«Սառցե գինի». անսովոր ու բավականին թանկ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սառցե գինին (ֆրանսերեն՝ Vin de glace, իտալերեն՝ Vino di ghiaccio, գերմաներեն՝ Eiswein) թանկարժեք կոլեկցիոն աղանդերային գինի է խիտ համային փնջով և պատրաստվում է որթի վրա սառած խաղողից: ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրիայում և Գերմանիայում բացառապես բնական եղանակով սառեցված այդ խաղողից պատրաստված գինին ընդունված է անվանել «սառցե գինի»: Սառեցումը պետք է լինի առնվազն -7-ից -8 աստիճան ըստ Ցելսիուսի, քանի որ եթե ցուրտը գերազանցում է այդ ցուցանիշը, խաղողը մզելն անհնար է դառնում: Այլ երկրներում որոշ գինեգործներ, մոդելավորելով եղանակային պայմանները, օգտագործելով կրիոգեն արհեստական մեթոդներ, խաղողը սառեցնում են, այսինքն՝ ենթարկում են մեխանիկական սառեցման: Այս դեպքում այդ գինին կոչվում է «սառնարանային գինի»:

Սառցե գինին ունի ալկոհոլի միջին մակարդակ (9-12 %), շաքարի զգալի պարունակություն (150-300 գ / լ) և բարձր թթվայնություն (10-14 գ / լ): Ի տարբերություն ջրի, խաղողի մեջ շաքարավազը և այլ լուծույթները չեն սառչում, ինչի արդյունքում սառած խաղողից քամում են զգալի քիչ խաղողի հյութ: Պատրաստի արտադրանքի չափազանց մեծ աշխատատարության և ռիսկայնության պատճառով «սառցե գինին» շատ ավելի թանկ է, քան այլ գինիները: Այն վաճառվում է ավելի փոքր շշերով` 350 մլ և 200 մլ: 350 մլ գինու պատրաստման համար անհրաժեշտ է 13-15 կգ խաղող, 50 տոննա խաղողից ստացվում է ընդամենը 2 տոննա գինի: Կան որոշակի տվյալներ, որ սառեցված խաղողից գինի պատրաստել են դեռ Հին Հռոմում:

Պլինիոս Ավագը (մ.թ. 23 - 79 թվականներ) գրել է խաղողի որոշակի տեսակների մասին, որոնք չեն հավաքվել ցրտահարությունից առաջ: Պոետ Մարցիալը (մ.թ. 40 102) խորհուրդ է տվել, որ խաղողը որթի վրա թողնեն մինչև նոյեմբեր կամ մինչև այն ցրտից սառչի: Գինեգործության և գինիների վերաբերյալ այլ մանրամասներ չկան: Չի բացառվում, որ այս նկարագրությունները վերաբերում են հենց որթի վրա չորացած խաղողից պատրաստված գինուն, որը հռոմեական ժամանակներում տարածված գինու տեսակ է եղել, և որը պատրաստելու համար խաղողը հավաքել են ուշ՝ չորացած վիճակում: Ամեն դեպքում, այդ մեթոդը համարվում է մոռացված:

Ենթադրվում է, որ առաջին հետհռոմեական սառցե գինին պատրաստվել է գերմանական Ֆրանկոնիայում 1794 թվականին: Սակայն Ռայնգեսենում գտնվող Բինգեն քաղաքի Դրոմերսհայմում սառցե գինու խաղողի բերքի մասին ավելի մանրամասն փաստագրական աղբյուրներ կան թվագրվող 1829 թվականով: Տարին բարենպաստ չի եղել, խաղողը ստացվել է շատ թթվաշ, խաղողագործները բերքը չեն հավաքել, ձմեռը դաժան է եղել, առաջացել է անասնակերի պակաս, և մարդիկ արդեն 1830 թվականի փետրվարին քաղել են որթերին մնացած սառած խաղողը: Երբ նկատվել է, որ այդ խաղողը շատ քաղցր է, դրանից գինի են պատրաստել, որն էլ հենց եղել է «սառցե գինին»: 19-րդ դարի ընթացքում և մինչև 1960 թվականը «սառցե գինու» բերք Գերմանիայում հազվադեպ է եղել:

Փաստագրված է միայն վեց բերք, այդ թվում՝ 1858 թվականին: Ըստ ամենայնի, այդ ընթացքում «սառցե գինի» սիստեմատիկորեն արտադրելու փորձեր քիչ են եղել, և արտադրությունը, հավանաբար, եղել է անսովոր եղանակային պայմանների հազվագյուտ արդյունք: 1961 թվականին են պատրաստվել գերմանական մի շարք «սառցե գինիներ», իսկ հետագա տարիներին այդ գինու ժողովրդականությունն աճել է: Ներկայումս աշխարհում ամենահայտնի և թանկ «սառցե գինին» արտադրվում է Կանադայում (Օնտարիո) և Գերմանիայում: Փոքր քանակությամբ սառցե գինի պատրաստում են նաև Ավստրիայում (Դոնոլանդի մարզ), Խորվաթիայում, Լյուքսեմբուրգում, Սլովենիայում, Չեխիայում, Հունգարիայում, Ռումինիայում, Շվեյցարիայում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Չիլիում, Նոր Զելանդիայում, Չինաստանում, Վրաստանում, Մոլդովայում և Ուկրաինայում:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում