Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Խաղաթղթերի գյուտն ու դրանք խորհրդանշող «իրական» դեմքերը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ճշգրիտ հայտնի չէ, թե կոնկրետ երբ և որտեղ են հայտնվել խաղաթղթերի առաջին տրցակները: Որոշ աղբյուրներ գյուտը վերագրում են Չինաստանին, որտեղ արդեն 12-րդ դարում թղթախաղի տրցակը ներառում էր 52 խաղաքարտ և բաժանվում էր 4 համագույների՝ տարատեսակների: Որոշներն էլ ասում են, որ թղթախաղը հայտնի է եղել Հին Եգիպտոսում, և որպես ապացույց բերվում են եգիպտական իմաստության աստծո «աստվածային պարգևի» և Թոթիի գրելու մասին պահպանված լեգենդները: Եգիպտական թղթախաղի տրցակում 78 խաղաքարտ է եղել, իսկ դրանց տարատեսակները խորհրդանշել են կրակի, օդի, ջրի և անդրաշխարհի տարրերը: Թղթախաղերը Եվրոպայում սկսել են ժողովրդականություն ձեռք բերել 11-13-րդ դարերի խաչակրաց արշավանքների ժամանակներից, երբ ասպետները տուն են վերադարձել և իրենց հետ բերել ամեն տեսակի ռազմավար:

Մինչ օրս պահպանվել է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս Սրբի 1254 թվականի արքայական հրամանագիրը, համաձայն որի, ֆիզիկական պատժի կրման սպառնալիքով արգելվել են թղթախաղերը: Բայց ոչ մի արքայական կամ եկեղեցական հրամանագիր կամ օրենք չէր կարող կասեցնել թղթախաղի ժողովրդականության աճը: Աստիճանաբար իրենց կանոններով և առանձնահատկություններով թղթախաղերը հայտնվել են Եվրոպայի և Ասիայի բոլոր երկրներում: Այսօր յուրաքանչյուրը կարող է գնել խաղաթղթերի տրցակ: Բայց միշտ չէ, որ այդպես է եղել: Թղթախաղերը 14-17-րդ դարերում եղել են միայն շատ հարուստ մարդկանց` ազնվականների կամ հարուստ վաճառականների զբաղմունք, քանի որ միայն նրանք կարող էին իրենց թույլ տալ գնել նոր խաղաթղթերի տրցակներ:

Դա պայմանավորված էր այն փաստով, որ խաղաթղթերը ստեղծվում էին անհատական պատվերով, ընդ որում՝ դրանք նկարվում էին լավագույն նկարիչների կողմից: Մինչ օրս գոյատևած ամենագեղեցիկ և ամենահին օրինակներից մեկը 15-րդ դարի վերջին Իտալիայում պատրաստված խաղաթղթերի տրցակն է: Այն փորագրված է 9 սմ-ոց պղնձե թիթեղների վրա: Յուրաքանչյուր խաղաթղթի նկար զարմացնում է վարպետների ստեղծած նախշերի և պատկերների նրբությամբ: Խաղաթղթերը, որոնք Եվրոպայում օգտագործվել են մի քանի դար առաջ, իհարկե, շատ են տարբերվել մեր ժամանակվա խաղաթղթերից: Դա վերաբերում է ինչպես պատկերներին, այնպես էլ տրցակում եղած խաղաթղթերի քանակին և իմաստին: Ներկայում ստանդարտ խաղաթղթերի տրցակը ներառում է 52 խաղաթուղթ` բաժանված 4 համագույների: Յուրաքանչյուր համագույնի նշանակությունը կարող է տարբեր լինել՝ կախված տվյալ խաղաթղթերի երկրից կամ ստեղծման ժամանակից:

Հայաստանում համագույներն են Ագռավը, Խաչը, Սիրտը և Ագուռը: Խաղաթղթերի համագույներին որոշները տալիս են իմաստ, յուրաքանչյուրին վերագրվում են «մարդկային կրքեր ու ցանկություններ». Սիրտը՝ սեր, Ագուռը՝ գիտելիք, Խաչը՝ փող, Ագռավը՝ ձախողում և մահ: Խաղաթղթերի տրցակում պատկերներով խաղաթղթեր ներկայում քիչ են մնացել. թագավորը, թագուհին, տղան (վալետ) և ջոկերը: Մոտավորապես 14-րդ դարից Եվրոպայում լեգենդար պատմական դեմքերին են սկսել կապել խաղաթղթերի հետ. օրինակ՝ թղթախաղի թագավորներ են՝ ֆրանկների և լոմբարդների տիրակալ Կառլոս Մեծը (Սիրտ), Հռոմեական կայսրության տիրակալ Գայուս Հուլիոս Կեսարը (Ագուռ), Մակեդոնիայի թագավոր և Ասիայի նվաճող Ալեքսանդր Մեծը (Խաչ), Հրեաստանի բիբլիական թագավոր Դավիթը (Ագռավ), վալետներ՝ Արթուր թագավորի ժամանակաշրջանի կլոր սեղանի երկու ասպետներ Լանցելոտը (Խաչ) և նրա եղբայր Հեկտոր դե Մարեն (Ագուռ), ֆրանսիացի հրամանատար Էթյեն դե Վինյելը (Սիրտ), Կառլոս Մեծի ասպետ Օգի Դեյնը (Ագռավ):

Եթե խոսենք թագուհիների մասին, ապա շատ տարբերակներ են առաջացել, և յուրաքանչյուրի համար միասնական պատկեր չի ստեղծվել: Սրտի թագուհու հավակնորդներն են Ելենա Տրոյանսկայան, Ժաննա դԱրկը և նույնիսկ Էլիզաբեթ 1-ինը, բայց ամենաերկարը այդ կարգավիճակում եղել է բիբլիական հերոսուհի Յուդիթը: Մնացած թագուհիները բաժանվել են հետևյալ կերպ՝ պատերազմի և իմաստության հույն աստվածուհի Աթենաս Պալաս (Ագռավ), Հին Կտակարանի հերոսուհի Ռեյչել (Ագուռ), արքայության և ունայնության այլաբանական կերպար Արգինա (խաչ): Վերջին ֆիգուրային խաղաքարտը (բայց ոչ արժեքով վերջինը) ջոկերն է: Ավանդաբար, այն պատկերվում է խեղկատակի տեսքով, որի ձեռքում գավազան է, որի վրա մարդու գլուխ է հագցված: Ճիշտ է, ներկայում գլուխը փոխարինվել է երաժշտական ափսեներով կամ խաղաքարտերով:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ Ասրյան