Երևան, 04.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ընկերներ էին, մեկը մոտոյով առաքում էր անում. Քանաքեռ ՀԷԿ-ում ջրահեղձ եղած տղաների մտերիմ Տարադրամի փոխարժեքները ապրիլի 4-ին Ի՞նչ է վճարում Հայաստանը պատրանքների համար ու ի՞նչ կստանա իրականում. «Փաստ» Զիջում Ադրբեջանին և ճնշում ազգային ինքնության վրա. Փաշինյանն ընդդեմ հայ հասարակության գերակշիռ մասի. «Փաստ» «Բարի, ընկերասեր, կենսուրախ, կյանքի մարդ էր Էրիկս». Էրիկ Սայադյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին՝ Մերձարաքսյան հովտի Արաքսավան տեղանքի թեժ մարտերի ժամանակ. «Փաստ» Արևմտյան ճամբարի տրոհումն ու բազմաբևեռության նոր համակարգը. «Փաստ» Ճգնաժամ, որը լուրջ վտանգ է ներկայացնում պարենային անվտանգության համար. «Փաստ» Աշխարհաքաղաքական լարախաղացություն՝ «կոճի թելի» վրա. «Փաստ» «Ամենակարևորն է՝ չպառակտել արցախցիներին և վստահ լինել, որ արցախցին այս իշխանություններին ձայն չի տալու». «Փաստ» Ընտրությունների գլխավոր ռիսկերից մեկը ձայների փոշիացումն է. «Փաստ»


Մարդկային անգործությունը լուրջ հետևանքների է բերում․ Ֆիլիպ Մորրիս Ինթերնեյշնլ-ի Գործադիր տնօրենի ելույթը Լոնդոնում

Քաղաքական

ՖՄԻ Գործադիր տնօրեն Յացեկ Օլչակն ասում է՝ գիտականորեն հիմնավորված այլընտրանքները պոտենցիալ ունեն արագացնելու ծխելու մակարդակի նվազեցումը և զգուշացնում, որ ծխելու վերահսկման ավանդական մեթոդները բավարար չափով արագ չեն աշխատում

Լոնդոնում Ֆիլիպ Մորրիս Ինթերնեյշնլ  (ՖՄԻ) ընկերության Գլխավոր գործադիր տնօրեն Յացեկ Օլչակը ելույթ է ունեցել Լոնդոնի UnHerd  ակումբում: Համաշխարհային լրատվամիջոցներին և քաղաքական գործիչներին ուղղված իր ելույթում Օլչակը կիսվել է, որ ցանկանում է սիգարետը տեսնել «թանգարաններում, ոչ թե սուպերմարկետներում», սակայն ծխելու տարածվածությունը նվազեցնելու ներկայիս քաղաքականությունը այդքան արագ չի գործում և կարող է երկար տևել: 

Հիմք ընդունելով Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների վրա հիմնված նոր վարկածային մոդելը՝ Օլչակը բացատրեց, որ եթե նույնիսկ անծուխ արտադրատեսակները միայն 80 տոկոսով ավելի քիչ ռիսկային լինեն, քան ծխելը շարունակելը, դրանք կարող են պոտենցիալ նվազեցնել ծխելու հետ կապված տարեկան վերագրելի մահերի թիվը՝ ի տարբերություն միայն ծխելու դեմ պայքարի ավանդական միջոցառումների: 

Ելույթից հատվածներ հասանելի է ստորև․ 

«Մենք բոլորս էլ լսել ենք «խելագարություն է միևնույն քայլերն անել ու այլ արդյունք սպասել» արտահայտությունը։ Եվ միևնույնն է, չնայած սահմանափակող կարգավորումներին, արտադրանքի բարձր գներին, մարքեթինգային արգելքներին ու գնումը չխրախուսող փաթեթավորմանը, այսօր հանրային առողջապահության ոլորտի տվյալները ցույց են տալիս, որ ամբողջ աշխարհում մեկ միլիարդ մարդ նախընտրում է ծխել։

Ծխելու բարձր մակարդակը ամբողջ աշխարհում վկայում է այն մասին, որ սիգարետի վերջը տալու ներկայիս մոտեցումն ինչպես հարկն է չի աշխատում։

Եվ միևնույնն է, խնդրին ամենատարածված պատասխանը նույնն է մնում։

Ժամանակն է այլ բան փորձել։ Փորձել ավելի ներառական ու նորարական մոտեցում, մեկը որ ապացուցվել է աշխարհի մի շարք երկրներում և որը պոտենցիալ ունի զգալիորեն արագացնելու սիգարետի վերացումը։

Այն չափահասների համար, որոնք հակառակ դեպքում կշարունակեին ծխել, անցումն անծուխ արտադրատեսակների պրագմատիկ տարբերակ է, որը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ թե՛ անհատական, և թե՛ հանրային առողջապահության վրա։

Մեր առաքելությունը պարզ է՝ նվազեցնել ծխելու մակարդակը սիգարետը փոխարինելով ավելի քիչ վնասակար այլընտրանքներով։

Սիգարետի տեղը թանգարաններում է։

Այսօր ծխողների համար անգործությունը չեզոք դիրքորոշում չէ, դա իրական հետևանքների հանգեցնող ընտրություն է։ Մենք հիմա մուտք ենք գործում, ինչպես նշում էր Չերչիլը, «հետևանքների ժամանակաշրջան»։  

Այժմ խնդիրն արդեն նրանում չէ՝ արդյո՞ք անծուխ արտադրատեսակներն ավելի լավ ընտրություն են, քան սիգարետը, հարցն արդեն նրանում է, թե ինչքանո՞վ են դրանք ավելի լավը։ Օգտագործելով Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության տվյալները, գնահատումներն ու մեթոդները՝ մենք հաշվարկել ենք ծխողների կողմից անծուխ արտադրատեսակների անցումից հետո հանրային առղջապահության համար դրական հեռանկարները։ 

Եթե ենթադրվում է, որ այս արտադրատեսակները 80 տոկոսով ավելի քիչ ռիսկային են, քան սիգարետը, և եթե ներկայումս ծխող մարդիկ ամբողջությամբ անցնեն այլընտրանքների, ապա ծխախոտի վերահսկողության պատմական մեթոդների համեմատ՝ կա ծխելու հետ կապված հիվանդությունները տասնապատիկ կրճատելու պոտենցիալ։

Թեև այս տեսակի ենթադրական վերլուծության համար կան սահմանափակումներ, այս վարկածը սկսում է ցույց տալ անգործության իրական ազդեցությունը՝ մարդու ազդեցությունը։

Բայց սա պարզապես վարկած չէ: Նայե՛ք Շվեդիայի հանրային առողջապահության ոլորտի տվյալներին, երկիր, որն այսօր պարծենում է զարգացած աշխարհում ծխելու ամենացածր ցուցանիշներից մեկով՝ մոտ 5%: 

Մենք կարող ենք նաև դիտարկել Ճապոնիային, որտեղ 2014-ին ծխախոտի տաքացման համակարգերի ներդրումից հետո նկատվում է ծխելու արագ նվազման ծավալ։ Այնպես, ինչպես Շվեդիան, այս առանց այրում արտադրատեսակները սկսում են փոխարինել սիգարետը։

Արտադրատեսակների ներդրումից հինգ տարի անց Ճապոնիայի ազգային առողջապահության ու սննդի հետազոտությունը ցույց տվեց  ծխող չափահսների թվի չտեսնված նվազում։ Ավելի թարմ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ծխողների թվի անկումը շարունակվել է, և այսօր Ճապոնացի չափահասների շուրջ 12 տոկոսն է ծխում։ Եվ չնայած ավելի շատ ուսումնասիրությունների կարիք կա, մենք սկսում ենք տեսնել խրախուսող տեղեկատվության բացահայտում, ինչը մատնանշում է արդեն հանրային առողջապահության ոլորտի վրա դրական ազդեցության մասին։ 

Ժամանակն է աշխատելու ընդհանուր նպատակի ուղղությամբ՝ իրականացնելու արդյունավետ քաղաքականություն, որը սիգարետը կդարձնի պատմական արտեֆակտ, թանգարանային նմուշ, որը փոշի է հավաքում ապակե պատնեշների  հետևում։  

Նյութը պատրաստված է ՖՄԱ հետ համատեղ:

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը պարզեցրել է ավտովարկավորման գործընթացն առաջնային շուկայիցԴեղերի գրանցումը միտումնավոր վերածել են տարիներ տևող փորձության․ Հրայր ԿամենդատյանԿոնվերս Բանկը՝ Family ընկերության վստահելի ուղեկից«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամների հաջորդ կանգառը Արագածոտնի մարզում Ոսկեվազ համայնքն էՈւժեղ Հայաստանի ուժեղ Աշտարակ. Նարեկ Կարապետյան ԶՊՄԿ–ի նախաձեռնությամբ ու ջանքով Կապանի տարածքում կկառուցվի մանկական ամառային ճամբար Ակադեմիական քաղաքը փուչիկ է, որը պայթելու է ընտրություններից անմիջապես հետո․ Ատոմ Մխիթարյան«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամները Արագածոտնի մարզում ենՓաշինյանը նոր հրահանգ է իջեցրել քպականներին Հանրայինը վերածվել է իշխանության «մուրճի» «Սորոսականները» խիստ դժգոհ են ՔՊ ընտրական ցուցակից Բանկերի գերշահույթը պետք է գնա թոշակների բարձրացմանը. Հրայր ԿամենդատյանՇատ ավելի հաճելի է լսել քաղցր սուտը, քան դառը ճշմարտությունը. գործող իշխանությունը հենց այդ տրամաբանությամբ է կառուցում իր թեզերը․ Նաիրի ՍարգսյանԴեղերի բարձր գների մզված հարկերից մի երկու կոպեկով խաբում են թոշակառուներին. Հրայր ԿամենդատյանԵկել է փակագծերը բացելու ժամանակը․ Արշակ Կարապետյան «Կայունություն» կուսակցության հայտարարությունը 2026 թ. Համապետական ընտրություններում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությանը սատարելու մասին Փաշինյանի ու Պուտինի հանդիպման հետնաբեմը ինչ վտանգների և ռիսկերի մասին են լռում իշխանությունները. Էդմոն Մարուքյան Այս իշխանությունն առաջնորդվում է բնազդով, պետք է լինենք ուժեղ և դիմակայենք․ Մենուա ՍողոմոնյանՉկարողացանք արժևորել մեր հաղթանակը և չհասունացանք անկախության համար․ Լիլիթ ԱրզումանյանՓոփոխություն` ամուր և երկարատև խաղաղությամբ, միայն Սամվել Կարապետյանի հետ. Ուժեղ Հայաստան Արվարձան, սայլ, թե կուզիկ. ի՞նչ կապ ունեն այս բառերը հանրահայտ «ազնվական» փողոցի հետ. «Փաստ»Պուտինի հետ հանդիպումից հետո տուժելու են բեռնափոխադրողները Ընկերներ էին, մեկը մոտոյով առաքում էր անում. Քանաքեռ ՀԷԿ-ում ջրահեղձ եղած տղաների մտերիմ Չինացի գիտնականները մի քանի առաջընթաց են գրանցել արևային էներգիայի ոլորտում ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ԱՊՐԻԼԻ). Ստեղծվել է Հյուսիսատլանտյան դաշինքը՝ ՆԱՏՕ-ն . «Փաստ»Ձայների փոշիացման վտանգը. ընդդիմության համախմբումը՝ որպես ընտրությունների առանցքային գործոն Տարադրամի փոխարժեքները ապրիլի 4-ին Երևանում երկրաշարժ է եղել Ի՞նչ է վճարում Հայաստանը պատրանքների համար ու ի՞նչ կստանա իրականում. «Փաստ»Բողոքի նոր ձևաչափ. քաղաքական դժգոհությունը՝ հավատքի խորհրդանիշների միջոցով Զիջում Ադրբեջանին և ճնշում ազգային ինքնության վրա. Փաշինյանն ընդդեմ հայ հասարակության գերակշիռ մասի. «Փաստ»Վստահ եմ՝ չլուծվող խնդիրներ չկան, եթե կա կամք, ճիշտ մոտեցում և միասնականություն. Գագիկ ԾառուկյանՍահմանին ամեն ինչ ավելի քան ակնհայտ է. սահմանամերձ գյուղերը կարիք ունեն համակարգային վերափոխման․ Իրինա Յոլյան«Բարի, ընկերասեր, կենսուրախ, կյանքի մարդ էր Էրիկս». Էրիկ Սայադյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին՝ Մերձարաքսյան հովտի Արաքսավան տեղանքի թեժ մարտերի ժամանակ. «Փաստ»Երևանում ներկայացվել են Հունաստանի և Կիպրոսի զբոսաշրջային նոր առաջարկները Արևմտյան ճամբարի տրոհումն ու բազմաբևեռության նոր համակարգը. «Փաստ»«Ազատ սոցոլիոգիա» քաղաքացիական նախաձեռնությունը ՀՀ քաղաքացիների շրջանում անցկացրել է սոցիոլոգիական հարցում Ճգնաժամ, որը լուրջ վտանգ է ներկայացնում պարենային անվտանգության համար. «Փաստ»Աշխարհաքաղաքական լարախաղացություն՝ «կոճի թելի» վրա. «Փաստ»Ո՞ւմ կտրամադրվի անվճար իրավաբանական օգնություն. նախագիծ. «Փաստ»«Ամենակարևորն է՝ չպառակտել արցախցիներին և վստահ լինել, որ արցախցին այս իշխանություններին ձայն չի տալու». «Փաստ»Ընտրությունների գլխավոր ռիսկերից մեկը ձայների փոշիացումն է. «Փաստ»Ո՞ւմ է իրականում հանդիպել Նիկոլ Փաշինյանը. «Փաստ»Իշխանություններն արդեն «փրփուրներից են կախվում». «Փաստ»Իսկ ո՞ւր մնաց մարդկությունը. «Փաստ»Կառավարման ամբողջական գործընթացներից մինչև անվտանգություն. հանքարդյունաբերության թվային ապագանՊետությունը 100 տոկոսով կսուբսիդավորի 6 և ավելի անչափահաս երեխա ունեցող ընտանիքների բնակարանների ձեռքբերումը․ նախագիծԹրամփը 100 տոկոս մաքսատnւրք է սահմանել դեղագործական ապրանքների ներմուծման համարՈրպեսզի հատուկ ռшզմական գործողության թեժ փուլը կանգ առնի, Ուկրաինան պետք է դուրս բերի իր զnրքերը Դոնբասից․ ՊեսկովԱՄՆ-ը սկսել է անել այն, ինչ ես Թրամփին խորհուրդ էի տվել վերջին բանակցությունների ժամանակ․ Լուկաշենկո