Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ» Մեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ Զաքարյան Թվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ» Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ» «Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ» Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ» Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ» «Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ» Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»

Սթելս տեխնոլոգիա. ինչպես է օգնում առավելություն ստանալ երկնքում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սթելսը (անգլերեն Stealth, թարգմանաբար՝ գաղտագողի , թաքուն) ռազմական մեքենաների ռադիոլոկացիոն, ինֆրակարմիր և այլ սպեկտրներում նկատելիության իջեցման մեթոդների համակարգ է, որը իրականացվում է շնորհիվ այդ մեքենաների երկրաչափական նախագծման և ռադիոալիքներ կլանող ծածկույթների, նյութերի օգտագործման, որն էլ իր հերթին բերում է այդ մեքենաների հայտնաբերման հորիզոնի փոքրացման և արդյունքում նրանց խոցվելու հավանականության անկման։ Ուղղակի ներկա տեխնոլոգիաների պայմաններում դեռ անհնար է հասնել ռազմական մեքենայի լրիվ «անտեսանելիության»։

Ի դեպ, այդ անտեսանելի մեքենաները լրիվ տեսանելի են սովորական մարդկային աչքի համար։ Այս ամենը հասկանալու համար առաջին հերթին պետք է հասկանալ, թե ինչպես է գործում ռադարը, որը հայտնաբերում է մարտական մեքենան։ Ռադարը կամ ռադիոլոկացիոն կայանը համակարգ է, որը հնարավորություն է տալիս որոշել օբյեկտի մոտավոր տեղը տարածությունում։ Նրա գործողության սկզբունքը հիմնված է այն բանի վրա, որ նրանից ուղարկված ռադիոալիքները անդրադարձվում են մետաղական մակերեսներից, օրինակ՝ ինքնաթիռի կորպուսից, և գրանցվում։ Ինքնաթիռների կորպուսը սովորաբար աերոդինամիկ լինելու համար կլոր է, որը նշանակում է , որ ռադիոալիքները անդրադարձվում են բոլոր ուղղություններով։ Արդյունքում ռադիոալիքներ ուղարկած համակարգը հետ է ստանում այդ ալիքների անդրադարձը և, ըստ ժամանակի, ավտոմատ որոշում օբյեկտի հեռավորությունը և դիրքը։

Ժամանակակից ռադարները, ինչպես ռուսական «Իրբիսը» կամ «Ժուկը», անգամ որոշում են օբյեկտի չափերը և ձևը, այսինքն՝ թե ինչ օբյեկտ է դա՝ ուղղաթիռ, ինքնաթիռ, թե թևավոր հրթիռ։ Օբյեկտը ինչքան լավ է անդրադարձնում ռադիոալիքը, այնքան հեռվից կարելի է նրան հայտնաբերել։ Սա էլ հենց հանդիսանում է ռադիոլոկացիոն նկատելիությունը, որը որոշվում է օբյեկտի՝ ռադիոալիքները ցրելու հնարավորությամբ։ Օրինակ՝ այդ ցուցանիշը B-52 ռմբակոծիչների համար 100 քմ է, սովորական կործանիչի համար՝ 3-12 քմ, իսկ սթելս տեխնոլոգիայով ստեղծված ինքնաթիռների համար՝ ընդամենը 0,3-0,4 քմ։

Սթելս տեխնոլոգիան մարտական մեքենայի նման «անտեսանելիության» հասցնում է շնորհիվ նրա, որ մեքենան պատվում է կամ ստեղծվում այնպիսի նյութերից, որոնք հնարավորություն են տալիս առավելագույնը կլանել ռադիոալիքները և չանդրադարձնել դրանք, բացի դա, անգամ եթե առկա է անդրադարձ, այնպես իրականացնել այն, որ նրա ուղղությունը չլինի դեպի ռադար, որի համար էլ կորպուսը սարքում են ոչ թե կլոր, այլ սուր անկյուններով և հարթ մակերեսով։ Սթելս տեխնոլոգիան ԱՄՆ-ում սկսվել է մշակվել դեռ 1966 թվականից, իսկ արդեն 1970 թվականին ԱՄՆ-ի օդային ուժերը ստացել են SR-71 անսովոր աերոդինամիկ տեսքով և հատուկ ներկով ներկված հետախույզ ինքնաթիռը։ Փորձարկումները ցույց են տվել, որ այդ ինքնաթիռը իրոք որոշակիորեն «անտեսանելի» է։ 1975 թվականին ԱՄՆ-ը ստեղծել է F-117A Have Blue անտեսանելի ինքնաթիռի լիամասշտաբ մոդելը, որը 1977 թվականի ձմռանը իրականացրել է իր առաջին թռիչքը։

F-117 կործանիչռմբակոծիչը և В-2 ստրատեգիական ռմբակոծիչները առաջին մարտական մկրտությունը ստացել են 1991 թվականին Իրաքում «Փոթորիկ անապատում» օպերացիայի ժամանակ։ Նրանց օգտագործումը այնքան տպավորիչ է եղել, որ անգամ F-117-ը իր հանրաճանաչությամբ անցել է Կոկա-Կոլային, որպես ամերիկյան բրենդ։ Դա նոր տեսակի պատերազմի վարման ձև էր։ 6 շաբաթ գիշերները ռմբակոծելով Բաղդադը՝ անտեսանելի ինքնաթիռները զգալի առավելություն են ստեղծել հակառակորդի նկատմամբ։ Այդ «սև ուրվականները» ազատորեն երկինք են բարձրանում, նետում իրենց մահաբեր բեռը և անպատիժ վերադառնում բազա առանց վնասվածքների։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)ԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանՄեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱդրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանԳեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր ԱվետիսյանՌուսական գազն այս տարածաշրջանում ամենամատչելին է և չունի մրցակից. Արմեն ՄանվելյանՄավրը արեց իր գործը, Մավրը փորձում է հեռանալ․ Հրայր ԿամենդատյանԽաղաղության խոստումը դեռ խաղաղություն չէ․ Մհեր ԱվետիսյանԱմուլսարի վերաբերյալ շատ ռիսկեր կան, որոնք իշխանությունն աչքաթող է անում. Արեգ ՍավգուլյանԱրևմուտքը հետխորհրդային պետություններին մեկը մյուսի հետևից փորձում է դարձնել հակառուսական օջախներ և օգտագործել իր գեոպոլիտիկ շահերի համար․ Մհեր ԱվետիսյանՄենք կհաստատենք խաղաղություն՝ առանց զիջումների և վերջ կդնենք Հայաստանում քաղաքական հետապնդումներին․ Արամ ՎարդևանյանԱլիևյան սահմանադրության պահանջը գալիս է Ադրբեջանից և իրական սպառնալիք է մեր անկախությանը․ Գառնիկ ԴավթյանՍա ալիևյան խաղաղություն չէ, սա ալիևյան սահմանադրություն է․ Լենա ՄաթևոսյանԴասագրքերը մինչև աշակերտին հասնելը պարտադիր պետք է փորձաքննության ենթարկվեն. Ատոմ ՄխիթարյանՀՀՄԱ-ն ներդնում է կայուն զարգացման միասնական ստանդարտ, որը կգնահատի Հայաստանի մետաղական հանքերի աշխատանքը․ Վարդան ՋհանյանԴասախոսները և ուսանողները պետք է տեր կանգնեն իրենց բուհերին. Լիլիթ ԱրզումանյանՍիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ»Պատմությունը կերտում են անհատները․ Մհեր ԱվետիսյանԾերության տարիներին պետությունը չպետք է հարկի նրա համեստ բնակարանը․ Հրայր ԿամենդատյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ»Դուք չեք կարողանում կառավարել այս երկիրը, ձեր գործընկեր Ալիևն էլ չի կարող կառավարել Հայաստանը․ Նարեկ ԿարապետյանՀիշե՛ք, ոչ մի քաղաքական իշխանություն հավերժ չէ․ ժողովրդին միայն զիջումներ առաջարկող իշխանության օրերն էլ հաշված են․ Անդրանիկ ԳևորգյանՄեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ ԶաքարյանԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրIDBank-ը DigiTec 2026-ին կներկայանա միասնական էկոհամակարգի հայեցակարգովՀանրապետությունում ձյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներինՀրդեհ՝ ԵրևանումՏեխնոլոգիական խափանումները հասել են նաև ԱՄՆ ազգային անվտանգության գործակալություն