Գյուղական համայնքների խոշորացումը շարունակվում է. բնակիչների ձայնն անտեսվա՞ծ է. «Փաստ»
Հասարակություն
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում ներկայացրել է «ՀՀ վարչատարածքային բաժանման մասին» և «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքներում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը: Դրանով նախատեսվում է շարունակել համայնքների խոշորացման նախագիծը և ձևավորել համայնքային հետևյալ փնջերը.
1. Լոռու մարզի Լերմոնտովո՝ Լերմոնտովո, Անտառաշեն (թվով 2),
2. Կոտայքի մարզի Քասախ՝ Քասախ, Պռոշյան (թվով 2),
3. Տավուշի մարզի Իջևան՝ Իջևան, Ազատամուտ, Ակնաղբյուր, Աճարկուտ, Այգեհովիտ, Աչաջուր, Բերքաբեր, Գանձաքար, Գետահովիտ, Դիտավան, Ենոքավան, Լուսահովիտ, Լուսաձոր, Խաշթառակ, Ծաղկավան (Իջևանի շրջ.), Կիրանց, Սարիգյուղ, Սևքար, Վազաշեն (թվով 19):
Նախագծի կյանքի կոչվելու արդյունքում Տավուշում համայնքների միավորման գործընթացը ավարտվելու է:
Բացի դա, կարգավորվելու է Գեղարքունիքի մարզի Գեղամասար համայնքի կենտրոնը Սոթք բնակավայրից Գեղամասար բնակավայր տեղափոխելու հարցը:
«Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու նպատակն է իրավակարգավորումներ տալ միավորվող համայնքների տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունները դադարեցնելու և միավորված համայնքների տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների ստանձնման ժամկետների վերաբերյալ:
Նշենք, որ «Համայնքների խոշորացման և միջհամայնքային միավորումների ձևավորման հայեցակարգը» կառավարությունը հավանության է արժանացրել դեռևս 2011 թվականի նոյեմբերին:
Ըստ կառավարության՝ վարչատարածքային բարեփոխումներն անհրաժեշտ են համայնքների զարգացման, դրանց կողմից առավել որակյալ և մատչելի ծառայությունների մատուցման, խոշորացված համայնքների միավորված ռեսուրսների (մարդկային, ֆինանսական, հողային և այլն) առավել արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից:
2016 թվականի փետրվարի 14-ից ի վեր իրականացվել է համայնքների միավորման թվով 52 ծրագիր, ինչի արդյունքում 465 համայնքների միավորման արդյունքում ձևավորվել է թվով 52 համայնք:
Համայնքների խոշորացմանը մշտապես դեմ են հանդես եկել տարբեր փորձագետներ՝ ընդգծելով՝ բնակիչները դեմ են, որ իրենց համայնքները միավորվեն մեկ փնջում:
Բացի դա, մտահոգություններ էին առաջանում, թե ի՞նչ սկզբունքով է տնօրինվելու համայնքային բյուջեն, արդյոք ավելի մեծ ուշադրության չեն արժանանա՞ խոշորացված փնջերում գտնվող մեծ բնակավայրերը, իսկ փոքրերը անտեսվեն:
Բացի դա, որտե՞ղ են լինելու կրթական հաստատությունները:
Հարցերի շրջանակն, իհարկե, ավելի մեծ է, ընդ որում այն դեպքում, երբ հարցերից շատերը պատասխաններ չեն ստացել, համայնքների խոշորացման գործընթացը շարունակում է նաև ներկայիս կառավարությունը՝ գտնելով, որ այս կերպ կկարողանա լուծել մարզերի գյուղական համայնքներում առկա բազմաթիվ խնդիրներ:
Օրերս E-draft-ում հայտնված նախագծին անմիջապես արձագանքեց Հայաստանի համայնքների միության նախագահ Էմին Երիցյանը:
Նա սոցիալական ցանցի իր էջում գրեց, որ կրկին հաշվի չեն առնվում սահմանադրական պահանջները և տեղական ինքնակառավարման եվրոպական խարտիայի պահանջները:
«Մեր բանավեճը նախկին իշխանությունների հետ այս հարցի շուրջ էր, մենք Հայաստանի վարչատարածքային փոփոխությունների բովանդակության մասին չենք խոսում, այլ սահմանադրական իրավունքների և նորմերի պահպանման:
Նախորդ իշխանությունների իրականացրած վերջին 2 փուլերով խոշորացումները տեղի են ունեցել ՀՀ Սահմանադրության խախտմամբ:
Այսպիսով՝ ինչո՞վ է տարբերվում ներկա կառավարության քաղաքականությունը այս ոլորտում նախկին իշխանության մոտեցումներից, եթե նույն կերպ անտեսվում է համայնքների լսված լինելու իրավունքը»,-գրել էր Երիցյանը:
«Ֆերմերային շարժում» ՀԿ-ի նախագահ Սարգիս Սեդրակյանը «Փաստի» հետ զրույցում ասել էր, որ կա երկու սխալ, որ կառավարությունն այսօր անում է:
«Նախ՝ գյուղնախարարության օպտիմալացումը, հետո՝ գյուղական համայնքների խոշորացման գործընթացը:
Խոշորացման վտանգն այն է, որ գյուղերը քանդվում են, ծերանում, դատարկվում: Մարդիկ արտագաղթում, գնում են: Խոշորացման արդյունքում կենտրոնացել են խոշոր քաղաքների շուրջը, որոնց միանում են կողքի փոքր գյուղերը:
Պաշտոնյաներն ասում են, որ խոշորացման արդյունքում գումարները, այսինքն՝ համայնքի բյուջեն, կմեծանա: Այո, գումարը մեծանում է, բայց ինչի՞ հաշվին: Փոքր գյուղերի բյուջեն ոչ թե դրանց վրա է ծախսվում, այլ խոշոր քաղաքի:
Կենտրոնը ծաղկում է, իսկ փոքր գյուղերը՝ մեռնում: Ժամանակին նախկին իշխանությունները դա արեցին, քանի որ ԵՄ-ն և ԱՄՆ դեսպանատունը գումարներ էին տրամադրել այդ ծրագրի համար:
Բայց չի կարելի թույլ տալ, որ երեխան մի քանի գյուղ անցնի և նոր հասնի դպրոց»,-նշել էր Սեդրակյանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
