«Համոզված եմ, որ ներքին պայմանավորվածություններով ամեն ինչ լուծված է». «Փաստ»
Հարցազրույց
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Այսօր պաշտոնական հանդիպումների վերաբերյալ մեկնաբանություններն ու հայտարարությունները միշտ պետք է համադրել իրականության հետ: Եվ այս իմաստով տպավորությունն այնպիսին է, որ իրական գործողությունները կատարվում են ոչ պաշտոնական շփումների միջոցով:
«Փաստի» հետ զրույցում նման կարծիք է հայտնել Ցանցային հետազոտությունների ինստիտուտի ղեկավար Գագիկ Հարությունյանը՝ անդրադառնալով Հայաստանի և Ադրբեջանի պետական սահմանների սահմանազատման և սահմանագծման հնարավոր գործընթացի վերաբերյալ պաշտոնական դիրքորոշումներին, նաև նոյեմբերի 26-ին Սոչիում տեղի ունեցած ՀՀ, ՌԴ և Ադրբեջանի ղեկավարների հայտարարությանը, որում ընդգծվել էր նշված գործընթացի շուրջ երկկողմ հանձնաժողովի ստեղծման պայմանավորվածության մասին: «Կարծում եմ՝ արդեն որևէ կասկած չկա, որ, այսպես կոչված, հայկական կողմը և ադրբեջանական, թուրքական պաշտոնատար անձինք միմյանց հետ շփվում են ու հարցերը փորձում են բարձրագույն մակարդակով լուծել: Իսկ թե ինչու եմ հայկական կողմը չակերտավոր համատեքստում մատնանշում, որովհետև այդ անձինք իրականում չեն ներկայացնում հայկական կողմի շահերը: Ես համոզված եմ, որ ներքին պայմանավորվածություններով ամեն ինչ լուծված է»,- ասաց նա՝ շեշտելով, որ խոսքը թե՛ սահմանազատման և սահմանագծման, թե՛ նաև ապաշրջափակման ու «միջանցք» կոչվածի իրագործման նպատակների մասին է:
«Իրականում այս իշխանություն կոչվածի պարագայում պաշտոնական հայտարարությունները և իրական գործողություններն էապես միմյանցից տարբերվում են: Օրինակ՝ երբ դեռ սահմանագծման և սահմանազատման մասին չէր խոսվում, դեռ հանրային դաշտում նման քննարկում անգամ չկար, Սյունիքում հեշտությամբ ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքներ հանձնվեցին»,- ընդգծեց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ այդ պրակտիկան հիմա ևս շարունակվում է, պարզապես հիմա խոսում են այդ գործընթացի մասին:
Անդրադառնալով Ստոկհոլմում Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների չկայացած հանդիպմանը՝ նա ընդգծեց. «Սա մի տեսակ շղարշ է՝ ցույց տալու, թե մենք համաձայն չէինք և այլն: Իսկ խորքային առումով, իհարկե, դիրքորոշումները համապատասխանելու են ադրբեջանական կողմի շահերին: Նույն համատեքստում են նաև ապաշրջափակման եռակողմ աշխատանքային խմբի հանդիպումները: Այս առումով հնչեց հայտարարություն, թե դեռ չի հաջողվում համընդհանուր համաձայնություններ ձևակերպել: Ըստ իս, խոսքն իրականում ոչ թե իրական գործողությունների, այլ ձևակերպումների մասին է: Սա ևս տեղավորվում է վերոնշյալ տրամաբանության մեջ: Այսինքն, փորձում են ձևակերպումներ գտնել, որպեսզի հանրության կողմից ինչ-որ չափով ընկալելի լինի, բայց ոչ ավելին: Ու այս տեսանկյունից սպասել, որ այսօրվա օկուպանտների կողմից հօգուտ մեզ որևէ դրական լիցք կլինի, անիմաստ է: Խոսքը Փաշինյանի և նրա թիմի մասին է: Իրենց դեպքում հօգուտ մեզ դրական որևէ ազդակի սպասելը նույնն է, թե, օրինակ՝ Հայաստանում իշխեր Ալիևը, ու մենք սպասեինք, որ թուրքերին ինչ-որ բան չէին զիջի»:
Նրա խոսքով՝ իրականության մեջ հնարավոր նոր փաստաթղթերի ստորագրումը ոչինչ չի փոխի: «Եթե անգամ տեղի ունենա սահմանագծում, հետո նաև սահմանազատում, ստորագրվեն փաստաթղթեր, մենք պետք է հասկանանք արդի պատերազմների տրամաբանությունը: Այն պատերազմը, որը մեր դեմ վարում են Թուրքիան ու Ադրբեջանը, հիբրիդային պատերազմների տրամաբանության մեջ է: Այս պարագայում թե՛ հոգեբանական, թե՛ ռազմական ճնշումները մշտական բնույթ են կրելու, եթե ինչ-որ բան մեր հարաբերություններում սկզբունքորեն չփոխվի: Հոգեբանական ու ռազմական ճնշումները հիբրիդային պատերազմների մարտավարության ու ռազմավարության հիմքում են: Այսինքն, եթե անգամ պատկերացնենք մի տարբերակ, երբ կնքվում է ինչ-որ մի նոր պայմանագիր, դա ոչինչ չի նշանակում: Հոգեբանական ու ռազմական նման գործողությունները Հայաստանը ճնշելու, ջլատելու նպատակ ունեն, ինչն արվում է ու կիրականացվի՝ անկախ որևէ փաստաթղթից: Արդեն որերորդ անգամ եռակողմ, երկկողմ հանդիպումների ենք ականատես լինում, բայց այս ամենի էությունը ոչնչով չի փոխվում»,-ասաց Գ. Հարությունյանը:
Այս տեսանկյունից նա անդրադարձավ ադրբեջանական կողմի հայտարարություններին, թե «Զանգեզուրի միջանցքն» արդեն իրագործվում է: Մյուս կողմից՝ դիտարկելով ՀՀ իշխանությունների այն պնդումները, թե դեմ են «միջանցքի» տրամաբանությանը, մեր զրուցակիցը նշեց. «Դեմ լինելու հայտարարություններին սովորաբար հետևում է ձևակերպում՝ կապված ապաշրջափակման հետ, որին իրենք դեմ չեն: Մինչդեռ իրականում այդ բոլոր գործողությունները բերում են Հայաստանի ապաշրջափակմանը թուրք-ադրբեջանական տանդեմի կողմից: Հայտարարելով ապաշրջափակման գործընթացի մասին՝ արդեն իսկ հաստատում են ադրբեջանական, նաև թուրքական կողմի բոլոր թեզերը: Իրականում մենք այս փուլում լինելչլինելու մարտահրավերի առաջ ենք: Երկու հույս ունենք. առաջին՝ հայ հանրությունը պետք է փորձի ուշքի գալ:
Կարծես թե ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքներն այդ առումով հուսադրող են: Երկրորդը դաշնակիցներն են, բայց որքան էլ դաշնակիցներ ունենանք, միշտ պետք է աչքի առաջ ունենանք ու գիտակցենք հետևյալ փաստը. մինչև չսկսենք ինքներս պայքարել, դժվար թե մեզ որևէ դաշնակից օգնի, որովհետև արդեն մեծագույն թերահավատություն ունեն նաև ազգի նկատմամբ»:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
