Ամուլսարի հարցը, կարծես թե, փակուղում է. ոչ ոք հետքայլ չի կատարում․ «Փաստ»
Հասարակություն«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Ամուլսարի շուրջ կրքերը չեն հանդարտվում, ժամանակ առ ժամանակ ինչ-որ զարգացումներ են տեղի ունենում, բայց մի բան անփոփոխ է՝ ջերմուկցիները չեն լ քում «պոստերը»՝ թույլ չտալով որևէ մեկի մուտքը Ամուլսարի տարածք։
Դեռ օրեր առաջ տարբեր խողովակներով լուրեր տարածվեցին, որ ոստիկանությունը բանակցում է ջերմուկցիների հետ Ամուլսարի ճանապարհները բացելու համար։
Իրականում նման հանդիպում ջերմուկցիների հետ տեղի ունեցել էր։ Փոխոստիկանապետը բարձրաստիճան ոստիկանների և Վայոց ձորի մարզպետի հետ այցելել էր Ջերմուկ, հանդիպել բնակիչներից ոմանց հետ, առաջարկել բացել ճանապարհները, որպեսզի «Լիդիան» ընկերությունը կարողանա ձմեռացման աշխատանքներ կատարել։
Հանդիպումից հետո ջերմուկցիները հանրային բաց քննարկում էին կազմակերպել, որպեսզի հարցի վերաբերյալ լսեն բնակիչների կարծիքը։ Իսկ ջերմուկցիները որոշել էին՝ թույլ չեն տա «Լիդիանին» մուտք գործել Ամուլսարի տարածք։ Հանրային քննարկումից անցել է մի քանի օր, հետաքրքիր է իմանալ՝ այս ընթացքում ինչպե՞ս են բնակիչների որոշմանն արձագանքել «Լիդիանից» և պետական գերատեսչություններից։
Ջերմուկ համայնքի բնակիչ Շիրակ Բունիաթյանը «Փաստի» հետ զրույցում ասում է՝ որևէ նոր բան չկա։
«Հանրային բաց քննարկումից հետո ո՛չ կառավարությունից, ո՛չ էլ նրանց կողմից մեզ այցելող բանախոսներից որևէ արձագանք չկա»,-նշում է Բունիաթյանը։
Հարցնում եմ՝ ամեն դեպքում որո՞նք էին Ամուլսարում «Լիդիանին» ձմեռացման աշխատանքներ թույլ չտալու հիմնական պատճառը և բնակիչների մտահոգությունները։
Բունիաթյանն ընդգծում է՝ այս հարցի վերաբերյալ ունի հիմնավոր կարծիք և իր մտահոգություններն արտահայտել է նաև հանրային քննարկման ժամանակ։ «Ամուլսարի տարածք մուտք գործելը ձմեռացման հետ ամենևին էլ կապ չուներ։
Անցած տարի դեկտեմբերին թույլ ենք տվել «Լիդիանին» կատարել ձմեռացման աշխատանքներ։ Տեսել ենք, որ այնտեղից համարյա ամեն օր բեռնատարներով տեղափոխվել է այն գույքի մեծ մասը, որը կարող էր վնասվել ձյան արդյունքում և պահեստավորվել ինչ-որ պահեստներում։
Դա ֆիքսել ենք, ունենք փաստերով։ Իրենք այն ժամանակ պնդում էին, որ այն տեխնիկան, որն այնքան էլ կարևոր չէ կամ ուղղակի հնարավոր չէ տեղափոխել, փաթեթավորել են։
Դրանից հետո Ամուլսարի տարածքում որևէ շինարարական աշխատանք չի իրականացվել, Վայքից տվյալ գույքը հետ չի բերվել Ամուլսար, որ նորից ձմեռացնելու կարիք լինի։
Այսինքն՝ անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ այնտեղ պետք է ձմեռացման աշխատանքներ կատարվեն»,-նշում է մեր զրուցակիցը։ Ակնհայտ է, որ Ամուլսարի շուրջ ստեղծված իրավիճակը որևէ կերպ չի կարգավորվում։ Մի կողմում ջերմուկցիներն են, որոնք ունեն հստակ որոշում՝ թույլ չեն տալու հանքի շահագործում, մյուս կողմում «Լիդիան» ընկերությունն է, որը ներկայացնում է իր փաստարկներն Ամուլսարի տարածքում հանքի շահագործման վերաբերյալ։
Երրորդ կողմում Հայաստանի Հանրապետությունն է՝ ի դեմս կառավարության, որը, ժողովրդական խոսքով ասած, «մնացել է երկու քարի արանքում»։ Նա չի դիմում բռնի ուժով ճանապարհը բացելու սցենարին, քանի որ հասկանում է՝ դա ուղիղ հարված կլինի իր ժողովրդավար հեղինակությանը, բայց տարբեր հայտարարություններ վկայում են՝ կառավարության վրա կան ճնշումներ ամենատարբեր կողմերից։
Յուրաքանչյուրն ընտրել է հարցի լուծման իր ճանապարհը և մեկ քայլ անգամ հետ չի քաշվում դրանից։ Իսկ ինչպիսի՞ն կլինի, ի վերջո, հանգուցալուծումը։
«Որպես ՀՀ քաղաքացի՝ լուծումը հետևյալ կերպ եմ տեսնում։ Նախ կառավարությունը պետք է դադարի մեզ՝ Ամուլսարի մուտքերը փակողներին և այդ գործողությունը խրախուսողներին դիտարկել որպես հակառակ կողմ։ Մենք դուրս չենք եկել պետության դեմ, այլ դուրս ենք եկել հանուն պետության, հանուն մաքուր Հայաստանի և մեր ծննդավայրի։ Սա անհերքելի փաստ է։
Բացի դա, եթե տվյալ դեպքում այս կառավարությունը փորձում է հին կառավարության ստեղծած օրենքներով լուծում տալ հանքարդյունաբերության ոլորտում առաջացած խնդիրներին, դա ուղղակի անհնար է։
Այն ժամանակ օրենքները ստեղծվել են այնպես, որ հանկարծ չվնասվի հանքարդյունաբերության ճյուղը, որովհետև բոլորս էլ գիտենք, որ նախկին և ներկա օլիգարխները, որքան էլ ասում են, որ հիմա օլիգարխներ չկան, իրականում անունն է փոխվել, դարձել են խոշոր գործարարներ, ունեին 1-2 հանք։
Տվյալ դեպքում չէին կարող մեխանիզմներն այնպես մշակվել, որ ի վնաս լինեին հանքարդյունաբերությանը։ Այսօր նախկին օրենքներով փորձել լուծում տալ այսպիսի խնդիրներին, կարծում եմ, անհնար է։
Օրենքում պետք է լինեն հստակ փոփոխություններ, իսկ Ամուլսարը պետք է դիտարկել այլ հարթության վրա։
Այն որպես հանք դեռևս չգործող տարածք է, պետք չէ այն նույն հարթության վրա դնել, ինչ մյուս հանքերը։
Բացի դա, Ամուլսարը գտնվում է այնպիսի տարածքում, որը թե՛ բնապահպանական, թե՛ բիզնեսի տեսանկյունից ընդհանրապես թույլ չի տալիս այդտեղ հանք շահագործել։ Այստեղ կան երկար տարիներ գործող բիզնեսներ, առողջարանային գոտի, այն Հայաստանի կենտրոնում է, ջրերի սրտում։
Բազում հիմնավոր փաստեր կան։ Եթե ունենք հայանպաստ, Հայաստանի մասին մտածող կառավարություն, ապա առանց վայրկյան մտածելու պետք է վերջ տալ Ամուլսարի հանքարդյունաբերական ծրագրին»,-եզրափակում է Շիրակ Բունիաթյանը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
