ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (5 ԱՊՐԻԼԻ). Շահագործման է հանձնվել աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Ապուրի համաշխարհային օր, Կորեա՝ Ծառ տնկելու օր, Մալազիա, Հոնգկոկ, Մակաո և Չինաստան՝ Հանգուցյալների հիշատակի օր, Բոսնիա և Հերցեգովինա՝ Անկախության օր:

ՀԱՅ–ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1840 – ծնվել է գրող, մանկավարժ, հրապարակախոս Ղազարոս Աղայանը:

1869 –ծնվել է դերասան Արշակ Հարությունյանը: 1913 – ծնվել է դերասան Ազատ Շերենցը:

1920– Ղարաբաղում ընթացել են հայ–ադրբեջանական մարտեր, որոնց ընթացքում գեներալ Սալիմովի ադրբեջանական բանակը գրավել է մի շարք հայկական գյուղեր, իսկ գնդապետ Քյազումբեկովի ադրբեջանական բանակը գրավել է Թալիշը:

1924 –ծնվել է բանաստեղծ, առակագիր, մանկավարժ Վարազդատ Բագրևանդցին (Հակոբյան):

1953 – Երևանում բացվել է Հոհաննես Թումանյանի տուն–թանգարանը:

1984 – ծնվել է երգերի հեղինակ, կատարող, շոումեն, երգիչ Արամ MP3–ն:

1986 – վախճանվել է նկարիչ Արմեն Չիլինգարյանը:

1993 – վախճանվել է բժիշկ, վնասվածքաբան–օրթոպեդ Սեպուհ Թումյանը։

1993 – Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ հայկական զինված խմբավորումները դաժան մարտերից հետո հասել են Օմարի լեռնանցք։ Ադրբեջանական բանակը, մեծ կորուստներ տալով, անցել է Մռավի լեռնաշղթան՝ թողնելով Քարվաճառի շրջանը։

2002 – տասը հազարից ավելի մարդ է հավաքվել Ազատության հրապարակում և դատապարտել «Ա1+» անկախ հեռուստաընկերության փակումը:

2006 – կոնգրեսական Ադամ Շիֆի նախաձեռնությամբ ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանում կայացել է Էնդի Ոլդբերգի «Հայոց ցեղասպանություն» վավերագրական կինոնկարի առաջին հանրային դիտումը:

2016 – Ապրիլ յան պատերազմի ժամանակ գիշերն առաջնային գծի հարավային ուղղությամբ Ադրբեջանի զինված ուժերը կիրառել են «Սմերչ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ, իսկ հետո՝ ժամը 12–ի դրությամբ, հաստատվել է հրադադար, դադարեցվել են ռազմական գործողությունները:

2018– Երևանի կենտրոնում՝ մետրոյի «Երիտասարդական» կայարանի դիմաց, մի քանի քաղաքացի, գետնին նստած, պաշտոնից հեռացող Սերժ Սարգսյանի թոշակի համար գումար են հավաքել։

2022– Երևանում՝ Ֆրանսիայի հրապարակում, ընդդիմությունն անցկացրել է հանրահավաք՝ ի պաշտպանություն Արցախի:

2024– Բրյուսելում կայացած Հայաստան ԱՄՆ - ԵՄ եռակողմ հանդիպումից հետո եղել են խոստումներ ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանին. ԵՄ–ն՝ 270 միլիոն դոլար 4 տարվա ընթացքում, ԱՄՆ–ը՝ 50 միլիոն:

ԱՇԽԱՐՀ

մ. թ. ա. 56 – Հուլիոս Կեսարը, Մարկոս Կրասոսը և Գնեոս Պոմպեոսը կազմել են առաջին Հռոմեական եռապետությունը:

1081 – Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսը թագադրվել է որպես Բյուզանդիայի կայսր:

1242 – Ալեքսանդր Նևսկու ղեկավարած նովգորոդցի–վլադիմիրցիների բանակի և Լիվոնյան օրդենի ասպետների միջև տեղի է ունեցել հայտնի Սառցամարտը Չուդսկի լճի վրա:

1340 – Ջիբրալթարի նեղուցում արաբական նավատորմը ջախջախել է իսպանական էսկադրան:

1398 – Գոտլանդ կղզուց գերմանացիները դուրս են մղել պարիտներին՝ վիտալիական եղբայրներին:

1453 – թուրքական սուլթան Մահմուդ 2– րդը շրջապատել է Կոնստանդնուպոլիսը, որը հաջողվել է գրավել միայն մայիսի վերջին:

1588 –ծնվել է անգլիացի փիլիսոփա Թոմաս Հոբսը:

1652 –Բարեհուսո հրվանդան է հասել Յանա վան Ռիբեկի ղեկավարած արշավախումբը:

1722 –ադմիրալ Յակոբ Ռոգտևենի արշավախումբը Խաղաղ օվկիանոսում հայտնաբերել է Զատիկի կղզին:

1732 –ծնվել է ֆրանսիացի նկարիչ Ժան Օնորե Ֆրագոնարը:

1792 – Ջորջ Վաշինգտոնը առաջին անգամ ԱՄՆ–ի պատմության մեջ կիրառել է վետոյի իր իրավունքը:

1793 –Փարիզում Ժան Պոլ–Մարատն ընտրվել է Յակոբինյան ակումբի նախագահ:

1794 –Փարիզում Ռոբեսպիեռի հրամանով մահապատժի են ենթարկվել յակոբինցիների առաջնորդներ Ժորժ Դանտոնը, Քամիլ Դեմուլենը և այլոք:

1815 –Ինդոնեզիայի Սումբավա կղզում ժայթքել է Տամբորա հրաբուխը, որի արդյունքում զոհվել է մոտ 92000 մարդ:

1818 –Փարիզում բարոն Կարլ դե Դրեզը ցուցադրել է իր ստեղծած առաջին երկանիվանի փոխադրամիջոցը, որը համարվում է հեծանիվի նախատիպը:

1895 –Օսկար Ուայթը դատարանում չի կարողացել ապացուցել զրպարտանքի փաստը և պարտվել է մարքիզուհի Կուինբերին, որը նրան մեղադրել էր հոմոսեքսուալիզմի մեջ:

1908 – ծնվել է ամերիկացի նշանավոր դերասանուհի Բեթ Դեյվիսը:

1908– ծնվել է ավստրիացի կոմպոզիտոր Հերբերտ ֆոն Կարայանը:

1913 –Նիլս Բորն ավարտել է իր՝ «ատոմների և մոլեկուլների կառուցվածքի մասին» գիտական հոդվածը, որը սկիզբ է դրել քվանտային տեսությանը:

1918 –Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ տեղի է ունեցել ճապոնական բանակի ափհանում Վլադիվոստոկում:

1942–Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ադոլֆ Հիտլերը ստորագրել է օրենք, ըստ որի, գերմանական հարձակման գլխավոր նպատակ է դարձել Կովկասի նավթը:

1946– տասնմեկ ամսվա օկուպացիայից հետո խորհրդային զորքը հեռացել է դանիական Բորնհոլմ կղզուց:

1951 –ԱՄՆ Գերագույն դատարանը մահվան դատավճիռ է կայացրել Ջուլիուս և Էտել Ռոզենբերգների նկատմամբ՝ ատոմային ռումբի հարցով ԽՍՀՄ–ի համար լրտեսության մեղադրանքով:

1955 –Ուինսթոն Չերչիլը դադարել է լինել Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ:

1964 – վախճանվել է ամերիկացի ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ Դուգլաս Մակարթուրը:

1977 – ԽՍՀՄ Վոլժսկու ավտոգործարանի հոսքագծից իջել է առաջին ВАЗ–2121–ը՝ «Նիվան»:

1992 – Բոսնիա և Հերցեգովինան հայտարարել է Հարավսլավիայի կազմից դուրս գալու մասին, սկսվել է Սարաևոյի շրջափակումը:

1998 – շահագործման է հանձնվել աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջը` Ակասի Կայկիոն (երկարությունը 3911 մ):

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում