ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (13 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ).Ահաբեկչական գործողություններ, պայթյուններ, հրդեհներ, բազմաթիվ զոհեր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Ծրագրավորողների միջազգային օր ոչ նահանջ տարիներին, Շոկոլադի համաշխարհային օր, Բրազիլիա՝ Ֆորրապիլ յայի հեղափոխության շաբաթվա առաջին օր և Կաշաս ալկոհոլային խմիչքի (շաքարեղեգից ստացվող թունդ խմիչք) ազգային օր, Մեքսիկա՝ Հերոս –երեխաների հիշատակի օր, ԱՄՆ՝ Ցելիակիայի (աղեստամոքսային տրակտի հիվանդություն) դեմ պայքարի ազգային օր:

ՀԱՅ – ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1913 – վախճանվել է հայ երգիծաբան – նովելիստ Առանձարը (Միսաք Գոյումճյան)։

1922 – թուրքական բանակի կողմից Զմյուռնիա քաղաքի զավթումից և հույն և հայ բնակչության կոտորածից 4 օր անց սկսվել է Զմյուռնիայի 4 օր տևած մեծ հրդեհը, որը փաստացի վերջն է հանդիսացել Հույն –թուրքական պատերազմի։

1962 – ծնվել է բանասեր և թարգմանիչ Արամ Թոփչյանը:

1963 – վախճանվել է վավերագրական ֆիլմերի հայ կինոռեժիսոր և սցենարիստ Վիլ յամ Հայկազյանը:

1990 – ադրբեջանական ՕՄՕՆ –ը նռնականետների, ականանետների և ուղղաթիռների օգնությամբ սկսել է Մարդակերտի շրջանի Չափար գյուղի գրոհը, որի արդյունքում զոհվել է գյուղի 6 բնակիչ:

1995 – Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Մոզամբիկի հետ:

2004 – Ամերիկացի մեծահարուստ Քըրք Քըրքորյանը վերջին 35 տարվա ընթացքում երրորդ անգամ վաճառել է «Մեթրո գոլդվին մեյեր» (MGM) հոլիվուդյան ընկերությունը: «Սոնի» ճապոնական հսկան համաձայնել է վճարել մոտ 3 միլիարդ դոլար և մարել ընկերության՝ 2 միլիարդի հասնող պարտքը:

2007 – Ազգային ժողովը գլխավոր դատախազ է ընտրել գործող գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանին:

2011 –«Ժառանգություն» խմբակցությունը դադարեցրել է խորհրդարանի նիստերի բոյկոտը և ավելի քան 6 ամսվա դադարից հետո վերադարձել է խորհրդարան։

2012 – տեղի է ունեցել Երևան – Արարատ մայրուղու շինարարության հիմնարկեքի արարողությունը, որը հանդիսացել է Հյուսիս – Հարավ ավտոմայրուղու շինարարության պաշտոնական մեկնարկ:

2013 –Հայաստանի գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանը հրաժեշտ է տվել պաշտոնին՝ ժամկետը լրանալու պատճառով։

2016 – Կարեն Կարապետյանը նշանակվել է Հայաստանի վարչապետ:

2019 – «Զինված խմբի» պարագլուխ Արթուր Վարդանյանն ազատ է արձակվել դատարանի դահլիճից։ Ըստ մեղադրանքի, Արթուր Վարդանյանի գլխավորած 20 հոգանոց խումբը 2015 թվականին ծրագրել էր բռնությամբ զավթել իշխանությունը:

2022 – Ադրբեջանի ԶՈՒ ստորաբաժանումները Գորիսի, Կապանի, Սոթքի, Ջերմուկի, Արտանիշի և Իշխանասարի ուղղությամբ հրետանային միջոցներից, խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից սկսել են ինտենսիվ կրակ վարել հայկական դիրքերի ուղղությամբ՝ կիրառելով նաև ԱԹՍ –ներ: Հայկական կողմից եղել է 207 զոհ և անհետ կորած, 293 վիրավոր, 20 գերեվարված զինծառայող։

ԱՇԽԱՐՀ

81 – վախճանվել է հռոմեական միապետ տիտ Ֆլավիոս Վեսպասիանը:

533 – Դեցիմի ճակատամարտում Բելիսարիուսը վանդալներից գրավել է Կարթագենը:

1087 – ծնվել է Բյուզանդիայի կայսր Հովհաննես Բ Կոմնենոսը:

1501 –Միքելանջելոն սկսել է ստեղծել Դավիթի մարմարյա արձանը:

1601 – ծնվել է ֆլամանդացի նկարիչ Յան Բրեյգել Կրտսերը:

1736 – Ռուսաստանում հիմնվել է Չել յաբինսկ քաղաքը:

1592 – վախճանվել է ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, էսսեիզմի հիմնադիր Միշել դը Մոնտենը:

1819 – ծնվել է գերմանացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր, Ռոբերտ Շումանի կին Կլարա Շումանը:

1872 – վախճանվել է գերմանացի փիլիսոփա Լյուդվիգ Ֆոյերբախը:

1874 – ծնվել է ավստրիացի կոմպոզիտոր, երաժշտական տեսաբան, գրող, նկարիչ, գյուտարար Առնոլդ Շյոնբերգը:

1902 – Մեծ Բրիտանիայում առաջին անգամ որպես մեղավորության ապացույց օգտագործվել են մեղադրյալի՝ հանցագործության վայրում հայտնաբերված մատնահետքերը:

1906 – կայացել է առաջին ինքնաթիռի թռիչքը Եվրոպայում:

1922 – Լիբիայի Ալ-Ազիզիա բնակավայրում ստվերում գրանցվել է ռեկորդային ամենաբարձր ջերմաստիճանն ըստ Ցելսիուսի՝ +57.70 :

1929 – անգլիացի գիտնական – մանրէաբան Ալեքսանդր Ֆլեմինգը ներկայացրել է իր հայտնագործությունը՝ պենիցիլինը:

1956 – IBM ընկերությունը թողարկել է առաջին կոշտ սկավառակը:

1960 – ԱՄՆ –ում կայացել է բիոնիկային նվիրված առաջին գիտաժողովը (գիտություն, որտեղ տեխնիկական միջոցներում օգտագործվում են կենդանի բնության կառուցվածքը, ֆունկցիաները, հատկությունները և այլն): 

1968 – Ալբանիան դուրս է եկել Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպությունից:

1977 – վախճանվել է իռլանդա – լեհական ծագումով բրիտանացի, ապա՝ ամերիկացի ռեժիսոր Լեոպոլդ Ստոկովսկին:

1985 – թողարկվել է Սուպեր Մարիո Բրադըրս համակարգչային խաղը:

1996 – վախճանվել է ամերիկացի ռեփ երգիչ և կինոդերասան Թուփաք Շակուրը:

1999 – Մոսկվայի Կաշիրյան մայրուղու բնակելի 8 հարկանի շենքի նկուղում տեղի ունեցած պայթյունը հողին է հավասարեցրել շենքը, 124 բնակիչ զոհվել է, 7 –ը՝ ստացել վնասվածքներ: Ոչ ոք իր վրա չի վերցրել ահաբեկչական գործողության պատասխանատվությունը:

2008 – Դելիում տեղի են ունեցել ահաբեկչական հինգ սինխրոնիզացված գործողություններ, որոնց արդյունքում զոհվել է 30 մարդ և վիրավորվել մոտավորապես 100 –ը:

2013 – Ռուսաստանի Նովգորոդ քաղաքի հոգեբուժական պանսիոնատում բռնկված հրդեհի արդյունքում 37 մարդ է զոհվել:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում