հոր տնից բերված օժիտ չէ, որ մաշված շորի պետ դեն նետեք. Աննա ԿոստանյանԱրսեն Գևորգյանը բանտարկվեց իր համոզմունքների համար, իսկ երեք շաբաթ անց ընտանիքին վերադարձվեց դագաղով. Իրինա ՅոլյանԵրբ իշխանության թիրախում հայտնվում են երեխաները․ Աննա ԿոստանյանԻշխանությունները շարունակում են խեղաթյուրել հայոց պատմությունը. Մենուա ՍողոմոնյանՔՊ-ի ներկայացուցիչնե՛ր, վախեցե՛ք, որ ձեր երեխաները ապագայում Արցախի կորստի համար մեղադրելու են ձեզ. Ցոլակ ԱկոպյանԱրսենն այսօր ողջ կլիներ, եթե չհամարձակվեր պայքարել իր համայնքի համար. Գոհար ՄելոյանUcom-ի աջակցությամբ Երևանում անցկացվել է «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026» դրոնների ամենամյա մրցարշավըԱրևմուտքը կընդունի՞ արդյոք ՆԱՏՕ-ի՝ մինչև ընդլայնումն ունեցած տեղակայմանը վերադառնալու պահանջները՝ դեռևս մեծ հարց է. դաշինքն առանց առճակատման՝ դժվար թե գնա նման զիջումների. Զաքարյան«Այն գումարները, որ ժամանակին ինչ-որ մարդկանց գրպաններն էին գնում, այսօր դառնում են մանկապարտեզներ, բակեր, փողոցներ և մայթեր». ԱվինյանBaghramyan Residence․ պրեմիում դասի բնակարաններ՝ Մարշալ Բաղրամյան պողոտայումԱլիևը պատրաստ չէ վերադարձնել ռազմագերիներին. նա իրական խաղաղություն չի ուզում. Աննա ԿոստանյանԻբր հեգնում էր. հիմա իրագործում է. Դավիթ ՍարգսյանԲաքուն ՉԻ՛ ԿԱՐՈՂ Հայաստանի Հանրապետությանը պարտադրել ներքին օրակարգ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյն մասին, թե ինչպես է Ադրբեջանը իր կամակատարների ձեռամբ փորձում քայլ առ քայլ կազմալուծել Հայաստանի Հանրապետությունը, և ինչպես մենք պետք է դրա դեմն առնենք. ՉալաբյանԱդրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանը հող է նախապատրաստում Հայաստանից նոր զիջումներ պահանջելու համար` ալիևյան սահմանադրությունն անցկացնելուց հետո. Տիգրան ԱբրահամյանԺողովուրդը ՔՊ-ին սահմանադրական մեծամասնություն չի տվել` ալիևյան սահմանադրություն ընդունելու համար. Դավիթ ՂազինյանNova Building-ը «Տուն Էքսպո 2026»-ում ներկայացրել է բնակարանային առաջարկներն ու ձեռքբերման պայմաններըԱննայի և Մանեի հետ ամփոփում ենք «Ո՛չ ալիևյան սահմանադրությանը» իրազեկման ակցիան. տեսանյութ