Մագնիտոֆոն. իսկ ընդամենը քսան-երեսուն տարի առաջ դրանք բոլորի տներում էին
Մագնիտոֆոնը (մագնիս և ֆոն) մագնիսական ժապավենի կամ լարի վրա ձայնային ազդանշանների գրառման (մագնիսական ձայնագրում) և վերարտադրման սարք է։ Այս սարքում, որպես կանոն, կա գլխիկների բլոկ, որի դիմացով հավասարաչափ շարժվում է մագնիսական ժապավենը:
Ձայնագրող-վերարտադրող և ձայնագրությունը ջնջող գլխիկները էլեկտրամագնիսներ են: Ձայնագրման ընթացքում էլեկտրամագնիսը, ստանալով փոփոխական լարման հոսանք, մագնիսական ժապավենը համապատասխանաբար մագնիսացնում է՝ ուժեղ կամ թույլ:
Վերարտադրության ժամանակ գլխիկում մագնիսական ժապավենի մագնիսականության ազդեցությամբ տարբեր լարումների հոսանք է առաջանում, որն էլ հենց վերափոխվում է ձայնի: Ձայնի մետաղալարի վրա մագնիսական ձայնագրման սկզբունքը առաջին անգամ հայտնագործել է Օբերլայն Սմիթը 1888 թվականին Էդիսոնի լաբորատորիա իր կատարած այցի ազդեցության տակ:
Սակայն մագնիտոֆոնի պատմությունը սկսվել է 1898 թվականին, երբ դանիացի ինժեներ Վալդեմար Պոուլսենը ստեղծել է նման առաջին սարքը: Այն կոչվել է «տելեգրաֆոն» և այդ սարքի մեջ օգտագործվել է պողպատե մետաղալար:
1925 թվականին գերմանացի Կուրտ Շտիլլը ևս ստեղծել է նման սարք, որտեղ ևս որպես ձայնագրման տարր օգտագործել է բարակ մետաղալարը: Արդյունքում այդ սարքերը ստացել են «Մարկոնի-Շտիլլ» անվանումը, իսկ հանրահայտ Բի-Բի-Սի-ում նման սարքեր օգտագործվել են մինչև 1950 թվականը:
1927 թվականին Ֆրից Ֆայմերն արտոնագրել է մագնիսական ժապավենը (սկզբից թղթե, ապա պոլիմերային ժապավեն պատված մագնիսական շերտով): 1935 թվականին Բեռլին քաղաքում կայացած ռադիոտեխնիկայի ցուցահանդեսում ներկայացվել է ժամանակակից ժապավենային մագնիտոֆոնի նախատիպը: Նույն թվականին AEG-Telefunken ընկերությունը սկսել է արտադրել «Magnetophon K1» անվանումով առաջին ժապավենային մագնիտոֆոնները:
«Մագնիտոֆոն» անվանումը երկար ժամանակ եղել է AEG-Telefunken ընկերության արտադրանքի առևտրային անվանումը, և այդտեղից էլ հենց տարբեր լեզուներում առաջացել է մագնիտոֆոն բառը:
1963 թվականին մագնիտոֆոնների շուկայում հայտնվել են կասետային մագնիտոֆոնները, որոնք, այնուամենայնիվ, ոչ մի կերպ չեն ազդել մինչ այդ օգտագործվող դիսկային մագնիտոֆոնների վրա. դրանք շարունակել են օգտագործվել բավականին երկար ժամանակ: Ժամանակին գոյություն են ունեցել դիկտոֆոններ, լրագրողական (ինքնուրույն էլեկտրասնուցումով թեթև փոխադրական սարքեր) և ուսումնական մագնիտոֆոններ, մագնիտոֆոնային կցորդներ, ինչպես նաև մագնիտոֆոնի և այլ սարքերի զուգորդումներ (մագնիտոլա, մագնիտոռադիոլա և այլն)։
1972 թվականին ստեղծվել է թվանշանային ազդանշանային կոդավորման համակարգը, սակայն սարքավորումները, որոնք կարող են օգտագործել այդ տեխնիկական նորույթը, արտադրվել են միայն 1987 թվականից Ճապոնիայում:
Այդ ժամանակից ի վեր աստիճանաբար կոմպակտ սկավառակները սկսել են առաջնային դիրք գրավել, քանի որ դրանք ապահովել են ձայնի լավագույն որակ և ձայնագրման ու նվագարկման արագություն:
Ներկայումս ժամանակակից աշխարհում հիմնականում օգտագործվում են թվային ձայնագրիչներ, որոնք ի վիճակի են կոդավորել ազդանշանը՝ այն վերափոխելով մեկերի և զրոների: Իսկ մագնիտոֆոններն արդեն դարձել են պատմություն:
