Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Երբ և ինչպես մարդկությունը որոշեց անցնել գրավոր խոսքի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Գրել սկսել են հին ժամանակներից, իսկ ամենապարզ տարբերակը գծանկարներով տեղեկություն փոխանցելն էր՝ պատկերագրությունը, որն օգտագործել է հնագույն մարդը աշխարհի տարբեր հատվածներում: Պատկերագրությամբ սկզբունքորեն կարելի էր հասկանալ, թե ինչ է պատկերված փայտի, քարի կամ ոսկորի վրա, քարանձավների պատերին: Սակայն այդ պատկերների «թարգմանությունները» կարող էին լինել տարբեր և երկիմաստ։ Բացի այդ, պատկերագրության օգնությամբ անհնար էր վերացական երևույթներ և հասկացություններ փոխանցել կամ պատկերել զգացմունքներ։

Հաջորդ փուլը իդեոգրաֆիկ գրի առաջացումն էր։ Բառերը պատկերվում էին որոշակի նշաններով, որոնք կոչվում էին հիերոգլիֆներ: Օրինակ՝ բերդ պատկերող «գծանկարը» «թարգմանվում էր» որպես թաղման վայր, իսկ հացի ու աղի պատկերը նշանակում էր բարեկամություն։ Հիերոգլիֆներով պատված տեքստի էջը նման էր հետաքրքիր գծագրերի հավաքածուի: Գրության այս տեսակն օգտագործել են երեք մեծ հին քաղաքակրթություններ՝ շումերները, եգիպտացիները և չինացիները:

Հիերոգլիֆները կարող էին օգտագործվել տարբեր երևույթներ, ծեսեր և իրադարձություններ նկարագրելու համար։ Բայց այդ իդեոգրաֆիկ նշանների հսկայական քանակությունը դժվար էր հիշել։ Եվ կյանքը թելադրեց նոր տիպի գիր հորինել։

Խեցեգործության արվեստը տարածված է եղել հին աշխարհում։ Կավից շատ օգտակար իրեր էին պատրաստում։ Եվ երբ առաջին բրուտները հայտնվեցին Միջագետքում, կավե տախտակներն սկսեցին օգտագործել նաև գրելու համար։ Այսպիսով, վստահորեն կարելի է ասել, որ գրելու համար նախատեսված կավե տախտակներն առաջին անգամ հայտնվել են Միջագետքում: Միջագետքի քաղաքակրթությունը բավականին զարգացած էր։ Քաղաքների բնակչությունը տիրապետում էր մեծ գիտելիքների: Այո, այստեղ է ծնվել գյուղատնտեսությունը, ընտելացվել են կենդանիները, ջրանցքներ են կառուցվել, կամուրջներ են նետվել դրանց վրայով, կառուցվել են հոյակապ պալատներ, դպրոցներ, զարգացել են գիտություններն ու արվեստները։ Եվ, հետևաբար, զարմանալի չէ, որ Միջագետքի քաղաքների բնակիչները բավականին գրագետ մարդիկ էին և ունակ էին ստեղծել իրենց ինքնատիպ գրային համակարգը՝ սեպագիրը։ Սեպագիրը տարբեր երկարություններով ու հաստությամբ սեպերի տեսք ուներ, այդ իսկ պատճառով էլ ստացել է իր այդ անունը: Դրանք գրում էին կավե տախտակների վրա՝ օգտագործելով սրած փայտի կտոր: Կային դպրոցներ, որտեղ գրել էին սովորում դպիրները, բացի այդ, նրանք նաև ուսումնասիրում էին մեր դպրոցականներին հայտնի տարբեր առարկաներ՝ աշխարհագրություն, պատմություն, գրականություն, մաթեմատիկա և նույնիսկ բժշկություն: Այսպիսով, աշխարհը սեպագրերի ստեղծմամբ պարտական է Հին Միջագետքին:

Դպիրները գրագրությամբ զբաղվում էին պալատներում կամ տաճարներում, որտեղ էլ պահվում էին մեծ քանակությամբ գրքեր կավե տախտակների տեսքով։ Աշխարհի ամենահին գրադարանը պատկանում էր Ասորեստանի թագավոր Աշուրբանիպալին։ 26 դար առաջ հիմնադրված այդ գրապահոցը պահպանում էր դարավոր գիտելիքներ տարբեր ոլորտներում։ Այն պարունակում էր 25 հազար միաչափ կավե թերթեր ու աղյուսակներ, կավի վրա գրված մի քանի հազար գիրք։

Դե, իսկ այս ամենից հետո էլ սկսել են հայտնվել մեզ ծանոթ և ներկայումս էլ օգտագործվող, կամ արդեն մոռացված ու կորած տառերն ու գրերը տարբեր ժողովուրդների մոտ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ ԱսրյանԻշխանության արված քայլերը կամ ուշացած են, կա՛մ անարդյունավետ, կա՛մ իրավիճակային. Տիգրան Աբրահամյան«Մեր թոռներով մի քիչ շունչ ենք առել, բայց մեկ է՝ ցավը ներսում է, ոչինչ լիարժեք չէ». Մխիթար Գալստյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Արա լեռում, տուն «վերադարձել»... մեկ տարի երեք ամիս անց. «Փաստ»Էլ ո՞նց ասեն, որ հասկանանք... «Փաստ»«Գործող կառավարությունը խամաճիկ է տարբեր ուժային կենտրոնների ձեռքում». «Փաստ»Արտահանման արգելքը դեպի ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրներ կպահպանվի ևս վեց ամիս. «Փաստ»«Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ»Հայաստանի տարեցների սոցիալական գոյապայքարը՝ սպառողական զամբյուղի անհասանելիության պայմաններում. «Փաստ»Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ»