Անթաքույց ակնարկներ ու կանխամտածված խաղ՝ կրակի հետ... կանխատեսելի հետևանքներով. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Հայ-ռուսական հարաբերությունները շարունակում են լարվել, չնայած, ավելի տեղին կլիներ «հարաբերությունների փչացում» բնորոշումը: Ըստ որում՝ հարաբերությունների լարումը կամ փչացումը տեղի է ունենում նույնպիսի ինտենսիվությամբ, ինչ ինտենսիվությամբ Ադրբեջանը այս օրերին հավել յալ զինտեխնիկա և ուժեր է կուտակում սահմանին, և դա անում է ցուցադրաբար՝ չթաքցնելով ամենամոտ ժամանակահատվածում Հայաստանի վրա հարձակվելու ակնհայտ նպատակները: Թե ինչպես է Հայաստանի ներկայիս իշխանությունը՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, հետևողականորեն փչացնում հայռուսական հարաբերությունները, «Փաստի» նախորդ համարում արդեն անդրադարձել ենք: Շարունակությունը ոչ պակաս արժանահիշատակ է: Նախ՝ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի ու Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության ներկայացուցիչների միջև շարունակվեց «հեռակա» փոխհրաձգությունը՝ հնարավորինս վիրավորական արտահայտություններով համեմված:
Ի լրումն, լրահոսում հայտնվեցին Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկու հետ Աննա Հակոբյանի հանդիպման, ուկրաինացի երեխաներին նրա տարած «մարդասիրական օգնության» մասին կադրերն ու հրապարակումները: Նախօրեին արդեն տեղեկություններ տարածվեցին ռուսական «Սպուտնիկ Արմենիայի» սյունակագիր Աշոտ Գևորգյանին ձերբակալելու ու նրան, բլոգեր Միկա Բադալ յանին ու ևս 5 հոգու ապօրինի զենք-զինամթերքի հոդվածով մեղադրանք ներկայացնելու մասին լուրերը: Այս վերջինը ևս աննկատ չմնաց: ՌԴ ԱԳՆ տեղեկատվության և մամուլի դեպարտամենտի տնօրեն Մարիա Զախարովան նախ՝ գրեթե անմիջապես արձագանքեց այդ եղելությանը, ապա նույն խիստ գնահատականները կրկնեց երեկ՝ Երևանում ընթացող ռուսհայկական մեդիա ֆորումի մասնակիցներին ուղղված ողջույնի խոսքում. «Ռուս-հայկական այս մեդիա ֆորումի ժամանակ ուղղակիորեն կատարված սադրանքը, ըստ ամենայնի, նպատակ ուներ խաթարելու երկկողմ հարաբերությունների և մեր ընթացիկ օրակարգի համար այս կարևոր իրադարձությունը: Ակնհայտ է, որ այս սադրանքի հետևում կանգնած են հենց այն ուժերը, որոնք շահագրգռված չեն մեր երկրների և նրանց ժողովուրդների մերձեցմամբ, այլ շահագրգռված են հակառակով՝ մարդկանց իրարից հեռացնել, ատելություն, վախ, անվստահություն սերմանել»:
Ընդհանրապես, Մարիա Զախարովայի երեկվա ելույթը ամփոփ անդրադարձ է այն մասին, թե պաշտոնական Մոսկվայի ընկալմամբ ինչպես է Արևմուտքը հետևողականորեն ձգտում թշնամացնել Հայաստանն ու Ռուսաստանը, ինչպես է աշխատում այդ ուղղությամբ, ինչ գործիքներով և ում միջոցով, ում թիրախավորելով: Նա, բնականաբար, անընդունելի է բնորոշում Հայաստանում Ռուսաստանի հասցեին հնչող մեղադրանքները: Բայց արժե նշել, որ նման դիտարկումներ անում են նաև ռուսական տարբեր փորձագետներ, Ռուսաստանի, կամ ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ ՌԴ ռազմաքաղաքական ղեկավարության հասցեին Հայաստանում հնչող մեղադրանքների ծուխը անկրակ չէ: Թե ի՞նչ էր ուզում Ռուսաստանն ապացուցել 2018-ին Հայաստանում իշխանության եկած Նիկոլ Փաշինյանին ու նրա թիմին, այլ հարց է: Բայց ստացվում է այնպես, որ հետամուտ լինելով «պատժել» ակնհայտորեն հակառուսական հռետորաբանություն ու նպատակներ հետապնդող «թավշյա» իշխանություններին՝ Ռուսաստանի ղեկավարությունը քիչ բան չարեց Հայաստանի, հայ ժողովրդի բարյացկամ վերաբերմունքը կորցնելու համար:
Ոչ միայն մենք, այլև առանձին ռուսական փորձագետներ են նշում, որ Ռուսաստանը նախ՝ ոչ մի կերպ չկանխեց Հայաստանի, Արցախի վրա ադրբեջանաթուրքական ագրեսիան, պատերազմի ընթացքում որոշակի իմաստով մենակ թողեց հայ ժողովրդին: Կրկնենք, խոսքը ոչ թե իշխանությունների, այլ ժողովրդի մասին է: Այո, պատերազմի ընթացքում ՌԴ նախագահը իսկապես ջանքեր գործադրել է՝ պատերազմը դադարեցնելու համար, ու հանրահայտ է, որ այդ ջանքերը ձախողել է հենց Նիկոլ Փաշինյանը, օրինակ՝ 2020-ի հոկտեմբերի 19-ին որոշելով, որ պետք է շարունակի պատերազմը, որպեսզի... հանկարծ հետո իրեն դավաճան չասեն: Ավելին, մեծ հարց է, թե ինչ վիճակ կլիներ, եթե նոյեմբերի 9-ին Ռուսաստանը գրեթե չպարտադրեր՝ դադարեցնել մարտական գործողությունները և խաղաղապահ ուժեր չմտցներ Արցախ: Շատ հնարավոր է՝ Փաշինյանը, որպեսզի «հետո իրեն դավաճան չասեն», պատրաստվում էր Արցախն ամբողջությամբ հանձնել Ադրբեջանին դեռ 3 տարի առաջ: Բայց մյուս կողմից՝ հիմա, երբ շարունակաբար նույն Ռուսաստանը հղում է անում 2020-ի նոյեմբերի 9-ի «եռակողմ հայտարարությանը», երբ այդ կապիտուլ յացիոն ու ստորացուցիչ փաստաթուղթը փորձում են «սաղացնել» որպես հայ ժողովրդին արված մի աներևակայելի լավություն, երևի մինչև վերջ չեն ընկալում, որ դրանով ավելի վատ տրամադրություններ են հարուցում:
Ու, ի դեպ, դա նույն Ռուսաստանն է, որը բոլորից առաջ ընկած Նիկոլ Վովաևիչին շնորհավորում էր 2021-ի ԱԺ արտահերթ ընտրություններից հետո: Թերևս Կրեմլում կարծում էին, որ Նիկոլ Վովաևիչն այլևս իրենց կրնկի տակ է, և ինչ կարգադրեն, այն էլ՝ կանի, կարճ ասած՝ գնալու տեղ չունի: Ու հիմա բորբոքվել են, որ «խեղճ, միամիտ Նիկոլը» (իրեն պաշտողների լեքսիկոնից) իրենց «քցել» է: Իհարկե, այն ինչ կատարվում է, ավելին՝ այն, ինչ կարող է տեղի ունենալ, որպես մի ահավոր ողբերգություն, առաջին հերթին մե՛ր՝ հայերիս, Հայաստանի քաղաքացիներիս, Հայաստանի քաղաքական ուժերի խնդիրն է ու մեր պատասխանատվության հարցը: Բայց հայ ժողովրդին մենակ թողնելու, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների նկատմամբ ադրբեջանցիների ոտնձգությունների ժամանակ օգնության դիմումներն անտեսելու մասին առանձին ռուս փորձագետների դիտարկումները անհիմն ու անտեղի չեն: Այսուամենայնիվ պետք է նկատել, որ Մոսկվայից հնչող հայտարարություններում ուշագրավ ելևէջներ են հայտնվել:
Մասնավորապես Ռուսաստանի ԱԳ նախարարի տեղակալ Միխայիլ Գալուզինը Հայաստանի՝ ՆԱՏՕ-ի հետ մերձենալու մասին լուրերի վերաբերյալ արած հայտարարության մեջ այսպիսի արտահայտություն է արել. «Հայ ժողովուրդը բավական իմաստուն է և հեռատես, որպեսզի խուսափի հակառուսական և հակահայկական սադրանքներից»: Ու ոչ միայն նա է հիշել «իմաստուն հայ ժողովրդի» մասին: Ռուսաստանից այս օրերին հնչող այլ հայտարարություններում էլ կան նման ակնարկներ: Կա տեսակետ, որ այսպիսով ակնարկներ են արվում հետևություններ անելու իմաստով: Իսկ «իմաստուն հայ ժողովրդի» առաջին ու անհրաժեշտ հետևությունը ներկա պահին նախ՝ պարտության խորհրդանիշ ու աղետ, պատերազմ ու կորուստներ բերող իշխանությունից ազատվելը պետք է լինի: Եվ դեպքերն ու տրամադրությունները կարծես ընթանում են այդ ուղղությամբ: Պարզապես մեծ է նաև մտավախությունը, որ հետևության համար կարող է արդեն ընդհանրապես ժամանակ չլինել:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
