Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Պենիցիլին՝ պատահականության, թափթփվածության արդյունք, որը փոխեց աշխարհը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հակաբիոտիկերը հակամանրէային ազդեցությամբ օժտված միացության տեսակ են, որոնք ակտիվություն են դրսևորում բակտերիաների նկատմամբ և օգտագործվում են բակտերիալ վարակների դեմ պայքարում։ Առաջին հայտնաբերված հակաբիոտիկը եղել է պենիցիլինը: Այնուամենայնիվ, այնպես չէ, որ մարդիկ հնում հակաբիոտիկներ չեն օգտագործել: Հակամանրէային հատկություններով օժտված խառնուրդներ, որոնք կիրառվել են վարակների բուժման համար, նկարագրվել են դեռևս 2000 տարի առաջ։ Մի շարք հնագույն քաղաքակրթություններ, այդ թվում՝ հին եգիպտացիները և հին հույները, վարակների բուժման համար օգտագործել են հատուկ ընտրված բորբոսասնկեր և բուսական լուծամզվածքներ:

Իսկ ավելի քան հազար տարի առաջ Հյուսիսային Աֆրիկայի բեդուինները պատրաստել են բուժիչ քսուք բորբոսից, որը նրանք քերել են ավանակների լծասարքերից: Բուն պենիցիլինի օգտագործումը, որպես դեղամիջոց, սկսվել է 20-րդ դարում: 1897 թվականին լիոնցի երիտասարդ ռազմական բժիշկ Էռնստ Դյուշոնն է «հայտնագործություն» կատարել: Նա նկատել է, որ արաբ ձիապահ տղաները քերում են ձիերի թաց թամբերի բորբոսը և քսում այն ձիերի՝ այդ իսկ թամբերից քերված մեջքին: Վերքերը արագ լավանում էին: Դյուշոնը սկսել է հետազոտել վերցրած բորբոսը և գտել է, որ դա բորբոսասունկ Penicillium glaucum-ն է: Նա փորձել է դրանով բուժել տիֆով վարակված ծովախոզուկներին և հայտնաբերել է, որ բորբոսասունկը քայքայիչ ազդեցություն է ունենում Escherichia coli բակտերիաների վրա:

Սա, փաստորեն, հակաբիոտիկի առաջին կլինիկական փորձարկումն էր: Երիտասարդ բժիշկը ամփոփել է իր հետազոտության արդյունքները և դոկտորական ատենախոսության տեսքով ներկայացրել Փարիզի Պաստերի անվան համալսարան: Բայց այնտեղ անգամ պատիվ չեն համարել այն կարդալ, քանի որ Դյուշոնը ընդամենը 23 տարեկան էր, մտածել են՝ ի՞նչ պիտանի բան կարող էր գրել նա: Դյուշոնն էլ չի կարողացել շարունակել աշխատանքները: 1912 թվականին նա մահացել է տուբերկուլ յոզից, հիվանդություն, որը հետո սկսել են բուժել իր իսկ ստացած հակաբիոտիկով: Դյուշոնը հայտնի է դարձել միայն մահից հետո` 1949 թվականին: Իսկ պենիցիլինի գյուտի համար Ալեքսանդր Ֆլեմինգն է Նոբել յան մրցանակ ստացել: Ֆլեմինգը Դյուշոնից հաջողակ էր: Նրա բոլոր գյուտերը կապված են եղել թափթփվածության հետ: Առաջինը նա հայտնաբերել է լիզոցիմը՝ բերանի խոռոչում թքի մեջ պարունակվող մանրէազերծիչ ֆերմենտը: Դա պատահել է 1920 թվականին: Ֆլեմինգը հարբուխ ուներ և փռշտացել է՝ իր բերանի լորձը ցանելով Պետրիի թասիկում աճեցված բակտերիաների կուլտուրայի վրա: Մի քանի օր անց նա նկատել է, որ այն տեղերում, որտեղ թափվել է իր բերանի լորձը, բակտերիաների գաղութները հետ են աճել: Լիզոցիմի մասին առաջին հոդվածը լույս է տեսել 1922 թվականին Ֆլեմինգի կողմից: Ֆլեմինգի լաբորատորիայում թափթփվածությունը համատարած էր:

Մի անգամ՝ 1928 թվականին, նա մի քանի օրով տեղ պետք է գնար և հավաքում է ստաֆիլակոկերով ցանված Պետրիի թասիկները մի տեղ, որ հետո թափի այն: Վերադառնալով՝ Ֆլեմինգը նկատում է, որ թասիկներում, որտեղ բորբոս է առաջացել, ստաֆիլակոկի օջախներ չկան: Ֆլեմինգին դժվարությամբ է հաջողվում անջատել ստաֆիլակոկերը ոչնչացրած նյութը և այն կոչել է պենիցիլին: Վերջինիս մասսայական արտադրությունը սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին:

1945 թվականին Ալեքսանդր Ֆլեմինգը, Հովարդ Ֆլորին և Էռնստ Բորիս Չեյնին (վերջիններս շարունակել են Ֆլեմինգի գործը և ստացել պենիցիլինի մաքրման տեխնոլոգիան) Նոբել յան մրցանակ են ստացել ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում: Համարվում է, որ ֆաշիզմի ջախջախման գործում պենիցիլինը ավելի մեծ դեր է ունեցել, քան ցանկացած դիվիզիա: Այդ հայտնագործությունը փոխել է աշխարհը, սկսել են բուժվել հիվանդություններ, որոնք մինչ այդ անբուժելի են եղել՝ սիֆիլիս, գոնորեա, տուբերկուլ յոզ և այլն: Իսկ հետո սինթետիկ հակաբիոտիկների ստեղծմամբ սկսվել է նոր դար բժշկության մեջ:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս