«Այս ամենը փաստում է, որ կառավարման ղեկը ճիշտ մարդու ձեռքում չէ». «Փաստ»
Հարցազրույց«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Հանրային կառավարման փորձագետ Սիրանուշ Սերոբյանը կարծում է, որ այս փուլում կարելի է փաստել բոլոր ոլորտներում առկա ձախողումների մասին: Ներկայիս կառավարումը գնահատելու համար, ամեն դեպքում, հետագայի համար տեղ է թողնում, բայց զուգորդելով իրականության մեջ առկա իրողությունները՝ այլ խնդիրներ է մատնանշում:
Կառավարման գլխավոր օղակում անորոշություն է. անձնակազմ, որը լքում է խորտակվող նավը
«Կադրերի և հատկապես ուժային կառույցների ղեկավարների փոփոխությունն իր բացատրությունն ունի. ներկայիս իշխանությունը գրեթե բոլոր ոլորտներում տապալել է, իսկ կադրերը հեռանում են: Երբ ճգնաժամային իրավիճակում կադրերը լքում են կառավարման համակարգը, փաստը մի շարք մտահոգությունների տեղիք է տալիս, որովհետև նման փոփոխություն որևէ երկրում այս պահի դրությամբ չի նկատվում:
Միայն մեր երկրում կարող էր նման պատկեր լինել, որովհետև երկրի կառավարման գլխավոր օղակում անորոշություն է և լուրջ կառավարում իրականացնելու խնդիր կա: Եվ այս իրավիճակում կարող ենք ականատես լինել մի երևույթի, երբ կարևորագույն կառույցների ղեկավարումը կարող են հանձնել երիտասարդ կադրերի, որոնք ո՛չ պրոֆեսիոնալիզմով, ո՛չ էլ կառավարման հմտություններով չեն փայլել:
Ընդհանուր առմամբ, այստեղ սկսում է վտանգների բախումը: Ճգնաժամային իրավիճակում կառավարման համակարգը լքելը փաստում է, որ կառավարման ղեկը ճիշտ մարդու ձեռքում չէ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Ս. Սերոբյանը՝ նկատելով, որ միգուցե այս ամենը փաստելը որոշ առումներով բնականոն կլիներ, եթե մենք չունենայինք արտակարգ դրություն ու համաճարակով պայմանավորված լուրջ մարտահրավեր:
«Բայց խնդիրն այն է, որ մենք իսկապես վտանգավոր իրավիճակում ենք: Փաստենք նաև, որ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման ժամանակահատվածում ուժային կառույցների մի շարք ղեկավարներ արդեն երկրորդ անգամ են փոխվում: Մենք մինչ այս շատ պաշտոնանկություններ ու հրաժարականներ էլի ենք տեսել, որոնց թվում նաև պրոֆեսիոնալ կադրեր կային:
Բայց չենք կարող հասկանալ այս ակտիվ փոփոխություններն իրականացնելու պատճառահետևանքային կապը, որովհետև ամեն ինչը հիմնված է իրավիճակային կառավարման վրա:
Ի դեպ, պաշտոնանկ արվող կամ աշխատանքից ազատվելու դիմում գրող անձինք հաճախ որոշակի հիմնավորումներ են թողնում: Նրանցից ոմանք նաև համակարգի թերություններն են մատնանշում: Հարցն այն է, որ մասնագետները չեն զգում, որ կարող են պիտանի լինել այն կառավարման համակարգում, որն այսօր կա:
Ըստ իս, մենք այս պահին, մեծ հաշվով, ականատես ենք լինում անձնակազմի, որը լքում է խորտակվող նավը: Եվ, այո, նավը խորտակվում է: Նախկինում այդքան ակնհայտ չէր սա, բայց հիմա անդունդն ավելի է խորացել ու խորտակումը հեռու ապագայում չէ»,-հավելեց մեր զրուցակիցը:
Ազգային միասնության ճակատ ստեղծելն օրախնդիր է
Փորձագետի խոսքով, այս իրավիճակում բոլորի ուժերը մեկտեղելու փոխարեն իշխանությունն այլ վարքագիծ է դրսևորում:
«Իշխանությունը «փայլուն կերպով» պիտակավորում է հասարակությանը, քաղաքական համակարգի սուբյեկտներին և օբյեկտներին՝ նրանց բաժանելով նաև յուրայինների և ոչ յուրայինների: Եթե դեմ ես իշխանությունների քաղաքականությանը, ապա քեզ սպասում է քրեական գործերի մի խումբ, ինչպես նաև բանտարկություն, պաշտոնից ազատում, պիտակավորում, անձնական տվյալների հրապարակում:
Հիշենք, որ համաճարակի սկզբնական փուլում քաղաքական ուժերի, գործիչների կողմից համախմբման կոչեր էին հնչում, որովհետև իրականում դրա անհրաժեշտությունը կա: Այսօր օրախնդիր է ստեղծել ազգային միասնության ճակատ»,-ասաց փորձագետը՝ շեշտելով, որ այդ միասնության ճակատն արդեն պետք է առանց այս իշխանության ձևավորվի՝ հաշվի առնելով թե՛ վերոնշյալ վարքագիծը, թե՛ արդեն բոլոր ոլորտներում առկա ձախողումները:
«Չկա մի ոլորտ, որն օրինակ բերելով՝ կարող ենք ասել, թե իշխանությունների վարած քաղաքականությունը բխում է օրակարգային հարցերից, և քայլերը տրամաբանորեն փոխկապակցված են միմյանց հետ:
Կորոնավիրուսն անտեսանելի թշնամի է: Մենք պայքար ենք մղում անտեսանելի պատերազմում, բայց այդ պատերազմում համախմբում ու կոնսոլիդացիա ապահովելու անհրաժեշտության ուղղությամբ աշխատում է ոչ թե իշխանությունը, այլ ընդդիմության ներկայացուցիչները, քաղաքացիները:
Բայց չէ՞ որ իշխանությունից եկող քայլերն ու քաղաքականությունը պետք է նպաստեին, որ համախմբվեինք ու մի բռունցք դառնայինք:
Այս պատկերի պատճառն այն է, որ իշխանությունը չի կարող տալ բազմաթիվ բնագավառներում առկա խնդիրների լուծումներն ու կարգավորումները: Եթե կարողանային, այս երկու տարիների ընթացքում գոնե կարող էին որոշակի փոփոխություններ իրականացնել, բայց, մեծ հաշվով, դրական փոփոխություններ իրականացնելու քաղաքական կամք չկա:
Ու հաշվի առնելով նաև համաճարակը, այս իրավիճակում առավել ևս, հնարավոր չէ դրական փոփոխություններով ելք ապահովել: Եվ, կարծում եմ, կոնսոլիդացիայի հայտարարությունները տեսականից պետք է գործնական հողի վրա տեղափոխել»,-ընդգծեց Ս. Սերոբյանը:
Փորձագետը շեշտեց, որ իշխանությունը մանիպուլ յացիոն տեխնոլոգիաներ է օգտագործում ու փորձում դրանցով կերակրել հանրությանը.
«Բայց փաստն այն է, որ իշխանությունը արդեն իսկ տապալել է կառավարումը, վարկանիշն ընկել է, քաղաքացիների վստահությունը նվազել է: Քաղաքացիների մեծամասնությունը ներկայիս իշխանություններին չի վստահում, որովհետև նույն համաճարակին ամենասկզբից շատ անլուրջ մոտեցան:
Հիմա քաղաքացիների նկատմամբ անհետևողական վերաբերմունք կա, առաջին դեմքի մակարդակով նաև մարդկանց լուսանկարներն են տարածվում:
Որոշակի հմտություն ունեցող երկրի ղեկավարը կարո՞ղ է նման ձևով վարվել հանրության հետ, օգտագործել նման բառապաշար ու «բացիլ» անվանել ընդդիմախոսներին: Ես խիստ կասկածում եմ, որ քաղաքական ուժերը ցանկության նշույլ անգամ կունենան՝ համագործակցելու Նիկոլ Փաշինյանի և իշխանական թիմի հետ»:
Կրկեսի վերածած երկիրը չենք կարող ներողություններով փրկել
Նա ընդգծեց, որ բոլոր ձախողումներն ու գործընթացները լավագույնս են ցույց տալիս ներկայիս իշխանության իրական պատկերը:
«Եթե տեսնեինք, որ իրականում փոփոխությունների իրականացման քաղաքական կամք, օրենքի գերակայություն, օբյեկտիվության սկզբունքի պահպանում կա, կարող էինք ասել, որ ներկայիս իշխանությունների հետ կարելի է բանակցել և համատեղ այս ծանր իրավիճակից դուրս գալ:
Բայց այդ կամքը չկա, ինչի ապացույցը բոլոր ոլորտներում առկա տապալումն է: Իրականում պարզապես իշխանությունը պահելու խնդիր կա. յուրաքանչյուր քայլից՝ սկսած ներողություններից, վերջացրած սրտաճմլիկ նյութերից ու ֆեյքային գրոհներից, երևում է, որ իշխանությունն ահասարսուռ իրավիճակում է: Այս խճանկարում չեղարկեցին նաև հանրաքվեն, որովհետև չկա քաղաքական դիսկուրսի ինչ-որ թեմա, որով քաղաքացիները կհավատային իշխանություններին ու «այո» կքվեարկեին:
Վարկանիշի հստակ անկում է տեղի ունեցել, և Ն. Փաշինյանը չգիտի՝ հույսն ում վրա դնել: Սա է պատճառը, որ ուժային կառույցների ղեկավարների փոփոխություն է իրականացվում, պիտակավորվում է նաև հանրությունը, շոուներ կազմակերպելու համար վերաբացում են հին քրեական գործեր, որ էյֆորիկ դաշտը պահպանեն»,-նկատեց մեր զրուցակիցը:
Նա հավելեց՝ «ներողություն» ասելը ևս անիմաստ է այս դեպքում:
«Մի ամբողջ համակարգ տվեք ինձ, ես ձախողեմ այն, հետո գամ, ասեմ՝ կներեք: Ո՞վ կհավատա այդ տեքստերին: Զգացմունքային դաշտ են մտնում, որի իմաստը չկա: Նման վերաբերմունքն ավելի շատ զայրացնում է քաղաքացիներին: Զգացմունքային դաշտը կարելի է թողնել ռոմանտիկ հանդիպումների համար, մենք գործ ունենք երկրի ու կառավարման համակարգի հետ, որը կոմպետենտություն է պահանջում:
Բայց այսօր պետական կառավարման համակարգի նկատմամբ լուրջ մոտեցում չկա: Եթե լրջություն լիներ, ներողությունների ականատես չէինք լինի: Այդ դեպքում ներողությունը հրաժարականի տեսքով կլիներ:
Ձախողել ես որևէ ճյուղ, լքիր պաշտոնը ու թույլ տուր մասնագետներին իրական կառավարում իրականացնել: Ներողություններով երկիր չենք փրկում՝ կրկեսի վերածած երկիրը ներողություններով չենք կարող փրկել: Կառավարման համակարգը ևս ներողություններով չի գոյատևում»,-եզրափակեց Ս. Սերոբյանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
