ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (13 ՄԱՅԻՍԻ). Խորհրդարանական երկու ընտրություն.մի դեպքում՝ հինգ, մյուս դեպքում՝ վեց կուսակցություն
ՏՈՆԵՐ
Բրազիլիա՝ Պրետոս Վելխոս փառատոն (Ստրկության վերացման օր), Կոլումբիա՝ Սուրբ Մարիամի օր, Նիգերիա՝ Հերլանդի օր, Ռուսաստան՝ Սևծովյան նավատորմի օր։
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1907 - Երևանում գործարկվել է առաջին հիդրոէլեկտրակայանը։
1930 –ծնվել է երկրաբան Լիդա Թադևոսյանը։
1932-հայկական ԽՍՀ կառավարությունը որոշել է Երևանի կոնսերվատորիայի օպերայի դասարանի բազայի վրա ստեղծել ստացիոնար օպերային թատրոն։
1998-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Կոտ դը Իվուարի հետ։
2004- Երևանում ստորագրվել է Իրան Հայաստան գազամուղ խողովակաշարի կառուցման հիմնական պայմանագիրը:
2007- ԿԸՀ-ն վավերացրել է համամասնական ընտրությունների նախնական արդյունքները, ըստ որի, խորհրդարանական ընտրությունների 5 տոկոսի շեմը հաղթահարել է հինգ կուսակցություն` ՀՀԿ, ԲՀԿ, ՀՅԴ, ՕԵԿ և «Ժառանգություն»։
2010-Երևանում մեկնարկել է ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանային 27-րդ համաժողովը։
2010 –վախճանվել է կիրառական մաթեմատիկոս, ամերիկահայ Փոլ Գարաբեդյանը։
2012- ԿԸՀ-ն ամփոփել է ընտրությունների վերջնական արդյունքները, ըստ որի, հինգերորդ գումարման Ազգային ժողովի 131 տեղից 69-ը ՀՀԿ-ինն է, 37-ը՝ ԲՀԿ-ինը, 7-ը՝ ՀԱԿինը, 6-ական՝ ՀՅԴ-ինը և ՕԵԿ-ինը, 5-ը՝ «Ժառանգությանը»։
2014-Հայաստանի և Ֆրանսիայի նախագահների ներկայությամբ Երևանի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող պուրակը հանդիսավորությամբ անվանակոչվել է Ֆրանսիայի ազգային հերոս, բանաստեղծ Միսաք Մանուշյանի անունով:
ԱՇԽԱՐՀ
1501-Ամերիգո Վեսպուչին ուղևորվել է Արևմուտք ճանապարհորդության, որի ժամանակ էլ հասկացել է, որ Կոլումբոսը հայտնագործել է նոր մայրցամաք։
1568-տեղի է ունեցել Լանգսայդի ճակատամարտը, որը ստիպել է Շոտլանդիայի թագուհի Մարի Ստյուարտին փախչել Անգլիա, իսկ Շոտլանդիայում հաստատվել է ռեգենտ գրաֆ Մորեի ռեժիմը։
1619-Հաագայում մահապատժի է ենթարկվել Յոհան Օլդենբարնեվելտը, որը մեղադրվել է պետական դավաճանության մեջ։
1637-Ֆրանսիայում կարդինալ Ռիշելիեն, մտահոգվելով սեփական անվտանգության մասին, հրամայել է կլորացնել սննդի ընդունման ժամանակ օգտագործվող դանակների սուր ծայրերը, որով իսկ ստեղծել է ճաշասեղանի դանակը։
1647-հզոր երկրաշարժի արդյունքում համարյա ամբողջությամբ քանդվել է Սանտյագո քաղաքը, որը եղել է Չիլիի Գեներալ-կապիտանության մայրաքաղաք։
1696-Ցին կայսրի բանակը Տերելեջեի ճակատամարտում ջախջախել է Գալդան-Բոշոգտուին։
1787-կապիտան Արթուր Ֆիլիպի ղեկավարած աքսորյալների առաջին նավատորմը դուրս է եկել Պորտսմուտից, որպեսզի աքսորյալների առաջին գաղութը հիմնադրի Ավստրալիայում։
1829-Պուշկինը Մոսկվայից ուղևորվել է Կովկաս զինվորական ծառայության։ 1830- Էկվադորը դուրս է եկել Մեծ Կոլումբիայի կազմից և հռչակվել հանրապետություն։
1836- սկսվել են Ռուսաստանի առաջին երկաթգծի կառուցման աշխատանքները։
1840- ծնվել է ֆրանսիացի գրող, թատերագիր Ալֆոնս Դոդեն։
1871-Վատիկանն ընդգրկվել է Իտալական Թագավորության մեջ, իսկ Պապի իշխանությունը սահմանափակվել է Վատիկանի պալատով, հռոմեական լատինական եկեղեցով, մերձքաղաքային պապական ռեզիդենցիայով և հրաշագեղ վատիկանյան այգիներով։ 1888-Բրազիլիայում չեղարկվել է ստրկությունը։
1895-Ռուսաստանի ցար Նիկոլայ 2-րդը բանակի սպառազինության մեջ է ընդունել Նագան տեսակի ատրճանակը։
-ԱՄՆ-ում վառվել է գյուտարար Նիկոլա Տեսլայի լաբորատորիան, կրակի են մատնվել փորձերի և հետազոտությունների բոլոր գրառումները։
1913- Ֆաթիմայում (Պորտուգալիա) երևացել է Մարիամ Աստվածամոր տեսիլքը։ 1919-սկսվել է սպիտակգվարդիական գեներալ Յուդենիչի հարձակումը Պետերբուրգի վրա։
1920-Մանչեսթերում տեղի ունեցած ատամնաբույժների համաժողովում շաքարը համարվել է ատամների հիվանդությունների առաջացման գլխավոր պատճառ, և առաջարկվել է շաքար օգտագործելուց հետո անպայման խմել չոր շամպայն։
1930 –վախճանվել է նորվեգացի բևեռախույզ Ֆրիտյոֆ Նանսենը։ 1950-անգլիական Սիլվերսթոունում տեղի է ունեցել առաջին «Ֆորմուլա 1» ավտոմրցաշարը։
1954-իր առաջին թռիչքն է իրականացրել ամերիկյան փորձնական Келлет КН-15 ուղղաթիռը։
1956 –վախճանվել է ռուս գրող Ալեքսանդր Ֆադեևը։
1981- թուրք ահաբեկիչ Մեհմեդ Ալի Աջան Թուրքիայում Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս 2-րդի վրա մահափորձ է կատարել։
1991- «Apple» կորպորացիան վաճառքի է հանել «Macintosh System 7.0»-ը։
2005- Ուզբեկստանի Անդիժան քաղաքում տեղի ունեցած ցույցերի հետևանքով զոհվել են հարյուրավոր մարդիկ։
2014-Թուրքիայի Սոմ հանքահորում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվել է 282 մարդ։
Ի ՄԻ ԲԵՐԵՑ Կ. ԽԱՉԻԿՅԱՆԸ
