Երևան, 01.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Աշխարհում պայքшրը գնում է ոչ թե կյանքի, այլ մաhվան համար. Լավրով Կապիտուլյացիա, ազգային շահերի դավաճանություն, արտաքին ճնշման ներգործություն. «Փաստ» Հակամարտությունը կարո՞ղ է զիջել իր տեղը պրագմատիկ մոտեցմանը. «Փաստ» Հայաստանի ճակատագիրը որոշվելու է կա´մ Երևանում, կա´մ Բաքվում, հունիսի 7-ի ընտրությունները հենց դրա մասին են․ Վահե Հովհաննիսյան «Ինձ ուժ տվեց հպարտությունը, որ նման որդի ենք դաստիարակել. նա հայրենիքը վեր դասեց ամեն ինչից». կամավոր Արմեն Միրգիյանն անմահացել է հոկտեմբերի 6-ին. «Փաստ» Իրական քաղաքականությունը միշտ ավելի բարդ է, քան գաղափարախոսական կարգախոսները. «Փաստ» Տնտեսության ստվարացող խոցելի միտումները. «Փաստ» «Ընդդիմությունը հիմա ճիշտ է գործում. հիմնական ընդդիմադիր ուժերը շատ գրագետ գիծ են վարում». «Փաստ» Առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի շահառուների թիվը կավելանա, նախատեսվում է վարչական նոր պատասխանատվություն. «Փաստ» Նախ՝ կարելի է հայելու առջև կանգնել.... «Փաստ»


Հա­յաս­տա­նի բնակ­չու­թյան թի­վը նվա­զում է, մտադ­րու­թյուն­նե­րը՝ ձա­խող­վում. «Փաստ»

Վերլուծական

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ժամանակակից աշխարհը շարունակում է վերափոխումների ենթարկվել, մեծ արագությամբ զարգանում են տեխնոլոգիաները։ Իսկ յուրաքանչյուր պետության հզորության հիմնական բաղադրիչները մնում են անփոփոխ՝ ինչպես տնտեսական և ռազմական ներուժը և աշխարհաքաղաքական դիրքը, այնպես էլ բնակչության թվաքանակը։

Ի տարբերություն զարգացող երկրների, զարգացած երկրներում բնակչության ծերացում է նկատվում, և միտումներ են դրսևորվում բնակչության թվաքանակի նավազեցման ուղղությամբ։ Ուստի այս երկրները ծնելիության մակարդակը բարձրացնելու ուղղությամբ խոշոր ծրագրեր են իրականացնում ու այս նպատակի համար ներգրավում մեծ ռեսուրսներ։

Բնակչության ծերացման խնդիրն առկա է նաև Հայաստանում, որն ունի իր ուրույն պատճառները։ Երկրի բնակչության կենսամակարդակը և եկամուտները շարունակում են մնալ ցածր սանդղակի վրա։ Իսկ կառավարության կողմից կիրառվող բազմազավակության խրախուսման գործիքները բավարար չեն։ Եվ մեծ թվով քաղաքացիներ նախընտրում են արտագաղթել երկրից։

Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ բարդ աշխարհաքաղաքական դիրք ունեցող Հայաստանի համար դեմոգրաֆիական խնդիրը ռազմավարական նշանակություն ունի, քանի որ այն նաև երկրի անվտանգությանը վերաբերող կարևորագույն բաղադրիչ է։

Բացի այդ, Հայաստանն, ունենալով ծնելիության ցածր մակարդակ և բնակչության կառուցվածքում մեծ տոկոս կազմող թոշակառուներ, այժմ արդեն բախվում է բյուջետային լուրջ խնդիրների, որոնք ապագայում՝ դեմոգրաֆիկ վիճակի կտրուկ բարելավում չարձանագրելու դեպքում, միայն խորանալու են:

Եվ պատահական չէ, որ ՀՀ տարբեր իշխանություններ տարիներ շարունակ խոսում են բնակչության թվաքանակն ավելացնելու մասին։ Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ բնակչության թվաքանակն ավելացնելու մասին հայտարարություններ անելը քիչ է, լուրջ գործնական քայլեր են պետք, որոնք թերի են։

Այսպես, օրինակ՝ անցյալ տարի Ստեփանակերտում Համահայկական 7-րդ խաղերի անցկացման կապակցությամբ Վերածննդի հրապարակում հրավիրված հանրահավաքում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ներկայացնելով մինչև 2050 թվականը իրականացվելիք ռազմավարական նպատակները, նշեց, որ մինչև 2050 թվականը պետք է կարողանան Հայաստանի բնակչությունը հասցնել առնվազն 5 միլիոն մարդու։

Ճիշտ է՝ այս հայտարարությունը շատերը լուրջ չընդունեցին, բայց ենթադրենք, որ ներկայիս իշխանությունը շարժվում է այս ռազմավարական նպատակին համահունչ, և ի՞նչ պատկեր ունենք։

Սա ենթադրում է, որ գործող իշխանությունների պաշտոնավարման ընթացքում, անկախ նրանից՝ դա մեկ, երկու, թե չորս տարի է, երկրի բնակչության թվի որոշակի ավելացում պետք է լիներ։ 

Սակայն, ի հեճուկս իշխանությունների ամպագոռգոռ հայտարարությունների, վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալներից պարզ է դառնում, որ 2019 թվականին արձանագրվել է նորանկախ Հայաստանի բնակչության ամենացածր թիվը՝ 2 մլն 962 հազար մարդ։ 

Ճիշտ է՝ 1992-ից սկսած բնակչության թիվը սկսել է նվազել, ավելին, մինչև 1998 թվականը ունեցել ենք սարսափելի մեծ քանակի արտագաղթ, սակայն բնակչության ամենացածր թվաքանակը գրանցվել է հենց անցյալ տարի։

 Բնակչության նվազման միտումը պահպանվել է նաև այս տարվա առաջին երեք ամիսների ընթացքում։ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով, մշտական բնակչության թվաքանակի ցուցանիշն այս տարվա ապրիլի 1-ի դրությամբ կազմել է 2 մլն 956 հազար 900 մարդ՝ պակասելով մոտ 5200-ով։

Այս ցուցանիշները փաստում են, որ իրավիճակը շատ լուրջ է, և այս պահի դրությամբ 5 մլն բնակչություն ունենալու՝ իշխանությունների մտադրությունը ձախողված է։ Ներգաղթ ապահովելու խոստումներն այդպես էլ գրվում են սառույցին։ Իսկ այս իրավիճակի համար կոնկրետ ովքեր են պատասխանատվություն կրելու. այդ հարցը մնում է ժողովրդի դատին։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

 

 

 

Պարսից ծոցի իրանական կղզիների հնարավոր գրավման համար վայրէջքի գործողություններ և սցենարներ 18-ամյա Դավիթին հիվանդանոցից կրկին տեղափոխել են «Արմավիր» ՔԿՀ. պաշտպան Ինչո՞ւ է Փաշինյանը Մոսկվա մեկնում Խաղաղությունը պետք է լինի ոչ թե հույս, այլ՝ երաշխավորված իրականություն. Արթուր ԴանիելյանՄեր հասարակությունը պետք է ընտրություն կատարի երկու տարբերակների միջև. Նարեկ Կարապետյան Էդքան տղա էս, բաց թող քաղբանտարկյալներին, կարճիր շինծու գործերն ու ազնիվ պայքարիր․ Արշակ Կարապետյան Պետությունը ուժեղ է ոչ թե այն ժամանակ, երբ վախեցնում է, այլ երբ վստահություն է ներշնչում իր քաղաքացիներին՝ հատկապես երիտասարդներին. Շաքե ԻսայանՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-4 աստիճանով Դեգրադացիա՝ «Level ՔՊ» Տաղանդավոր Գարի Քյոսայանը և ամերիկյան ջազի վարպետները միասին ջազային հրավառություն են խոստանում ԱՄՆ ԶՈՒ-ն հերքել է փետրվարի 28-ին Իրանում դպրոցին hարվածելու մեղադրանքները Ադրբեջանը շարունակում է ակտիվ հակահայ քաղաքականությունը, իսկ սրանք պետական ապարատի ողջ ներուժն ուղղում են ռեպրեսիոն ապարատի գործածմանը․ Տիգրան Աբրահամյան Իսրայելը մեկ օրում hարձակվել է Լիբանանի հարավի 32 բնակավայրի վրա Գլխավոր խնդիրն է՝ թույլ չտալ, որ այս իշխանությունը վերարտադրվի․ Աննա ԿոստանյանԱնատամ արձագանք ադրբեջանական սադրանքին Ձեր ժամանակավոր և թույլ խաղաղությանն այլևս ոչ մեկ չի հավատում. Արեգա Հովսեփյան Պատերազմներ բերած իշխանությունը խոսում է խաղաղությունից․ Արեգ ՍավգուլյանԻրանում պատերազմը խթանում է արևային էներգետիկայի բումը Եվրոպայում Աջակցության ալիքը մեծանում է․ ևս մեկ կուսակցություն միանում է Սամվել Կարապետյանին C360 պրեմիում՝ ճկունություն և առավելություններ ճամփորդության ամեն պահի Երիտասարդների հարցերը Էդմոն Մարուքյանին․ բաց քաղաքական քննարկում Ի՞նչ հիմքով են սկսել գաղտնալսել Բագրատ Սրբազանին. Այսօրվա նիստում կանդրադառնան այս հարցին Միավորման ազդակ․ «Ուժեղ Հայաստանը» դաշինքով է գնում ընտրությունների Փաշինյանը կմեկնի ՌԴ. նա կհանդիպի Պուտինի հետ Երևանում բախվել են «Lexus»-ը և «Hongqi»-ն. կա 5 տուժած Աշխարհում պայքшրը գնում է ոչ թե կյանքի, այլ մաhվան համար. Լավրով «Լիվերպուլի» ղեկավարությունն արդեն որոշում է կայացրել. սպասվում է, որ ամռանը թիմի ղեկը կստանձնի Խաբի ԱլոնսոնՆիկոլ Փաշինյան, ամոթդ կորցրել ես, հիմա էլ հերոսներին ես անցել. Ալիկ ԱլեքսանյանՄոռացվող արժեհամակարգի մասին. Արման ՊետրոսյանՍելին Դիոնը հայտարարել է բեմ վերադառնալու մասին. երգչուհին պատրաստ է Փարիզում կայանալիք մեծ շոուին Դուք մի հատ դեռ պիտի արժանի լինեք Արթուր Ավանեսյանի անունը տալու. Արեգա ՀովսեփյանԸնդդիմության շարքերում «հունիսի 7-ից հետո կյանք կա» ասողները հող են նախապատրաստում սեփական հնարավոր պարտությունն արդարացնելու համար. Աննա ԿոստանյանԼեհաստանը չի պատրաստվում ԱՄՆ-ին տրամադրել իր Patriot հակաօդային պաշտպանության համակարգերը. Լեհաստանի պաշտպանության նախարարԹրամփը պատրաստ է ավարտել պшտերազմն Իրանի դեմ, նույնիսկ եթե Հորմուզի նեղուցը փակ մնա. The Wall Street JournalՍԱՏՄ-ն ամփոփել է ձվի արտադրության և իրացման շուկայում անցկացված վերահսկողության արդյունքների մի մասը«Ես ամաչում էի «ոչ» ասել, ինձ վնասելով գնում էի այնտեղ, ուր չէի ուզում գնալ, հիմա հաճույքով եմ «ոչ» ասում». Մկրտիչ ԱրզումանյանՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ․ «Համահայկական ճակատ» կուսակցության կողմից համապետական ընտրություններին մասնակցելու վերաբերյալԲացառիկ Լուսավոր Երիտասարդություն՝ Ապագայի Նպատակով․ Էդմոն ՄարուքյանԻրավունքը պետք է գերակայի և կգերակայի․ Արամ ՎարդևանյանԻՀՊԿ-ն Պարսից ծոցում խnցել է իսրայելական բեռնատար նավ Ամենամեծ պռովոկատորը ամենուր փնտրում է պռովոկացիա. Արշակ ԿարապետյանԻրակլի Կոբախիձեն և Մարկո Ռուբիոն քննարկել են Հարավային Կովկասում Վրաստանի՝ որպես ուժեղ գործընկերոջ դերի ուժեղացման կարևորությունըՉկա տղա, որ իր մորը չպաշտպանի, կադրերն էլ ուշադիր զննեք. ընդդիմություն, դու հանկարծ ծպտուն չհանես․ Արշակ Կարապետյան Ո՛չ, տիկին Հակոբյան, մեր զինվորները դասալիք չեն. Արթուր ԱվանեսյանԻսրայելը ԱՄՆ-ին հետախnւզական տվյալներ է տրամադրել Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ. Times of Israel«ՀայաՔվեն» մշտապես պաշտպանել է հայ ազգի և յուրաքանչյուր հայի իրավունքները․ Ավետիք ՉալաբյանԿարևորում ենք մարզերում բնակիչների հետ անմիջական շփումները․ Մենուա Սողոմոնյան.Համախմբումն այլընտրանք չունի․ հանուն՝ անվտանգ, արժանապատիվ, բարեկեցիկ և ուժեղ Հայաստանի․ Նաիրի ՍարգսյանԱշտարակը դարձավ Քրիստոսի արձանի կառուցմանը նվիրված «Մենք մասնակիցն ենք պատմության կերտմանը» ֆոտոցուցահանդեսի արդեն 5-րդ կանգառըԱյս իշխանություններն իրագործում են Բաքվի և Անկարայի թելադրած օրակարգը․ Ատոմ Մխիթարյան