Երևան, 04.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Մեր փոխարեն պարտք են վերցնում, մեր գրպանից մարում․ Տիգրան Դումիկյան ՀՖՖ-ին բաց նամակ․ պահանջում են պահպանել նախագահի թեկնածուի՝ հայերենին տիրապետելու պարտադիր պայմանը Փակերից ևս մեկը. արվեստի՞, թե՞ գործարարության և քաղաքականության ակումբ. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ). Оգնության միասնական ազդանշանը, միջմայրցամաքային ռմբակոծիչ առաջին աերոստատները. «Փաստ» Աշխարհաքաղաքական «սեյսմիկ» տեղաշարժերն ու տնտեսական, էներգետիկ, ռազմական ռիսկերը. «Փաստ» Իրավիճակը բարդ է, լարված. Հայաստանը նոյեմբերին կհեռացվի՞ ՀԱՊԿ-ից. «Փաստ» Գյումրու հիվանդանոցներից մեկում 3-ամյա երեխա է մահացել Երբ սկսում ես զիջումներ անել, չես կարող կանգ առնել. «Փաստ» «Ամեն վայրկյան հեռախոսի զանգին էի սպասում». Աշուռ Իսախանովն անմահացել է հոկտեմբերի 29-ին Քերթում, տուն «վերադարձել»... չորս ամիս անց. «Փաստ» «Մի քանի համայնքում տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքները չի կարելի ուղենիշ համարել քաղաքական վարքագիծ կառուցելու հարցում». «Փաստ»

2019-ին կեն­դա­նա­բա­նա­կան այ­գում 70 կեն­դա­նի է ան­կել, բայց գլխա­քա­նակն ավե­լա­ցել է, տե­սակ­նե­րը՝ հա­մալր­վել. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նախորդ տարի կենդանաբանական այգու գործունեությունը շատ քննարկվեց, եղան նաև սկանդալներ: Թեև այգին հայտնվել էր կիզակետում, այնուամենայնիվ, օրերս հրապարակված վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ կան մի շարք խոսուն փաստեր, որոնք վկայում են դրական արդյունքների մասին:

 Խոսքը վիճակագրական կոմիտեի կողմից հրապարակված ցուցանիշների մասին է, որտեղ առանձին անդրադարձ կա նաև կենդանաբանական այգու գործունեության, կենդանիների տեսակների, գլխաքանակի, ինչպես նաև ծնված, ձեռք բերված, անկում ապրած կենդանիների մասով: Հիմք ընդունելով 2019 թ. գործունեության վերաբերյալ հրապարակված ցուցանիշները՝ մենք դրանք համեմատել ենք 2018 թ. տվյալների հետ:

Բայց մինչ այդ դիտարկենք կենդանաբանական այգու գործունեության 2019 թվականին առնչվող հատվածը: Ցուցադրման ենթակա կենդանիների տեսակային կազմն ու գլխաքանակը պատկերող թվային սանդղակում առկա տվյալներից տեղեկանում ենք, որ 2019 թվականի տարեվերջին առկա է եղել կենդանիների 182 տեսակ, որոնց գլխաքանակը կազմել է 910:

Նկատենք, որ նշված 182 տեսակներից 14-ը գրանցված են Հայաստանի կարմիր գրքում, իսկ 81-ը՝ բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում: 182 տեսակների մեջ ամենամեծ բաժինը կազմում են թռչունները: 

2019 թ. տվյալներով՝ կենդանաբանական այգում թռչունների 49 տեսակ կա: Տեսակով ամենաքիչը երկկենցաղներն են:

Ինչ վերաբերում է գլխաքանակին, ապա այս առումով ամենաշատը ձկներն են, որոնց թիվը 317 է: Գլխաքանակով երկրորդ տեղում թռչուններն են, որոնց քանակը 248 է: 

Դիտարկենք նաև ցուցադրման ենթակա կենդանիների քանակական շարժը, որն առկա է եղել տարեվերջին: Առանձնացնելով կենդանիների մի շարք տեսակներ՝ նշենք, որ 2019 թվականին անկում է ապրել 1 տեսակի երկկենցաղ, նոր ծնվածներ այս խմբում չկան:

Զուգահեռ՝ ձեռք է բերվել սողունների 17 տեսակ: Ծնվել է նաև 18 սմբակավոր, անկել՝ 9-ը: 2019 թ.-ին 20 կաթնասուն է ծնվել, անկել են 18-ը: Անողնաշար կենդանիներ ո՛չ ծնվել են, ո՛չ անկել, փոխարենը ձեռք է բերվել կաթնասունների թվով 47 գլխաքանակ:

Անկում ապրած 9 տեսակի ձկների քանակը 29 է, իսկ թռչունների քանակը՝ 15: 2019ին ձեռք բերված կենդանիների ամենամեծ տեսակարար կշիռը ձկներինն է՝ 27 տեսակի 131 ձուկ է ձեռք բերվել: Այս առումով էլ են երկրորդ տեղում թռչունները. 2019 թ.-ին 25 տեսակի 62 թռչուն է ձեռք բերվել:

Ընդհանուր առմամբ, 2019 թվականին ծնված կենդանիների գլխաքանակը 30 է եղել, որոնց թվում 7 տեսակի կենդանիներ կան: 

Նշված ժամանակահատվածում ձեռք է բերվել 91 տեսակի 281 կենդանի: Միևնույն ժամանակ, 2019 թ.-ին կենդանաբանական այգում 27 տեսակի 70 կենդանի է անկել:

Երբ վերոնշյալ տվյալները համեմատում ենք 2018 թ. նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշների հետ, նկատում ենք, որ 2018 թ. տարեվերջին կենդանիների տեսակների քանակը եղել է 125, գլխաքանակը՝ 720, որոնցից 143-ը գրանցված են եղել ՀՀ Կարմիր գրքում, իսկ 378-ը՝ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում: 

Այս թվերը վկայում են, որ ի տարբերություն 2018-ի, կենդանիների գլխաքանակը 2019 թ.-ին ավելացել է 190-ով, իսկ տեսակները՝ 57-ով:

Նկատենք, որ ինչպես 2019թ.-ին, այնպես էլ 2018-ին, ի տարբերություն մյուս կենդանիների գլխաքանակների, ձկների ու թռչունների քանակն ավելի շատ է եղել:

Ինչ վերաբերում է ցուցադրման ենթակա կենդանիների քանակական շարժի արդեն 2018-2019թթ. համեմատական ցուցանիշներին, նկատենք, որ 2019 թ.-ի համեմատ ծնված կենդանիների քանակը 2018 թ.-ին ավելի շատ է եղել: Եթե 2019 թ.-ին այդ թիվը 30 էր, ապա 2018 թ.-ին այն եղել է 41:

Ի տարբերություն 2019 թ.-ի, ծնված կենդանիների ընդհանուր գլխաքանակը 2018 թ.-ին կազմել է 41: Այսինքն, 11-ով ավելի շատ, քան անցած տարի: 

Ձեռք բերված կենդանիների գլխաքանակը 2018 թ.-ին 49 է եղել՝ 232-ով ավելի քիչ, քան 2019 թ.-ին: 2018 թ.-ին 120 կենդանի է անկել: Հաշվի առնելով, որ 2019 թ.-ին անկման 70 դեպք էր արձանագրվել, ստացվում է՝ 2019թ.-ին այդ ցուցանիշը 50-ով նվազել է: Հավելենք նաև, որ պաշտոնական տվյալներով, 2019 թ.-ին կենդանաբանական այգու այցելուների թիվն ավելացել է 30 977-ով:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Ձյուն կտեղա՞․ առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումըԶելենսկին անիմաստ է համարել Պուտինին Կիև և իրեն Մոսկվա հրավիրելը8 զոհ, 3 վիրավոր․ Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար՝ Արագածոտնի մարզումՎրաստանի պաշտպանական ուժերի հրամանատարը հարգանքի տուրք է մատուցել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակինԻրանը չի բացի Հորմուզի նեղուցը, քանի դեռ ԱՄՆ-ը չի կատարել Թեհրանի բոլոր յոթ պայմաններըԱռեղծվածային մահվան դեպք՝ Վանաձորում․ հարևանական վեճն ավարտվել է մասնակիցներից մեկի մահվամբ, համայնքային ոստիկանն էլ տեղափոխվել է հիվանդանոցԱՄՆ-ում մահացել է հայազգի գործարար և Ռոդ Այլենդի նահանգի նախկին պատգամավոր Արամ ԿարապետյանըԻ՞նչ անել, եթե հին անձնագրում գործող վիզա ունեք. ՆԳՆ-ն մանրամասնում էՌուսաստանի հավաքականի ըմբիշներն այլևս չեն մասնակցի RAF-ի մրցաշարերինՌուսաստանն ու Ղրղզստանը քննարկել են արտադրական համագործակցության ընդլայնումը ԵԱՏՄ շրջանակումԱՄՆ ընտրություններից մինչև Իրան․ ինչ նոր վտանգներ են ձևավորվում աշխարհումԷլմիրա Կարապետյանը դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիրԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների. 90 վայրկյան՝ Ռուբեն Մխիթարյանի հետՄ. Մելքոնյան փողոցում կկազմակերպվի կարգավորվող հետիոտնային անցումՀայաստանում դեղերի գները պետք է իջնեն. Տիգրան ԱբրահամյանՍիվրիհիսարի հայկական եկեղեցին վերածվել է թուրքական մշակույթի տանՄարատ Հարությունյանը՝ ավանդական կարատեի աշխարհի փոխչեմպիոնԴոնալդ Թրամփն ԱՄՆ Կոնգրեսի ներկայիս ընտրություններն անվանել է երկրի պատմության մեջ ամենակարևորըԺողովրդին պետք է ներկայացնել որոշումը, ոչ թե կարգախոսը․ Մհեր Ավետիսյան«ՀայաՔվե»-ն պահանջում է Հ1-ի ղեկավարների հրաժարականը․ պահանջին միացել է 300 հանրային գործիչ և ակտիվ քաղաքացի. Ավետիք ՉալաբյանՀանրայինը պետք է հասկանա՝ չի կարող գործել մի մարդու sms-ներով. Ավետիք ՉալաբյանՈւսուցիչների կամավոր ատեստավորման գործընթացում փոփոխություն է եղել․ ինչ է պետք իմանալՔննարկվել են երկկողմ էներգետիկ համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըՀԱՊԿ-ը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համապարփակ խաղաղության համաձայնագրի շուտափույթ կնքման հույս ունի. ՄասադիկովԻնքնասպшն եղած զինվորի գործով 2 ժամկետային զինծառայող կալանավորվեցինՈւկրաինական կարգավորման բանակցությունների մասին զեկուցում են Պուտինին. ՊեսկովՀողին են հանձնել Լենինգրադի պաշտպանության ժամանակ զոհված Հարություն Հովհաննիսյանի աճյունըՆիկոլ Փաշինյանի հակաեկեղեցական արշավին միացել է նաև Հանրայինը. Հրաժարական պիտի տան. Մենուա ՍողոմոնյանԱնհրաժեշտ է ընդդիմության համախմբումը Անկախության հռչակագրի պաշտպանության համար. Ավետիք ՉալաբյանԱյսօրվա հրամայականը նոր պայքարի առաջբերումն է. «Համահայկական ճակատ» Շարժում300 ստորագրությամբ հանրագիր՝ հանրային հեռարձակողի խորհրդի նախագահի և հանրային հեռուստաընկերության գործադիր տնօրենի հրաժարականի պահանջովՀանրայինը հատուկ Թաթայի համերգը հեռարձակեց, որ մոռացվեն ազգային սգի օրերը. Աննա ԿոստանյանUcom-ն աջակցում է Silicon Mountains 2026-ին՝ խթանելով նորարարությունն ու տեխնոլոգիական զարգացումըԻշխանությունը փոխելու կամ պահպանելու հարցը երկրի ներքին ժողովրդավարական գործընթացների մաս է. Մհեր Ավետիսյան«Քո կանաչ քայլը»․ Կոնվերս Բանկը՝ COP17-ումԱշխատանքն արդյունք պիտի ունենա, եթե չկա, ապա կա երկու տարբերակ` կամ ստում եք, կամ հրաժարական գրեք. Արեգա ՀովսեփյանՔաղաքական գործչին պետք է գնահատել ոչ թե պիտակներով, այլ նրա առաջարկած ծրագրերով. Մհեր ԱվետիսյանTRIPP-ի համաձայնագրում «անխոչընդոտ» բառը «թակարդ» է մեր բնակչության համար. Արեգ ՍավգուլյանՀ1-ի լրատվականը երբեք այսքան ողորմելի վիճակում չի եղել. թշնամական քարոզ է անում. Դավիթ ՍարգսյանՀանրայինը լուսաբանում է բացառապես ՔՊ-ին, անարգում զոհվածների հիշատակը. Ավետիք ՉալաբյանՔՊ-ի կազմում մարդիկ շատ հեռու են բարոյական նորմերից և բարեվարքությունից. Մենուա Սողոմոնյան«Հանրային հեռուստաընկերությունը վերածվել է իշխանական քարոզչամեքենայի»․ Ավետիք ՉալաբյանԱնընդունելի է զոհվածների հիշատակի օրը համերգ հեռարձակել. Ավետիք ՉալաբյանԿրթության ոլորտից հեռացնում են մարդկանց, ովքեր իրենց մեջ կրում են ազգային արժեքներ. Ատոմ ՄխիթարյանՄեր փոխարեն պարտք են վերցնում, մեր գրպանից մարում․ Տիգրան ԴումիկյանՀՖՖ-ին բաց նամակ․ պահանջում են պահպանել նախագահի թեկնածուի՝ հայերենին տիրապետելու պարտադիր պայմանը«ՀայաՔվե»-ի ակցիան՝ ընդդեմ Հանրային հեռուստաընկերության կողմնակալ քաղաքականությանՈչ մի պետության շահ չպետք է փոխարինի մեր սեփական պատմական գիտակցությանը. Մհեր ԱվետիսյանCOP 17-ը ժողովրդի և երկրի բյուջեի վրա շատ ծանր է արժեցել. Աննա ԿոստանյանԱրդյունավետ գործընկերություն հանուն բնության. Team-ը COP17-ում պանելային քննարկում էր կազմակերպել