Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Մեխակ. ի՞նչ օգտակար հատկություններ ունի այս համեմունքը, և ինչո՞ւ այն չեն օգտագործում դրա հայրենիքում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բու ր ա վետ մե խ ա կ ը ( S y z y g i u m aromaticum) 10-12 մ բարձրությամբ մշտադալար արևադարձային ծառ է մրտենի ընտանիքից: Նրա հայրենիքը Մոլուկկյան կղզիներն են: Ժամանակակից աշխարհում այս համեմունքի հիմնական արտադրողներն են Հնդկաստանը, Շրի Լանկան, Մոլուկկան, ինչպես նաև Կարիբյան և Պեմբա կղզիները, Զանզիբարը և Մադագասկարը: Համեմունքի ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական անվանումները գալիս են լատինական «clavus» անունից, որը տրվել է այդ ծառի բողբոջ ձևի պատճառով, որը մեխ է հիշեցնում: Վեց տարեկան ծառերից համեմունք ստանալու համար պոկում են չհասած բողբոջները, մի քանի րոպե ընկղմում եռացող ջրի մեջ, ապա չորացնում արևի տակ:

Արդյունքում նրանք ձեռք են բերում կարմրավուն երանգով մուգ շագանակի գույն՝ ուժեղ յուրահատուկ բույրով և դառը այրող համով: Համեմունքի որակը կարելի է ստուգել շատ պարզ եղանակով. պարզապես բողբոջը պետք է գցել ջրի մեջ: «Որակյալ» համեմունքային բողբոջը խորտակվում է կամ գլուխը ուղղահայաց վեր բարձրանում: Մեխակի հիմնական արժեքը բարդ կազմ ունեցող եթերայուղն է, որի պարունակությունը կարող է հասնել 15 % -ի: Բացի եթերայուղից, բողբոջները պարունակում են սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր, ամինաթթուներ, ալկալոիդներ, B1, B2 վիտամիններ, ֆլավոնոիդներ, անտոցիաններ, սալիցիլաթթուներ, ստերոլներ, տանիններ, խեժ և լորձային նյութեր: Համեմունքների մեջ մեխակն իր անուշաբուրության շնորհիվ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում, բայց հետաքրքիր է, որ մոլուկկաների և ինդոնեզացիների խոհանոցում այն գործնականում չի օգտագործվում:

Տեղի բնակիչները, որոնք այդ համեմունքի հիմնական սպառողներն են, նախընտրում են այն ավելացնել ծխախոտին: Մեխակի համով ծխախոտը անչափ տարածված է, և այդ քաղցր բույրը տարածվում է Ինդոնեզիայի տներում, ռեստորաններում, խանութներում ու գրասենյակներում: Փոխարենը որպես համեմունք մեխակը շատ տարածված է Չինաստանում, Շրի Լանկայում, Հնդկաստանում, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական երկրներում, որտեղ դրանով համեմում են մսով և բանջարեղենով ուտեստները, բրինձը, քաղցրավենիքը և խմիչքները: Մինչ վերջերս էլ մեխակի բողբոջներից պատրաստված վզնոցները համարվել են արդյունավետ միջոց ժանտախտի վարակից պաշտպանվելու համար, բացի դա, բողբոջների խառնուրդը ծառայել է որպես հուսալի դեղամիջոց խոլերայի դեմ:

Հնդկական ավանդական բժշկության մեջ մեխակը օգտագործում են որպես ցավազրկող, և կա կարծիք, որ սննդի մեջ մեխակի կանոնավոր օգտագործումը բարելավում է տրամադրությունը և բարձրացնում սեռական ակտիվությունը: Եվրոպայում վաղ միջնադարում մեխակը ավելի շատ օգտագործել են խնկի փոխարեն, ավելի քիչ՝ որպես դեղամիջոց, և դրանից էլ ավելի քիչ՝ որպես համեմունք: Եվրոպական գրականության մեջ մեխակի առաջին նկարագրությունը տվել է հռոմեացի հեղինակ Պլինիոսը իր հայտնի «Բնական պատմություն» աշխատության մեջ, որը գրվել է մեր թվարկության 1-ին դարում: Այնտեղ գված է, որ բժշկության մեջ մեխակը միջոց է, որը ուժեղացնում է ստամոքսը և լ յարդը, նպաստավոր է շնչառական տրակտի տարբեր հիվանդությունների դեպքում, ազատում է ատամի ցավից, բարելավում է հիշողությունը և անգամ բորբոքում է սերը:

Միջնադարյան եվրոպական բժշկության մեջ մեխակը համարվել է արդյունավետ միջոց ժանտախտի և համաճարակային այլ հիվանդությունների դեպքում: Որպես համեմունք՝ մեխակն սկսել են օգտագործել միայն Վերածննդի դարաշրջանի և Մեծ աշխարհագրական հայտնագործությունների ժամանակներից: Ժամանակակից տեսանկյունից, մեխակի բողբոջները պարունակում են կենսաբանորեն ակտիվ նյութեր, որոնք ունեն մանրէասպան, ֆունգիցիդային, միջատասպան, հակաբորբոքային, ցավազրկող, սպազմոդիկ և հակաքորային ազդեցություն: Աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում մեխակն օգտագործվում է խոզի, գառան և որսի մսերից պատրաստված ուտեստներում: Այն օգտագործվում է ծովատառեխ ապխտելիս և ձուկ եփելիս, բանջարեղենային և մրգային պահածոներում, հյութերում և կոմպոտներում, հրուշակեղենային արտադրանքում և տաք ըմպելիքներում, մեխակ ավելացնում են գինու, թեյի և սուրճի մեջ:

Մեխակը որպես համեմունք օգտագործելիս մեծապես բարելավվում է մարսողությունը, նվազում է աղիներում գազերի առաջացումը և աղեստամոքսային վարակիչ հիվանդությունների առաջացման վտանգը: Գիտականորեն ապացուցված է, որ մեխակով համեմված սնունդը խթանում է սեռական ցանկությունը: Մեխակը, անկասկած, պետք է համարել օգտակար հատկություններով համեմունք, բայց դրա չափից ավելի օգտագործումը կարող է հարբեցողության երևույթներ առաջացնել, որն ուղեկցվում է կենտրոնական նյարդային համակարգի գործառույթների աննշան խանգարումներով:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ Ասրյան