Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ» Մեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ Զաքարյան Թվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ» Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ» «Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ» Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ» Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ» «Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ» Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»

Գալարափող՝ Գինեսի գրքի ռեկորդակիր երաժշտական գործիք. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գալարափողը (կամ` վալտորնան) փողային մունդշտուկավոր երաժշտական գործիք է, որը սովորաբար պատրաստվում է պղնձից: Գերմաներենից Waldhorn- ը թարգմանաբար նշանակում է անտառային եղջյուր: Այն, կարծես, երկար մետաղական խողովակ լինի, որի մի ծայրին մունդշտուկն է, իսկ մյուս ծայրը ունի լայնացած զանգի տեսք: Այս երաժշտական գործիքը շատ հմայիչ ձայն ունի: Գալարափողի պատմությունը բավականին հին է և ունի մի քանի հազարամյակի ընթացք:

Վալտորնայի նախատիպեր կարելի է համարել բրոնզից պատրաստված այն եղջյուրները, որոնք, որպես ազդանշանային գործիք, օգտագործել են Հին Հունաստանի և Հռոմի մարտիկները: Օրինակ` հռոմեացի հայտնի զորահրամանատար Ալեքսանդր Մակեդոնացին նմանատիպ եղջյուր է օգտագործել ազդանշաններ ուղարկելու համար: Բայց այն ժամանակ մարդիկ չեն էլ մտածել, որ դրանցով կարելի է երաժշտություն նվագել: Միջնադարում ևս այդ գործիքը տարածված է եղել ռազմական և պալատական ոլորտներում: Ազդանշանային եղջյուրները լայնորեն օգտագործվել են տարբեր մրցաշարերում, ինչպես նաև որսերի և, իհարկե, ճակատամարտերի ժամանակ:

Ցանկացած ռազմիկ, որը մասնակցել է ռազմական բախմանը, ունեցել է իր եղջյուրը: Սկզբից ազդանշանային եղջյուրները պատրաստել են բնական նյութերից, ուստի դրանք այնքան էլ դիմացկուն և ամենօրյա օգտագործման համար հարմար չեն եղել: Ժամանակի ընթացքում եղջյուրներ պատրաստողները եկել են այն եզրակացության, որ լավագույն լուծումը դրանք մետաղից պատրաստելն է՝ տալով դրանց կենդանիների եղջյուրների բնական ձև առանց մեծ կորության:

Նման եղջյուրների ձայնը տարածվում էր շատ հեռու, ինչը օգնում էր օգտագործել դրանք մեծ տարածությունների վրա որսի ժամանակ: Ազդանշանային եղջյուրները առավել մեծ տարածում են ունեցել Ֆրանսիայում 17-րդ դարի 60-ականներին: Դրանից մի քանի տասնամյակ անց Բոհեմիայում շարունակվել է գալարափողի էվոլ յուցիան: Այդ ժամանակ շեփորահարներն էին փչում ազդանշանային եղջյուրները, բայց Բոհեմիայում հայտնվել է հատուկ դպրոց, որի շրջանավարտները դարձել են վալտորնիստներ: Միայն 18-րդ դարի սկզբին են ազդանշանային եղջյուրները սկսել կոչել «բնական վալտորնաներ» կամ «հասարակ վալտորնաներ»: Բնական վալտորնաները եղել են մետաղական խողովակներ, որոնց տրամագիծը հիմքում եղել է մոտ 0,9 սանտիմետր, իսկ գագաթին՝ ավելի քան 30 սանտիմետր: Ուղղված վիճակում նման խողովակների երկարությունը կարող էր լինել 3,5-ից 5 մետր: Վալտորնա նվագող Բոհեմացի Հեմփլը, որը ծառայում էր Դրեզդենի թագավորական արքունիքում, գործիքի ձայնը ավելի բարձր դարձնելու համար սկսել է փափուկ տամպոն մտցնել վալտորնայի մեջ:

Որոշ ժամանակ անց Հեմփլը եկել է այն եզրակացության, որ տամպոնի գործառույթը լիովին կարող է կատարվել երաժշտի ձեռքով: Որոշ ժամանակ անց բոլոր վալտորնիստներն սկսել են օգտագործել նվագելու այդ մեթոդը: 18-րդ դարի սկզբին գալարափողերը սկսել են օգտագործվել օպերային, սիմֆոնիկ և փողային նվագախմբերում: Այդ գործիքի դեբյուտը տեղի է ունեցել կոմպոզիտոր Լուլլի «Արքայադուստր Էլիս» օպերայում: Շուտով վալտորնայի վրա հայտնվել են լրացուցիչ խողովակներ, որոնք տեղադրվել են մունդշտուկի և հիմնական փողի միջև և իջեցրել են երաժշտական գործիքի ձայնը: 19-րդ դարի սկզբին հորինվել է փականը, որը այդ գործիքի վերջին մեծ փոփոխությունն է եղել:

Պարզվել է, որ ամենահեռանկարային կառուցվածքը երեք փականային մեխանիզմն է: Նման գործիքի առաջին օգտագործողներից մեկը եղել է Վագները: Արդեն 19-րդ դարի 70-ականներին նման վալտորնան, որը կոչվում էր քրոմատիկ, ամբողջովին դուրս է մղել նախկին բոլոր նմանատիպ գործիքները նվագախմբերից: 20-րդ դարում սկսել են ակտիվորեն օգտագործվել լրացուցիչ փականով գալարափողեր, որոնք ընդլայնել են բարձր ռեգիստրում նվագելու հնարավորությունները: 2007 թվականին գալարափողը դարձել է Գինեսի ռեկորդների գրքի ռեկորդակիր՝ որպես կատարողների համար ամենաբարդ երաժշտական գործիք:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)ԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանՄեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱդրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանԳեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր ԱվետիսյանՌուսական գազն այս տարածաշրջանում ամենամատչելին է և չունի մրցակից. Արմեն ՄանվելյանՄավրը արեց իր գործը, Մավրը փորձում է հեռանալ․ Հրայր ԿամենդատյանԽաղաղության խոստումը դեռ խաղաղություն չէ․ Մհեր ԱվետիսյանԱմուլսարի վերաբերյալ շատ ռիսկեր կան, որոնք իշխանությունն աչքաթող է անում. Արեգ ՍավգուլյանԱրևմուտքը հետխորհրդային պետություններին մեկը մյուսի հետևից փորձում է դարձնել հակառուսական օջախներ և օգտագործել իր գեոպոլիտիկ շահերի համար․ Մհեր ԱվետիսյանՄենք կհաստատենք խաղաղություն՝ առանց զիջումների և վերջ կդնենք Հայաստանում քաղաքական հետապնդումներին․ Արամ ՎարդևանյանԱլիևյան սահմանադրության պահանջը գալիս է Ադրբեջանից և իրական սպառնալիք է մեր անկախությանը․ Գառնիկ ԴավթյանՍա ալիևյան խաղաղություն չէ, սա ալիևյան սահմանադրություն է․ Լենա ՄաթևոսյանԴասագրքերը մինչև աշակերտին հասնելը պարտադիր պետք է փորձաքննության ենթարկվեն. Ատոմ ՄխիթարյանՀՀՄԱ-ն ներդնում է կայուն զարգացման միասնական ստանդարտ, որը կգնահատի Հայաստանի մետաղական հանքերի աշխատանքը․ Վարդան ՋհանյանԴասախոսները և ուսանողները պետք է տեր կանգնեն իրենց բուհերին. Լիլիթ ԱրզումանյանՍիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ»Պատմությունը կերտում են անհատները․ Մհեր ԱվետիսյանԾերության տարիներին պետությունը չպետք է հարկի նրա համեստ բնակարանը․ Հրայր ԿամենդատյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ»Դուք չեք կարողանում կառավարել այս երկիրը, ձեր գործընկեր Ալիևն էլ չի կարող կառավարել Հայաստանը․ Նարեկ ԿարապետյանՀիշե՛ք, ոչ մի քաղաքական իշխանություն հավերժ չէ․ ժողովրդին միայն զիջումներ առաջարկող իշխանության օրերն էլ հաշված են․ Անդրանիկ ԳևորգյանՄեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ ԶաքարյանԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրIDBank-ը DigiTec 2026-ին կներկայանա միասնական էկոհամակարգի հայեցակարգովՀանրապետությունում ձյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներինՀրդեհ՝ ԵրևանումՏեխնոլոգիական խափանումները հասել են նաև ԱՄՆ ազգային անվտանգության գործակալություն