ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ). Աշխարհում առաջին թոքի փոխպատվաստումը. «Փաստ»

 

Շաքարախտի դեմ պայքարի համաշխարհային օր, Հնդկաստան՝ Ջավահարլալ Ներուի ծննդյան օրը, Կոլումբիա՝ Կոլումբիացի կանանց օր:

 

 

1914– Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դրոյի, Արմեն Գարոյի և այլոց ջանքերի շնորհիվ ստեղծված հայկական կամավորական 2-րդ ջոկատը Բայազետի մոտ առաջին անգամ մտել է ճակատամարտի մեջ:

 

1922- ծնվել է թատերական ռեժիսոր Հրաչյա Ղափլանյանը:

 

1922-ծնվել է կոմպոզիտոր Էդուարդ Բաղդասարյանը:

 

1926 –ծնվել է ֆրանսիացի և բելգիացի հայազգի երգիչ, կոմպոզիտոր և բանաստեղծ Մարկ Արյանը (Անրի Մարկարյան)։

 

1932– վախճանվել է նշանավոր պատմաբան, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս և գրող Լեոն:

 

1936- վախճանվել է լեզվաբան և հայագետ Գաբրիել Մենևիշյանը:

 

1975– վախճանվել է ճանաչված կոմպոզիտոր, խմբավար, թավջութակահար Արտեմի Այվազյանը:

 

1976– վախճանվել է նշանավոր գրող, բանաստեղծ Գեղամ Սարյանը:

 

1988- Լեռնային Ղարաբաղում սկսվել է հերթական շաբաթական գործադուլը՝ արտակարգ դրության չեղարկման, Շուշի հայ փախստականների վերադարձի և տարածքը ադրբեջանցիներով վերաբնակեցնելը դադարեցնելու պահանջներով:

 

2003-Ծաղկաձորում մեկնարկել է տեղեկատվության միջոցների ներկայացուցիչների՝ «Հայաստան - Սփյուռք» առաջին համաժողովը, որին մասնակցել են Սփյուռքի և Հայաստանի շուրջ 150 լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ:

 

2014-ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության պայմանագիրը սահմանադրական է ճանաչվել ՍԴ-ի կողմից:

 

2019-Նիկոլ Փաշինյանը անվտանգության ծառայության ղեկավարին հանձնարարել է պարզել QR կոդի և սատանայի կապը։

 

2020- վախճանվել է խորհրդային և ռուսական կինոյի ու թատրոնի հայազգի դերասան, ռեժիսոր Արմեն Ջիգարխանյանը:

 

 

565 – վախճանվել է բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս Ա-ն:

 

1263 – վախճանվել է ռուս իշխան Ալեքսանդր Նևսկին:

 

1716- վախճանվել է գերմանացի փիլիսոփա և իրավաբան Գոթֆրիդ Լայբնիցը:

 

1765 –ծնվել է ամերիկացի գյուտարար Ռոբերտ Ֆուլտոնը, որը ստեղծել է առաջին շոգենավը:

 

1770 - շոտլանդացի հետազոտող Ջեյմս Բրյուսը Եթովպիայի հյուսիս-արևմտյան հատվածում հայտնաբերել է Երկնագույն Նեղոսի ակունքը:

 

1774 –ծնվել է իտալացի կոմպոզիտոր Գասպարե Սպոնտինին:

 

1805 –ծնվել է գերմանացի դաշնակահարուհի Ֆաննի Մենդելսոնը:

 

1831- վախճանվել է գերմանացի հանրահայտ փիլիսոփա Գեորգ Հեգելը:

 

1840 –ծնվել է ֆրանսիացի նկարիչ Կլոդ Մոնեն:

 

1851 - ԱՄՆ-ում հրապարակվել է Գերման Մելվիլի «Մոբի Դիկ» ստեղծագործության ամբողջական տեքստը:

 

1889 –ծնվել է Հնդկաստանի առաջին վարչապետ Ջավահարլալ Ներուն (Նեհրու):

 

1900 - ֆրանսիական Սենատը կողմ է արտահայտվել դատախազությունում կանանց աշխատել թույլատրելու որոշմանը:

 

1901 - վիեննացի բժիշկ Կարլ Լանդշտեյները արյան բոլոր նմուշները բաժանել է երեք խմբի՝ А, В և 0:

 

1908- Ալբերտ Էյնշտեյնը ներկայացրել է լույսի քվանտային տեսությունը:

 

1918 - Չեխոսլովակիան դարձել է հանրապետություն:

 

1919 - Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Կարմիր բանակը գրավել է Օմսկը, ադմիրալ Կոլչակի բանակը ջախջախվել է:

 

1922 - Մեծ Բրիտանիայում իր ռադիոհեռարձակումներն է սկսել BBC ընկերությունը:

 

1922- ծնվել է ազգությամբ ղպտի քաղաքական գործիչ Բուտրոս Բուտրոս-Ղալին:

 

1954– ծնվել է հույն երաժիշտ, երգահան Յաննին:

 

1960 - Չեխոսլովակիայում երկու ուղևորատար գնացքների բախման հետևանքով զոհվել է 110 մարդ:

 

1961 - ԳՖՀ-ում առաջին անգամ նշանակվել է կին նախարար՝ առողջապահության նախարար Էլիզաբեթ Շվարցհաուպտը:

 

1963– Ատլանտյան օվկիանոսում Իսլանդիայի մոտ ստորջրյա հրաբխից առաջացել է Սուրտսեյ կղզին, այն ներկայում համարվում է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ:

 

1968 - Եվրոպայում իրականացվել է աշխարհում առաջին թոքի փոխպատվաստումը:

 

1983- Կիպրոսի թուրքական մասի օրենսդիր խորհուրդը միակողմանիորեն հայտարարել է իր անկախությունը և Կիպրոսի թուրքական պետության ստեղծումը:

 

1991-13-ամյա տարագրությունից հետո Կամբոջա է վերադարձել թագաժառանգ Սիանուկը՝ արդեն որպես երկրի ժամանակավոր ղեկավար:

 

1994 – սկսել է գործել Լա Մանշի տակով կառուցված թունելը, որը կապել է Փարիզն ու Լոնդոնը:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում