Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Էկզոտիկ ուտե՞ստ, առօրյա ապո՞ւր, թե՞ տոնական կերակուր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ֆեյդժուադան ավանդական բրազիլական ուտեստ է՝ ապուր, որը պատրաստված է սև լոբուց և մսից։ Անվանումը ծագում է պորտուգալերեն feijao բառից, որը նշանակում է «լոբի»։

Այս ուտեստը զարգացել է 17-րդ և 18-րդ դարերում՝ Բրազիլիայի պորտուգալական գաղութացման ժամանակ։ Դրա արմատները կապված են պորտուգալական խոհանոցի հետ, որտեղ արդեն իսկ գոյություն ունեին լոբուց ու մսից պատրաստվող նմանատիպ ապուրներ։ Արդյունքում Բրազիլիայում նման բաղադրատոմսերը հարմարեցվել են տեղական արտադրանքին, մասնավորապես սև լոբուն։ Ժամանակի ընթացքում ֆեյդժուադան դուրս է եկել պարզ առօրյա ուտեստ լինելու «շրջանակներից» և դարձել է բրազիլական խոհանոցի ազգային խորհրդանիշ։

Ժամանակակից պատմաբանները կարծում են, որ ֆեյդժուադան ծագել է ոչ թե որպես «աղքատ մարդու սնունդ», այլ որպես մսից և լոբուց պատրաստված եվրոպական ուտեստների էվոլ յուցիա նոր միջավայրում։ Բրազիլիայում ֆեյդժուադան ավանդաբար ուտում են չորեքշաբթի և շաբաթ օրերին։ Այդ ուտեստը շատ կշտացնող է, ուստի այն հաճախ մատուցվում է ճաշի ժամանակ, այլ ոչ թե երեկոյան։ Այն սովորաբար մատուցվում է բրնձով, նարինջով և կաղամբով, բանն այն է, որ նարինջը օգնում է մարսել այդ ծանր ուտեստը։

Ներկայում Բրազիլիայում կան դրա մի քանի տարածաշրջանային տարբերակներ։

Ռիո դե Ժանեյրոյում ֆեյդժուադայի ամենադասական տարբերակն է՝ օգտագործվում է սև լոբի, խոզի և տավարի մսի բազմաթիվ տեսակներ, մատուցվում է բրնձով, կաղամբով, նարինջով և ֆարոֆայով: Սան Պաուլոյում ֆեյդժուադան նման է Ռիո դե Ժանեյրոյի տարբերակին, սակայն այստեղ այն հաճախ ավելի խիտ և հարուստ է լինում, մատուցվում է ավելի մեծ չափաբաժիններով, և հայտնի ուտեստ է ընտանեկան ռեստորաններում: Մինաս– Ժերայսում այդ ապուրն ավելի տնական և պարզ տարբերակով է. այստեղ ավելի քիչ միս է օգտագործվում, համը լինում է մեղմ, հաճախ ավելացվում են տեղական երշիկներ: Բահիայում ֆեյդժուադան կրում է աֆրիկյան ազդեցություն. երբեմն ավելացվում են համեմունքներ կամ արմավենու յուղ, իսկ ապուրը համեմատաբար ավելի կծու համ է ունենում: Հարավային Բրազիլիայում սև լոբու փոխարեն օգտագործվում է կարմիր կամ շագանակագույն լոբի, մատուցելիս զգացվում է եվրոպական ազդեցությունը՝ գերմանական և իտալական ավանդույթներով, իսկ ապուրն ավելի թեթև համ է ունենում:

Հյուսիսային և Ամազոնի շրջաններում դասական ֆեյդժուադան ավելի քիչ է տարածված, այստեղ օգտագործվում են տեղական միս և մթերքներ, երբեմն անգամ լոբին փոխարինվում է այլ լոբազգիներով կամ նույնիսկ դրանց խառնուրդով:

Հակիրճ ամփոփելով՝ կարելի է ասել, որ չնայած ֆեյդժուադա ապուրը մեկ ուտեստ է, բայց կարող է շատ տարբերվել իր համերով՝ կախված տարածաշրջանից, կլիմայից և մշակութային ավանդույթներից:

Բրազիլիայի այդ ազգային ուտեստը հայտնի է նաև նրա սահմաններից շատ հեռու։ Ինչպես կարելի է ենթադրել, այն հատկապես հայտնի է բրազիլական սփյուռք ունեցող երկրներում՝ Պորտուգալիա, ԱՄՆ, Ֆրանսիա և Իսպանիա։ Շատ երկրներում ֆեյդժուադան հարմարեցվում է տեղական բաղադրիչներին և դառնում ռեստորանային ուտեստ, այլ ոչ թե առօրյա ճաշատեսակ։ Այն հաճախ մատուցվում է բրազիլական մշակութային փառատոներում, ազգային տոներում, լատինաամերիկյան խոհանոցի թեմատիկ երեկոներում։

Ֆեյդժուադա կարելի է համտեսել անգամ Հայաստանում՝ որպես ոչ ավանդական հայկական ուտեստ։ Այն կարելի է գտնել այն ռեստորաններում, որոնք մատուցում են միջազգային կամ լատինաամերիկյան խոհանոց, գաստրոնոմիկ փառատոններում, նաև հնարավոր է այն տանը պատրաստել ինտերնետից վերցված բաղադրատոմսերով։ Հայաստանում ևս այդ ապուրը հաճախ հարմարեցվում է տեղական մթերքներին, օգտագործում են առկա լոբին, նվազեցվում է ճարպոտ մսի օգտագործումը, մատուցվում է ավելի ծանոթ ու քիմքին հարազատ խավարտի հետ։

Իսկ, ընդհանրապես, Հայաստանում այն համարվում է էկզոտիկ ուտեստ, այլ ոչ թե առօրյա սնունդ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ ԱսրյանԻշխանության արված քայլերը կամ ուշացած են, կա՛մ անարդյունավետ, կա՛մ իրավիճակային. Տիգրան Աբրահամյան«Մեր թոռներով մի քիչ շունչ ենք առել, բայց մեկ է՝ ցավը ներսում է, ոչինչ լիարժեք չէ». Մխիթար Գալստյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Արա լեռում, տուն «վերադարձել»... մեկ տարի երեք ամիս անց. «Փաստ»Էլ ո՞նց ասեն, որ հասկանանք... «Փաստ»«Գործող կառավարությունը խամաճիկ է տարբեր ուժային կենտրոնների ձեռքում». «Փաստ»Արտահանման արգելքը դեպի ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրներ կպահպանվի ևս վեց ամիս. «Փաստ»«Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ»Հայաստանի տարեցների սոցիալական գոյապայքարը՝ սպառողական զամբյուղի անհասանելիության պայմաններում. «Փաստ»Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ»