Երևան, 24.Նոյեմբեր.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
ՌԴ-Իրան համապարփակ գործընկերության համաձայնագիրը կներառի պաշտպանության ոլորտը. ՌԴ ԱԳՆ Զելենսկու խորհրդականն ասել է, որ Պուտինի ներկայացրած «Օրեշնիկ» հրթիռը գոյություն չունի Պենտագոնի ղեկավարը վերահաստատել է ԱՄՆ անսասան հանձնառությունը Իսրայելի անվտանգության հարցում Ուկրաինան կորցրել է Կուրսկում գրաված տարածքի ավելի քան 40 տոկոսը. Reuters Ադրբեջանը Հայաստանի դեմ երրորդ հայցն է ներկայացրել ՄՔԴ. «Փաստ» Պալատական հեղաշրջումից պաշտպանվելու և քաղաքացիներին խաբելու հերթական պոպուլիստական փորձ. «Փաստ» «Կորյունի տնկած այգին է ինձ ապրեցնում, ամեն ինչ անում եմ, որ նրա չարչարանքը չկորչի». եֆրեյտոր Կորյուն Սառիկյանն անմահացել է հոկտեմբերի 14-ին Հորադիզում. «Փաստ» Արևմուտքի ամոթն ու Բաքվի համաժողովի նրբերանգները. «Փաստ» Գլոբալ իրողությունների և տարածաշրջանային գործընթացների միահյուսումը. «Փաստ» Տնտեսական հետընթացի ու պետական պարտքի աճի... «հեղափոխությունը». «Փաստ»


«Միայն ես չեմ կորցրել, բոլորս ենք կորցրել. քո մասին պատմելով պիտի քեզ ապրեցնեմ, Տիգրա՛ն». «Փաստ»

Հարցազրույց

 

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տղաների մասին կամ նրանց հետ զրուցելիս միշտ փորձում եմ նախ և առաջ ինքս ինձ, հետո նաև ընթերցողի համար բացահայտել նրանց տեսակը, բնավորությունը, սովորությունները, պատմել նրանց մասին, գուցե նաև այն ցանկությամբ, որ խորապես գիտակցենք, թե իրականում ինչ տեղի ունեցավ մեզ հետ 2020 թվականին: Տիգրանի մայրիկի հետ զրույցն էլ այդպես սկսվեց: Հարցրեցի՝ որդու մասին զրույցը սկսելիս առաջինն ի՞նչ եկավ մտքին:

Տիկին Արմինեն ասում է՝ Տիգրանը բնավորությամբ շատ զուսպ էր, չէր սիրում, երբ իր մասին խոսում էին, իրեն գովում էին, իր նկարները կամ էլ այլ տեղեկություն հանրային էր դառնում: «Իսկ հիմա ամեն անգամ իր մասին ուղղակի պատմելիս կամ հարցազրույց տալիս կարծես առաջինն իրենից ներողություն եմ խնդրում ու դիմում իրեն՝ այլ տարբերակ չկա, ես քեզ այս ձևով պիտի ապրեցնեմ, ներկայացնեմ, որպեսզի ապագա սերունդներն իմանան, թե ինչ սերունդ ենք կորցրել: Տիգրանի պարագայում, այո, տեսակ ենք կորցրել, նահանջ ապրող այս ժամանակաշրջանում ամբողջ օրը կարդում էր, նպատակներ ուներ, ամենամեծը բժիշկ դառնալն էր»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Արմինեն: Անգամ մանկության տարիներին էր Տիգրանը զուսպ, ինչպես ընդունված է ասել, չափված-ձևված:

«Ցանկացած քայլ անելիս պիտի թույլտվություն հարցներ՝ կարո ՞ղ եմ այսինչ բանն անել: Մինչև բանակ զորակոչվելն ամեն քայլն անելիս խորհուրդ էր հարցնում: Մանկության տարիների համար սա նորմալ է, այս սովորությունը պահպանվել էր իր մոտ նաև դեռահասության տարիներին՝ ցանկացած քայլ անելիս խորհրդակցել»,նշում է զրուցակիցս:

Տիգրանը սովորել է Երևանի թիվ 104 դպրոցում, հետո ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական քոլեջ, սովորել է երեք տարի և գերազանցությամբ ավարտել այն: «Զորակոչվեց բանակ, երեք ամիս ծառայելուց հետո ստացավ կրտսեր սերժանտի կոչում, վերապատրաստվեց զինվորական հոսպիտալում: Վաշտի բուժակն էր, բնական է՝ նաև պատերազմի ժամանակ: Տիգրանը ծառայում էր «Մարտունի 3» զորամասում՝ 7-րդ վաշտում»,-պատմում է լուսանկարից ինձ ժպտացող, փաւյլուն աչքերով տղայի մայրիկը, իսկ ես ներքուստ չցանկանալով ամենացավոտ, այն է՝ պատերազմի թեմային անդրադառնալ, հարցնում եմ՝ իսկ ինչպե՞ս էր անցնում Տիգրանի ծառայությունը մինչև... Տիկին Արմինեն պատմում է՝ սկզբնական շրջանում, երբ որդին զորակոչվեց բանակ, մտածում էր՝ ախր, դեռ երեխա է, ժամանակ առ ժամանակ մուլտֆիլմեր է անգամ դիտում:

«Բայց երդմնակալության արարողությունից հետո իրեն այցի գնացինք, երեք օր միասին ենք եղել, ու ես այնքան հանգիստ եմ տուն վերադարձել: Այդ կարճ ժամանակահատվածում փոխվել էր, ավելի ամրացել, կոփվել, հոգեբանորեն ավելի տրամադրված էր, հայրենիքի հանդեպ այլ զգացողություններով, ուղղակի օրեր չէր անցկացնում, այլ գիտակցված էր անցնում իր ծառայության յուրաքանչյուր օրը»,-ասում է զրուցակիցս:

Տիգրանը մեկ տարի և երեք ամսվա ծառայող էր, երբ 2020 թ.-ի սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը: Սեպտեմբերի 26-ին բավականին երկար զրուցել են մայր ու որդի:

Մայրիկը նշում է՝ չնայած մինչ որդու զոհվելու օրը նրա հետ կապ է ունեցել, որպես վերջին զրույց հենց սեպտեմբերի 26-ի զրույցն է համարում. «Պատերազմի օրերին մի քանի բառ էինք փոխանակում՝ չվախենաս, պինդ մնա, սա էր հեռախոսային կարճ զրույցների հիմքում, երկար-բարակ չէի խոսում՝ առաջին հերթին մտածելով, որ չվտանգեմ իրեն: Ձայնը լսում էի, դա էր ինձ համար կարևոր: Կապված էր ինձ հետ, բայց նույնիսկ դա հաշվի առնելով՝ անհանգստացնող որևէ բան չի ասել ինձ: Ասում էի՝ շատ վիրավորներ կտեսնես, հանկարծ չվախենաս, արձագանքում էր՝ ինչի՞ց պետք է վախենամ: Մինչև սեպտեմբերի 26-ը հաճախ էինք խոսում իր նպատակների մասին: Հետաքրքրվում էի՝ չե՞ս փոշմանել բժիշկ դառնալու հարցում, կա տարածված կարծիք, որ բանակից վերադառնալուց հետո փոխվում են նախասիրությունները, նպատակները: Ասաց՝ չէ, մամ, ավելի եմ սիրել այս մասնագիտությունը, դրանից լավը չկա ինձ համար: Իր մասնագիտական ուղին բժշկության մեջ էր լինելու, ծառայության ժամանակ պրակտիկա էր ձեռք բերել, էլ ավելի սիրել բժշկությունը, զորացրվելուց հետո ուսումը համալսարանում էր շարունակելու, հենց առաջին զորակոչով մեկնեց ծառայության, որ ժամանակ չկորցնի, վերադառնա ու ընդունվի բուհ»:

Տիգրանը զոհվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, բայց նրա մարմինը գտել են երկու ամիս անց: Հաջորդ հարցը զոհվելու հանգամանքների մասին է, քանի որ, ավաղ, շատ ծնողներ մինչ օրս չունեն այս հարցի պատասխանը: «Եղել է հրամանատարական մեծ սխալ: Հոկտեմբերի 9-ին Հադրութն արդեն գրավված է եղել, հոկտեմբերի 11-ին տղաներին ուղարկել են այնտեղ: Այնտեղ մեծ՝ մոտ 500 հոգանոց հրոսակախմբի են հանդիպել, չորս ժամ պայքարելուց հետո բոլորը զոհվել են՝ 73 հոգի, այդ թվում՝ վաշտի չորս հրամանատարները, զինծառայողները և վեց կամավորները: Բոլորը զոհվել են, որևէ մեկը չի վերադարձել, որ այդ օրվա հետ կապված որևէ բան պատմի: Ամբողջ վաշտն արժանացել է «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանի: Ճակատ ճակատի հանդիպել են թշնամուն, նրանց այնտեղ սպասել են, «դիմավորել են»՝ դիրքավորված, պատրաստված: Իսկ երեխեքը մտածել են, որ գնում են պաշտպանելու, մինչդեռ արդեն գրավված տարածքում են հայտնվել: Հրամանատարական մեծ սխալ է եղել, իրենց գործերն այս պահին քննվում են ԱԱԾ-ում»,Տիգրանի զոհվելու մանրամասներն է ներկայացնում նրա մայրիկը: Երբ զորակոչվել է բանակ, սկզբում եղել է առաջին վաշտում, վերապատրաստվելուց հետո տեղափոխվել 7-րդ վաշտ՝ այնտեղ է բուժակի կարիք եղել: Այս տեղեկատվությունը հաջորդում է իմ հարցին՝ Տիգրանի հետ ծառայած տղաների հետ ընտանիքը կապ պահպանո՞ւմ է:

«Առաջին վաշտից փրկված հազվագյուտ տղաներ կան, բայց իրենց վաշտից փրկված տղա չկա: Իր գրքի շնորհանդեսի ժամանակ 1-ին վաշտում Տիգրանի հետ ծառայած տղաներից մեկի հետ էինք կապվել, ներկա էր, բայց չկարողացավ անգամ մտքերն արտահայտել, խոսեց մի քանի բառ: Նա էլ պատերազմ էր տեսել, եղբայրը զոհվել էր, իրականում սարսափելի վիճակ է»,-ասում է տիկին Արմինեն: Նա գիրք է հեղինակել՝ «Խոսուն լռություն»: Մայրիկը որոշել է՝ գիրք է լինելու Տիգրանի հիշատակը վառ պահելու համար: «Գիրքը կարող է մտնել յուրաքանչյուրի տուն, սիրտ: Բացի դա, Տիգրանն ընթերցասեր էր, վստահ եմ, որ իրեն դուր կգար իմ այս միտքը: Ես 1990-ականներին երեխա էի, անցել եմ Արցախյան առաջին պատերազմի միջով, ինքս արցախցի եմ ու որոշեցի մի քանի դրվագներով նաև այդ պատերազմի մասին պատմել, իմ զգացողություններով ու տեսածով կիսվել ընթերցողի հետ: Չեմ կարող ասել, որ գրքում բացառապես Տիգրանի մասին է պատմվում, ընթերցողն իր եզրահանգումները կանի: Փորձել եմ շատ հարցերի անդրադառնալ, իմ զգացողությունների մասին պատմել, բայց ամեն ինչ պտտվում է Տիգրանի շուրջ, գլխավոր հերոսը Տիգրանն է ու պատերազմը»,խորը հոգոց և դադար:

«Տիգրանն ուրիշ էր, ուրիշ տեսակ էր, սրանք ուղղակի մոր խոսքեր չեն, յուրաքանչյուրը, ով ճանաչել է որդուս, նույնը կասի: Երբեմն ուզում եմ ընթերցել իր կարդացած գրքերը, դրանք ինձ համար բարդ են, բայց նա 18-19 տարեկանում կարդում էր դրանք: Իսկ մարդկանց, որոնք գուցե անտարբեր են մեր ցավի նկատմամբ, ասում եմ՝ միայն ես չեմ կորցրել, բոլորս ենք կորցրել»,-զրույցը եզրափակում է Տիգրանի մայրիկը՝ տիկին Արմինեն:

Հ. Գ. Տիգրան Շահբարյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանով և «Արիության համար» մեդալով: Երևանի թիվ 104 դպրոցում նրա անունով դասասենյակ է բացվել:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Շերը բացահայտել է այն միակ հայտնի մարդուն, ով հեռացել է իրենից՝ նշելով, որ ինքը «խենթի պես սիրահարված էր» նրան ՌԴ-Իրան համապարփակ գործընկերության համաձայնագիրը կներառի պաշտպանության ոլորտը. ՌԴ ԱԳՆ Շատ բան ունեմ պատմելու. Հենրիխ Մխիթարյանը գիրք է գրում Մասկը գերազանցել է սեփական ռեկորդը. նրա կարողությունը հասել է 347,8 մլրդ դոլարի Զելենսկու խորհրդականն ասել է, որ Պուտինի ներկայացրած «Օրեշնիկ» հրթիռը գոյություն չունի Ավելի հեշտ կդառնա էներգիա կորզելը. նոր նյութը գերազանցել է սովորական արևային մարտկոցներինՆավարկություն․ Տարոն Շահինյանի առաջին ցուցահանդեսը (տեսանյութ) Յամալի նոր պայմանագիրը կկնքվի 6 տարի ժամկետով Հռոմում տեղի է ունեցել Արցախի սրբավայրերի պահպանմանը նվիրված գիտաժողով Էրդողանը «խիզախ» է որակել Նեթանյահուին կալանավորելու մասին Միջազգային քրեական դատարանի որոշումը «Ինձ հետ այդքան էլ հեշտ չէ, որքան թվում է կողքից». Քրիստինե Պեպելյան Մեծ Բրիտանիայում գործող HSBC բանկը դադարեցրել է վճարումներ ընդունել Ռուսաստանից և Բելառուսից Պենտագոնի ղեկավարը վերահաստատել է ԱՄՆ անսասան հանձնառությունը Իսրայելի անվտանգության հարցում ՌԴ ՊՆ-ն հրապարակել է Ուկրաինայի զինված ուժերի` ՄիԳ-29 ինքնաթիռի կործանման կադրերը (տեսանյութ) «Արմավիր» ՔԿՀ-ի դատապարտյալի համար բերված աղցաններում հայտնաբերվել են թմրամիջոցներ․ հանձնուք բերած կինը ձերբակալվել է Չեմ պատրաստվում Մբապեին սովորեցնել, թե ինչպես հանդես գալ հարձակման գծում․ Անչելոտի «Եթե ես արվեստին մոտ չլինեի, գուցե նրան բեմում տեսնելիս խանդի տեսարաններ սարքեի». Նարեկ Բավեյանը՝ ամուսնալուծության և 2-րդ ամուսնության մասին Նիկոլի գործը բացառապես քանդելն է, ոչ թե բարեփոխելը․ Արմեն ՀովասափյանԴիվանագիտական սկանդալ` Թեհրանի և Մոսկվայի միջև Ուկրաինան կորցրել է Կուրսկում գրաված տարածքի ավելի քան 40 տոկոսը. Reuters ԽԾԲՏ՝ քպական ձևով. Կոնջորյանի կնոջը բարձր վարձատրվող աշխատանք են տվել Պադավատապետության «հայրը» բողոքում է պադավատներից. Փաշինյանի երկերեսանությունը Աղազարյանը մերժելու է. Փաշինյանի խնդրանքը կմնա՞ անպատասխան Փաշինյանը խոստովանում է իր կատարած հանցագործությունը Դաղստանում մեկնարկել է Ռուսաստանում ամենամեծ արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը. կներդրվի 7 միլիարդ ռուբլի Երիտասարդ ֆերմերն իր աշխատանքով զարգացնում է սեփական գյուղը Ինչպես հարուստների ու վանականների գլխարկը դարձավ ամենօրյա հագուստի տարր. «Փաստ»Ես կայունություն եմ սիրում և այդ զգացողությունն ապրեցի` ինտեգրվելով ԶՊՄԿ կոլեկտիվին. ԶՊՄԿ ընկերության քիմիական լաբորատորիայի աշխատակիցՀայաստանը պետք է դադարեցնի միակողմանի զիջումների քաղաքականությունը․ ՀայաՔվեՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (23 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ). Արտոնագրվել է էլեկտրական սափրիչը, շրջանառության մեջ են դրվել առաջին փոստարկղերը. «Փաստ»Ո՞րն է մեր գերիների ազատ արձակման գինը. Մենուա ՍողոմոնյանԱդրբեջանը Հայաստանի դեմ երրորդ հայցն է ներկայացրել ՄՔԴ. «Փաստ»Պալատական հեղաշրջումից պաշտպանվելու և քաղաքացիներին խաբելու հերթական պոպուլիստական փորձ. «Փաստ»Յունիբանկը Հայաստանում առաջինը թողարկել է ստորադաս պարտատոմսեր «Կորյունի տնկած այգին է ինձ ապրեցնում, ամեն ինչ անում եմ, որ նրա չարչարանքը չկորչի». եֆրեյտոր Կորյուն Սառիկյանն անմահացել է հոկտեմբերի 14-ին Հորադիզում. «Փաստ»Արևմուտքի ամոթն ու Բաքվի համաժողովի նրբերանգները. «Փաստ»ՀՀԿ խորհրդի անդամ Հայկ Դերզյանի ելույթը Վենեսուելայում անցկացվող երիտասարդական միջազգային համաժողովի ընթացքումԳլոբալ իրողությունների և տարածաշրջանային գործընթացների միահյուսումը. «Փաստ»Տնտեսական հետընթացի ու պետական պարտքի աճի... «հեղափոխությունը». «Փաստ»«Արվում են քայլեր, տեղի են ունենում գործընթացներ, որտեղ դժվար է գտնել Հայաստանի ազգային և պետական շահը». «Փաստ»Արարատի մարզում գործող 36 ամբուլատորիաները կմիավորվեն՝ դառնալով 12-ը. «Փաստ»Ո՞վ կդառնա պատգամավոր. «Փաստ»Սեփական սխալներն ուրիշների վրա բարդելու հերթական «շուստրիություն». «Փաստ»Ընթացք կտա՞ «թղթապանակներին», թե՞ կբավարարվի պաշտոնազրկումով. «Փաստ»Խոշոր հարկատուների ցանկում նաև բեռնափոխադրողներ կան. «Փաստ»Գործարարների նկատմամբ քրեական հետապնդումները շարունակվում են. «Փաստ»Ադրբեջանցին ասել է բառացի նույն միտքը, ինչ քիչ առաջ Փաշինյանը ասաց հարցազրույցում․ Հայկ ՄամիջանյանԱրմավիրում թմրանյութ է հայտնաբերվել (տեսանյութ) Mercedes-Benz մեքենաները կարելի է կառավարել Apple Watch-ի միջոցով Բերբոքն ու Բայրամովը քննարկել են Երևան-Բաքու կարգավորման գործընթացը