Իրենք կարող են ավելին, քան թվում է. Հայաստանում ստեղծվում է անվասայլակով բասկետբոլի առաջին մանկապատանեկան ակումբը․«Փաստ»
Սպորտ«Փաստ» օրաթերթը գրում է
«Հայաստանի անվասայլակով բասկետբոլի ֆեդերացիան ստեղծեցինք երկու տարի առաջ, բայց թիմ վաղուց ունեինք: Մեր թիմի կորիզը կազմում են 35-40, իսկ մյուս թիմինը՝ ԲԿՄԱ-ինը՝ 40-50 տարեկան տղամարդիկ: Ֆեդերացիան հիմնել ենք ապագայի համար, որպեսզի մի քանի տարի հետո ունենանք թիմ, որը կներկայացնի մեր երկիրը միջազգային ասպարեզում: Հենց այս փաստը հաշվի առնելով՝ հասկացանք, որ պետք է ստեղծվեն մանկապատանեկան և երիտասարդական թիմեր, որպեսզի սերնդափոխություն լինի: Սկսել ենք մանկապատանեկան փուլից:
Երբ հանդիպեցինք հանրապետական վերականգնողական կենտրոնի տնօրեն Նարինե Մանուկյանի, իսկ հետո նաև Երևանի թիվ 17 հատուկ դպրոցի տնօրենի հետ, ինձ մոտ տպավորություն էր, թե շատերը մոռացել են, որ Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ կան, բացի դա, չեն կարևորում այն, որ պետք է նրանց ինտեգրել սպորտային նախաձեռնությունների մեջ և զբաղվել նրանց մարզավիճակով: Հայտարարություն տարածեցինք, և հասկանալով մարդկանց տրամադրությունները, տեսնելով նրանց սպասումները՝ անհնար էր ուղղակի չսկսել այս նախաձեռնությունը:
Ակումբի ստեղծումով ցանկանում ենք նրանց ընդառաջ փոքրիկ քայլ անել նախ՝ Երևանում, բայց այս ընթացքում մեզ զանգահարում են, գրում մարզերից: Այդ դեպքում կան ֆինանսական խնդիրներ, բայց դրանք լուծելի հարցեր են, կարևորն այն է, որ սկսել ենք և ցանկանում ենք այս գործում լավ հիմքեր ունենալ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Հայաստանի անվասայլակով բասկետբոլի ֆեդերացիայի հիմնադիր խորհրդի նախագահ Հարութ Եսայանը՝ անդրադառնալով անվասայլակով բասկետբոլի մանկապատանեկան ակումբի՝ «Motus Vita»-ի (լատիներենից թագմանաբար՝ շարժումը կյանք է) ստեղծման գաղափարին:
Նշում է՝ ֆեդերացիան իր առջև մի շարք խնդիրներ և նպատակներ է դրել: Դրանցից են Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող անձանց շրջանում անվասայլակով սպորտի խթանումը, հանրության ուշադրության հրավիրումն անվասայլակով սպորտի, դրա խնդիրների և զարգացման կարևորության վրա, հենաշարժական և այլ հատուկ խնդիրներով երեխաների կյանքի որակի լավացումը սպորտի միջոցով և այլն: Եսայանն ասում է՝ այս ընթացքում եղել և կան դժվարություններ, բայց երբ կարևոր գործ ես նախաձեռնում, որն ուղղված է երեխաների կյանքն ավելի լավը դարձնելուն, խնդիրներն էլ կարծես ինքնաբերաբար լուծվում են: «Ֆեդերացիան հիմնադրել ենք ես, ֆեդերացիայի գործող նախագահ Սևակ Մխիթարյանն ու գլխավոր քարտուղար Հովհաննես Խզմալ յանը: Իրենք հաշմանդամություն ունեն, մեկը ողնաշարի վնասվածք է ստացել, իսկ մյուսը պայթյունի հետևանքով կորցրել է երկու ոտքը:
Ես հաշմանդամություն չունեմ, բայց իրենց հետ սայլակով բասկետբոլ եմ խաղում: Երբ ստեղծում էինք ֆեդերացիան, մեր առջև խնդիր դրեցինք՝ չենք բողոքելու, ոչ մի բանի առջև կանգ չենք առնելու, հասնելու ենք մեր նպատակներին: Մինչ օրս ունեցել ենք հազարավոր խնդիրներ՝ թե՛ ֆինանսական, թե՛ ֆիզիկական օգնության կարիք, թե՛ անգամ դահլիճի: Բայց չենք հուսահատվել և արել ենք ամեն ինչ, որ այդ խնդիրներն աստիճանաբար լուծվեն: Հիմա, օրինակ՝ կազմակերպում ենք դրամահավաք, հավաքված գումարով երեխաների համար անվասայլակներ ենք գնելու: Պետական աջակցությունը կաղում է, ասեմ ավելին՝ ընդհանրապես գոյություն չունի:
Գուցե դա նորմալ է, քանի որ ի սկզբանե նման նախաձեռնություն չի եղել, չեն մտածում, որ այդ ուղղությամբ կարելի է ֆինանսական միջոցներ ծախսել: Հիմա ցույց ենք տալիս, թե ինչով ենք զբաղվում՝ հույս ունենալով, որ գոնե հաջորդ տարիներին կփոխվի վերաբերմունքը: Բազմաթիվ մարդիկ են միավորվել այս բարի գործի շուրջը՝ կամավորներ, տարբեր ընկերություններ, հասարակական կազմակերպություններ, որոնք աշխատում են հաշմանդամություն ունեցող երեխաների հետ: Հատուկ դպրոցի հետ հուշագիր ենք ստորագրել, որը կտրամադրի իր դահլիճը մարզումների համար: Դրամահավաքի միջոցով փորձելու ենք լուծել հիմնական՝ երեխաների սայլակների ձեռքբերման և տրանսպորտի խնդիրները: Հոկտեմբերի սկզբին կհայտարարենք դրամահավաքը, որի շրջանակներում կունենանք բացօթյա մրցաշար, այդ ժամանակ էլ հասարակությանը կպատմենք մեր մասին:
Այսօր 50-60 երիտասարդ աշխատում է այս նախագծի համար: Նրանք բոլորը կամավորներ են: Մեկ հայտարարություն և մեզ աջակցելու պատրաստակամություն հայտնեց 15-20 հոգեբան, 15-ից ավելի ֆիզիոթերապևտ: Ուսանողներս են օգնում տարբեր հարցերում: Այս մարդկանց շնորհիվ է, որ, չնայած դժվարություններին, մեծ քայլերով առաջ ենք ընթանում: Ամեն ինչ անում ենք, որ մեր երեխաները ժպտան, ծնողները գոնե մի քանի ժամով կտրվեն հոգսերից»,-տեղեկացնում է մեր զրուցակիցը: Զրույցի ընթացքում նշում եմ՝ ինքս մշտապես խուսափում եմ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց մասին խոսելիս ասել՝ նրանք սահմանափակ կարողություններ ունեն, քանի որ ոչ մեկ անգամ է ապացուցվել՝ իրենք կարող են ավելին, քան թվում է: Հարութ Եսայանը հետաքրքիր զուգահեռներ է անցկացնում և ընդգծում՝ հաշմանդամությունը դատավճիռ չէ: «Մեր թիմի բոլոր տղամարդիկ մեքենա են վարում, ես՝ ոչ, մեծամասնությունն ամուսնացած է:
Նրանցից մեկը տաքսիստ է, մյուսը՝ վարսավիր, երրորդն ԱԻՆ-ում է աշխատում և այսպես շարունակ: Սա ապացուցում է, որ իրենք ամեն ինչ կարող են անել: Իրենց վրա չկա այդ պիտակը՝ հաշմանդամ ես, ոչ մեկին պետք չես: Հաշմանդամության հետ կապված կարծրատիպերը փորձում ենք կոտրել՝ հանրային վայրերում միջոցառումներ կազմակերպելով: Սեպտեմբերի 18-ին Թումոյի բացօթյա դաշտում միջազգային մրցաշար կա, խաղալու ենք Բելառուսի, Ռուսաստանի և Իրանի (հրավերն ուղարկված է-խմբ.) հավաքականների հետ: Բացման արարողության ժամանակ մեր երեխաները կցուցադրեն այն, ինչ սովորել են մի քանի օրվա ընթացքում:
Մեր կամավորներն այսօր սայլակի վրա նստած բասկետբոլ են խաղում և դա անում են մեծ սիրով: Ցույց ենք տալիս՝ երբ մարդը հայտնվում է սայլակի վրա, դրանով իր կյանքը չի ավարտվում: Այսօր մարզումների հաճախող մի քանի երեխաներ դժվարությամբ են շարժում ձեռքերը, բայց նրանք այնպիսի հաճույք են ստանում մարզումների ու հանդիպումների ընթացքից, որ չենք ցանկանում նրանց զրկել դրանից: Որոշ կարծրատիպեր ունեն ծնողները, օրինակ՝ ոմանք չեն ցանկանում, որ իրենց երեխան սայլակով խաղա, բայց աստիճանաբար իրենք իրենց մեջ կոտրում են պատնեշները: Արմատներ ենք գցելու ամբողջ Հայաստանով՝ տարաբնույթ միջոցառումների անցկացման և մանկապատանեկան ու երիտասարդական խմբերի ստեղծման միջոցով»,- եզրափակում է Հարութ Եսայանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
