Երևան, 18.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են 2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարար Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր

Հայ եւ ռուս ժողովուրների դարավոր բարեկամությունը. կլոր սեղան քննարկում՝ փորձագետների մասնակցությամբ (տեսանյութ)

 
«Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դերն ու ներդրումները շատ են՝ տնտեաության եւ այլ տարբեր ոլորտներում: 
 
Սրա մասին մենք ոչ թե պարզապես մոռանում ենք, այլ ընդհանրապես մոռացել ենք։
 
Ահա վերջերս ես խոսում էի մի խումբ երիտասարդների հետ՝ կրթված, հայաստանյան բուհեր ավարտած, և նրանք զարմանքով էին լսում, երբ ես ասացի՝ այս ծաղկուն հովիտը, որտեղ ձմերուկ է աճում, բանջարեղեն եւ մրգեր, այնտեղ իրականում աղակալած հողեր էին, և որ Արարատյան դաշտավայրն այսօր այնպիսին է, ինչպիսին կա՝ հայ, ռուս, ընդհանրապես խորհրդային կենսաբանների, ագրոնոմների և գիտնականների ջանքերի շնորհիվ, նրանք պարզապես զարմացան, նրանք դա չէին գիտեր․ կարծում էին, թե այդպես միշտ է եղել, մինչդեռ սա Ռուսաստանի եւ անդրկովկասյան երկրների համատեղ ջանքերի արդյունք է:
 
Մեր գրքում, որը մեծ աշխատություն է, այս հարցերի մասին ենք խոսում»։ 
 
Այս մասին «Ռուսաստանը և Հարավային Կովկասը. պատմություն և մշակույթ» գրքի շնորհանդեսի ժամանակ
հայտարարել է Երևանում Ռուսաստանի Գիտության և մշակույթի կենտրոնի ղեկավար Վադիմ Ֆեֆիլովը:
 
Աշխատությունը կյանքի է կոչվել «Ռոսսոտրուդնիչեստվո»-ի և ՌՈՒՆԻՎԵՐՍ հրատարակչության համագործակցության արդյունքում և համընկնում է 2025 թվականին նշվող հանրային դիվանագիտության 100-ամյակի հետ։
 
«Դարերի միջով. Ռուսաստանը և Անդրկովկասը քաղաքակրթությունների երկխոսության մեջ» խորագրով քննարկման ժամանակ մասնակիցները քննարկեցին Ռուսաստանի և Անդրկովկասի երկրների միջև դարավոր պատմական և մշակութային կապերը, նրանց ընդհանուր մշակութային ժառանգությունը, խորհրդային շրջանի ազդեցությունը հայ ժողովրդի ինքնության վրա, ինչպես նաև մշակութային և կրթական երկխոսության դերը տարածաշրջանային կայունության ամրապնդման և երկկողմ համագործակցության հեռանկարների գործում։
 
Պատմական գիտությունների թեկնածու, Պլեխանովի անվան Ռուսաստանի տնտեսագիտական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղի տնօրեն Թամարա Վարդանյանն էլ շեշտում է՝ նման աշխատությունները բավական կարևոր են այսօր հատկապես, քանի որ ընդհանուր առմամբ գիտական առնչությունները մի փոքր նվազել են Հայաստան,Ռուսաստան ձևաչափում, և սա չի կարող չմտահոգել .
 
«Նման աշխատությունները, որոնք ներառում են հատկապես 19-րդ դարի ժամանակաշրջանը, նրանք լույս են սփռում այդ կարևոր, կարելի է ասել, վճռական մի փուլի, որը վերաձևավորել է նաև տարածաշրջանի քարտեզը, թե վարչական քարտեզը՝ վարչատնտեսական և թե՛ նաև էթնիկ քարտեզը։19-րդ դարը, ինչպես գիտեք,դա այն ժամանակաշրջաններ, երբ մի տարածաշրջանը անցավ Ռուսական կայսրության տարածք,դա սկսվեց 1801 թ․ից, երբ Վրաստանն անցավ Ռուսական կայսրության կազմի մեջ, և 1828 թ․-ին էլ նաև Թուրքմենչայի պայմանագրով Արևելյան Հայաստանը միացավ։Ռուսաստանի այս ժամանակաշրջանը, իսկապես, ես առաջին հերթին հայ ժողովրդի կյանքում պետք է ասեմ, որ դրական փոփոխություններ մտցվեց, և այս մոտեցումը, դ ակադեմիական մոտեցում է, ոչ թե քաղաքական, ոչ այլ կերպ, այլ զուտ պատմագիտական և ակադեմիական մոտեցում է, որ, իսկապես, դրական նշանակություն է ունեցել Արևելյան Հայաստանի անցումը Ռուսաստանին։
 
Մենք պետք է նայենք, տեսնենք 18-րդ դարում ինչպիսի իրավիճակ էր Արևելյան Հայաստանում, և 17-րդ դարում ինչպիսի իրավիճակ էր։ Համոզված եմ, որ ոչ ոք չի մոռացել, նաև որ Արևելյան Հայաստանը գտնում էր այդ ժամանակ Պարսկաստանի տիրապետության տակ և։Գիտենք և Շահաբասի բռնագաղթի մասին 300000, ուրեմն, մենք զոհ ունեցանք նաև հետագայում, հ օրինակ՝ 1790-ական թվականներին, Արցախից արտագաղթ եղավ, Խաչեն գավառից՝ հատկապես, և այլն, և 17,18-րդ դարերում մենք։Եվ ունենք իրավիճակ, երբ հայկական էթնիկ տարրը բավականին էսպես սեղմված, ճնշված, բավական էսպես իրավիճակում է։ Ավելի վատթար էր իրավիճակը Օսմանյան կայսրությունում, մենք այդ մասին շատ լավ գիտենք, և որը ավարտվեց 1915 թվականի ցեղասպանությամբ։Իսկ ինչ վերաբերվում է 19-րդ դարին, ապա Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ, բնականաբար, սոցիալ տնտեսական իրավիճակը ավելի բարելավեց։ 1836 թվականի բոլոժենի են հատկապես ուզում եմ հիշատակել, երբ մեր եկեղեցու հարաբերությունները ռուսական իշխանության հետ կարգավորվեց։
 
Եվ մեր եկեղեցին մեծամասամբ պահպանեց այն իշխանությունը, որը ինքը ինքը ունեցել էր։ Է մի փոքր այլ իրավիճակ էր վրացական եկեղեցու հետ, 1811 թ․-ին վրացական եկեղեցու մի կարգավիճակը մի փոքր իջավ, քանի որ վրացիներ, ինչպես գիտենք, նրանք ուղղափառ են և ռուսները նույնպես ուղղափառ են, այդ իսկ պատճառով ուղղափառ եկեղեցին վրացիների նկատմամբ և վրացական եկեղեցու նկատմամբ մի փոքր այլ վերաբերմունք ունեցավ։Ինչը չեղավ մեր նկատմամբ, մենք բավականին էսպես կարգավիճակը պահպանեցինք»-ասում է Վարդանյանը:
 
Պատմական գիտությունների դոկտոր Ստեփան Ստեփանյանցն էլ հավելում է՝ գիրքը հետաքրքիր կլինի հատկապես ուսանողների համար.«Գիրքը շատ հետաքրքիր է, եւ փուլերը՝ 1801 թ․ից մինչև 1917 թ․-ին, ամբողջը ձեւավորում է իր մեջ է: 
 
Այն հետաքրքիր եւ օգտակար կլինի նաև ռուսախոս ուսանողությանը համար : Գիրքը հետաքրքիր է նաեւ նրանով, որ Երևանին է նվիրված, մեր քաղաքի զարգացումը կա, այնտեղ կան նաեւ մեր մտավորականները՝ և՛ Սուրենյանցը, և՛ Թումանյանը, և՛ Լորիս Մելիքովը, որոնք գործել են ցարական Ռուսաստանի կազմում»:Ներկաներն ընդգծում են նաև՝ նման ձևաչափով քննարկումները և աշխատությունները, վստահաբար կարևոր քայլ են երիտասարդ սերնդի շրջանում պատմության նկատմամբ հետաքրքրությունը արթնացնելու և երկու պետությունների մշակութային և գիտական կապն ամրապնդելու համար։
«Գյումրի» ԲԿ-ում հաջողվել է փրկել 36-ամյա տղամարդու կյանքը․ նրան վնասվածք է պատճառել հարազատ եղբայրըՓաշինյանը գող է. նա հազարավոր զինվորների կյանքեր է գողացել․ ինչո՞ւ Փաշինյանը Բաքվի հետախուզվողների ցուցակում չէ. Անուշ ՄիրզոյանՓաշինյանն ուժեղ է միայն այն դեպքում, երբ սպառնում է ընդդիմադիրներին բանտ նետել, բայց Ալիևի դեմ թույլ է. Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըՔՊ-ն չգիտի անգամ, թե որ կետում են ավարտվելու Ալիևի պահանջները. Տիգրան ԱբրահամյանTeam Group-ը Digitec-ի ռազմավարական գործընկերն է․ խումբը կներկայացնի իր տեխնոլոգիական էկոհամակարգն ու նորարարական լուծումներըԱնվտանգ և արդար պետության գաղափարը սկսվում է դպրոցից․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունները Ռուսաստանի հետ առևտրային պատերազմի մեջ մտնելուց առաջ քայլեր պետք է ձեռնարկած լինեին. Հրայր ԿամենդատյանԻշխանությունները երբեք չեն ասել, թե ինչն են ուզում փոխել Սահմանադրության մեջ. Ավետիք ՉալաբյանԱլիևի հրահանգով Սահմանադրությունը փոխելը ինքնիշխանության լիակատար կորուստ է․ Նարեկ Կարապետյան102֊րդ ռազմաբազան մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն մեզ, այլ մեր տարածաշրջանի բոլոր խաղացողների համար․ Արշակ ԿարապետյանԱդրբեջանցիները մեր առաջ պահանջներ են դնում և ցանկանում ներգրավվել հետաքննությունների մեջ. Մենուա ՍողոմոնյանԸնտրական գործընթացը իշխանությունները վերածել էին վախի մթնոլորտի. Ցոլակ Ակոպյան«Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներինՊետության ճակատագիրը չի կարելի դարձնել անպատասխանատու փորձարկումների խաղալիք․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, և նա խոսքն արդեն ասել է․ Նարեկ ԿարապետյանՏեսեք՝ ինչ է տեղի ունենում, երբ Նարեկ Կարապետյանը կառավարությունից պահանջում է պարզաբանել՝ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի պետական բյուջեի պակասուրդի հետ. տեսանյութՀայաստանի համայնքները քարտեզագրվում են նորարարական լուծումներովԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՖասթ Բանկն առաջարկում է արագ, առանց միջնորդավճարի ԱՄՆ դոլարով փոխանցումներԽաղաղության մասին իշխանությունների պնդումները հակապետական են. Աննա ԿոստանյանԶՊՄԿ-ն հայտարարում է պղնձի և մոլիբդենի խտանյութերի տեղափոխման ծառայությունների մրցույթՄեծ զեղչերի սեզոնին ընդառաջ արժե մի փոքր սպասել. անակնկալ` օնլայն շոփինգի սիրահար C360 Mastercard քարտապաններին18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա նոյեմբերի 19-ինՁայնագրության մեջ իսպառ բացակայում է որևէ հանցակազմ. Ավետիք ՉալաբյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ անարդարությունը, որը այսօր կրծքով պաշտպանում եք, մի օր կարող է ձեզ հարվածել․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ ՎարդևանյանՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ Զաքարյան