ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (9 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Հանվել է ՀՅԴ գործունեության կասեցումը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Ատամնաբույժների համաշխարհային օր, Լիվան՝ Մարոնիտների օր, Ռուսաստան՝ Քաղավիացիայի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1872 – ծնվել է քաղաքական և ռազմական գործիչ, ԱՄՆ-ում Հայաստանի առաջին Հանրապետության դեսպան, Նեմեսիս գործողության կազմակերպիչներից մեկը՝ Արմեն Գարոն։

1885-ծնվել է բանաստեղծ Վահան Տերյանը:

1886– ծնվել է քաղաքական, հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Մյասնիկյանը:

1888 –ծնվել է ռուսաստանահայ մաթեմատիկոս, երկրաֆիզիկոս և գյուտարար Երվանդ Կողբետլ յանցը:

1903 – ծնվել է գրող Վազգեն Շուշանյանը:

1935 –ծնվել է կենդանաբան Էռնեստ Հարությունյանը:

1953 –վախճանվել է Սոսե Մայրիկը՝ ֆիդայի Աղբյուր Սերոբի կինը:

1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Իրանի հետ:

1998 – Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից հանվել է Հայ հեղափոխական դաշնակցության գործունեության կասեցումը։

2005-ուժի մեջ են մտել Ազգային ժողովի կանոնակարգի փոփոխությունները՝ վերացվել են եռօրյաները, սահմանվել են քառօրյա նիստեր:

2006-Թուրքիայի Ուրֆա քաղաքի դատարանը ավելի քան մեկ տարի քննելուց հետո արդարացրել է «Ակոս» երկլեզու թերթի խմբագրապետ Հրանտ Դինքին, որը ամբաստանվում էր չորս տարի առաջ Ուրֆայի մի գիտաժողովում Թուրքիայի խորհրդանիշներն անարգելու մեջ:

2007-Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը Ծաղկաձորում բացել է ճոպանուղու նոր գիծը:

2011-Ախթալայում մանկապղծության մեջ մեղադրվող «Մեթըլ Փրինս» ընկերության սեփականատեր, ԱՄՆ քաղաքացի Սերոբ ՏերՊողոսյանը ձերբակալվել է:

2017-Ստամբուլի ծանր հանցագործությունների դատարանը ցմահ ազատազրկման է դատապարտել ստամբուլահայ տարեց ոսկերիչ Հակոբ Դեմիրջիի սպանության մեջ մեղավոր ճանաչված ՀՀ երեք քաղաքացու:

2021-Ռուս խաղաղապահները հինգ հայ ռազմագերի են վերադարձրել հայրենիք, մեկ ադրբեջանցու էլ տարել են Բաքու։

ԱՇԽԱՐՀ

1529 -Ռեֆորմացիայի կողմնակիցները թալանել և պղծել են Բազելի Կաֆեդրիալ եկեղեցին:

1666 - ծնվել է բրիտանացի ռազմական գործիչ, բրիտանական բանակի առաջին ֆելդմարշալ Ջորջ Դուգլաս-Համիլտոնը:

1695 -Մորեական պատերազմի ժամանակ Ինուսսես կղզու մոտ տեղի է ունեցել ծովամարտ թուրքական և վենետիկյան նավատորմերի միջև, որը ավարտվել է... ոչ-ոքի:

1737 –ծնվել է ամերիկացի փիլիսոփա, գրող Թոմաս Փեյնը:

1801 -Լյունվել քաղաքում Ֆրանսիայի և Ավստրիայի միջև կնքվել է խաղաղության պայմանագիր, որը վերջ է տվել երկրորդ հակաֆրանսիական կոալիցիային և հիմք դարձել հետագայում Ֆրանսիայի և նրա հակառակորդների միջև խաղաղության մի շարք պայմանագրերի կնքման:

1846 -ծնվել է գերմանացի ինժեներկոնստրուկտոր Վիլհելմ Մայբախը, որը Գոտտլիբ Դայմլերի հետ համարվում է առաջին մոտոցիկլի, ինչպես նաև «Mercedes» մակնիշի առաջին ավտոմեքենայի ստեղծողը:

1849 - Գարիբալդին Հռոմում հռչակել է հանրապետության ստեղծումը:

1857 –ծնվել է հույն բանաստեղծ Սոլոմոս Դիոնիսոսը:

1881 –վախճանվել է ռուս գրող Ֆեոդոր Դոստոևսկին:

1885 – ծնվել է ավստրիացի երգահան, երաժշտական էքսպրեսիոնիզմի և «Վիեննական երկրորդ դպրոցի» կարկառուն ներկայացուցիչ Ալբան Բերգը:

1895 – ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթս նահանգի Հոլիոկ քաղաքում անցկացվել է վոլեյբոլի առաջին խաղը։

1897 -Ռուսական Կայսրությունում կայացել է առաջին համընդհանուր մարդահամարը:

1900 -20-ամյա ամերիկացի թենիսիստ Դվայտ Դեվիսը հիմնադրել է առաջնություն, որը կրում է նրա անունը:

1904 -8 ճապոնական ականակիր տորպեդահարել է Պորտ-Արտուրում կայանած ռուսական նավատորմի նավերը, որն էլ սկիզբ է դրել Ռուս-ճապոնական պատերազմին:

1920– Փարիզում համաձայնագիր է ստորագրվել Շպիցբերգենի կղզիախմբի օգտագործման վերաբերյալ, ներկայում:

1931 - պաշտոնապես բացվել և առաջին նկարահանումային օրն է եղել «Սոյուզկինոյի» կենտրոնական ֆաբրիկայում (ներկայում՝ «Մոսֆիլմ»):

1960 – ամերիկյան դերասանուհի Ջոան Վուդվարդի պատվին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում ստեղծվել է առաջին աստղը։

1964-տեղի է ունեցել 9-րդ Ձմեռային օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Ինսբրուք, Ավստրիա):

1971 - ամերիկյան Ապոլոն 14 տիեզերանավը երրորդ անգամ անձնակազմով Լուսնի վրա իջնելուց հետո վերադարձել է Երկիր:

1984 –վախճանվել է խորհրդային քաղաքական գործիչ Յուրի Անդրոպովը:

1990-Լեհաստանի զինանշանի վրա արծիվը կրկին թագ է ստացել:

1991 - Լիտվայում կայացած հանրաքվեին ընտրողները քվեարկել են անկախության օգտին:

1998-տեղի է ունեցել երկրորդ մահափորձը Վրաստանի նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի նկատմամբ:

2009 -քաղխորհրդի որոշմամբ Դալայ-լաման դարձել է Հռոմի պատվավոր քաղաքացի:

2010– Եվրախորհրդարանի կողմից հաստատվել է Եվրոպական միության եվրահանձնաժողովի նոր կազմը։ 2016 -Աբխազիայում արգելվել են աբորտները:

2018 –տեղի է ունեցել 23-րդ Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման հանդիսավոր արարողությունը (Փխենյան, Հարավային Կորեա):

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում