Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Կրոնական բնույթի մրցումներից՝ մարտարվեստ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սումոն մարտարվեստի տեսակ է, որը ծագել է Ճապոնիայում: Կա սումոյի ծագման մի քանի տարբերակ: Դրանցից մեկը հակված է կարծելու, որ այն կարող էր ծագել ժամանակակից Մոնղոլիայի տարածքում 2000 տարի առաջ: Մեկ այլ տարբերակի համաձայն, այդ մարտարվեստի արմատները հենց Ճապոնիայում են, որտեղ հայտնաբերվել է այս տեսակի մարտարվեստի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը: Ճապոնիայի ամենահին գրավոր հուշարձանը՝ «Կոջիկի» գիրքը, պարունակում է մի լեգենդ, որում սումո ըմբշամարտը նկարագրվում է որպես աստվածների ամենահին մրցում:

642 թվականին Ճապոնիայի կայսեր արքունիքում կորեացի դեսպանի պատվին անցկացվել է ըմբշամարտի մրցախաղ: Այդ ժամանակվանից ի վեր ամեն տարի անցկացվել են մրցաշարեր, որոնք համընկնում են գյուղատնտեսական աշխատանքների ավարտի տոնի հետ: Մրցումները կրոնական բնույթի էին: Դրանք ներառում էին պարեր, աղոթքներ և թատերական տեսարաններ՝ աստվածների պատվին: Այդ ժամանակվա սումոյի տեխնիկան բավականին պարզ էր: Այն բռնցքամարտի, ըմբշամարտի և նետումների համադրություն էր:

Սումոյի կանոնների ցանկը կազմվել է 8­րդ և 12­րդ դարերի միջև ընկած ժամանակահատվածում: Սումո ըմբիշներին արգելվել է միմյանց մազերից բռնել, ոտքով կամ բռունցքներով հարվածել։ Հագուստի պարտադիր տարր է դարձել գոտկատեղի ծածկոցը։ Ներդրվել է մրցավարության համակարգ։ Կամակուրայի և Մուրոմաչիի դարաշրջաններում Սումոն գործնականում դադարել է կրոնական ատրիբուտների տարր լինելուց։ Հին ըմբշամարտի տեխնիկան ներմուծվել է զինվորների մարզման համակարգ, որպեսզի դրանք հետագայում կարողանան օգտագործվել մարտերում։

17­րդ դարի սկզբից, երբ ներքին հակամարտություններով պատառոտված Ճապոնիայում տիրեց խաղաղություն, անհրաժեշտ էր վառ զվարճանք։ Եվ սումո ըմբշամարտը իդեալական էր այդ նպատակի համար։ Սահմանվեց ծեսը, հայտնվեցին նոր կանոններ և կատարելագործվեցին հները, որոնք մինչ այդ օգտագործվում էին։

Սումոյում ամեն ինչ մտածված է մինչև ամենափոքր մանրուքը, կանոնները և սովորույթները խստորեն պահպանվում են։ Ըմբիշների կոչումները և ձեռքբերումները կարող են ճշգրիտ որոշվել նրանց հանդերձանքով։ Սա վերաբերում է նաև առօրյա հագուստին։ Օրինակ՝ գլխի վերին մասում մազերը հավաքվում են կապոցի մեջ, որը պատահական չէ. սանրվածքը գլուխը պաշտպանում է վնասվածքներից։ Ըմբիշի հատուկ գոտին՝ «մավաշին», ունի ավանդական չափսեր և կապելու եղանակներ։ Առաջացել է նաև չեմպիոնի տիտղոսը՝ յոկոձունան։ Ըմբիշները մարզվում են որոշակի կանոնների համաձայն։ Ամբողջ առօրյան մարզումների և մտածված սննդակարգի միջոցով ուղղված է քաշի ավելացմանը, մկանային զանգվածի աճին։ 18­րդ դարից սկսած Ճապոնիայում ավելի ու ավելի հաճախ են սկսել անցկացվել Սումոյի նման փողոցային խաղեր, որոնք հաճախ վերածվում էին զանգվածային կռիվների։ Արդյունքում, փողոցային սումոն արգելվել է։

1980 թվականին անցկացվել է սումոյի առաջին սիրողական առաջնությունը, որին մասնակցել են նաև օտարերկրյա ըմբիշներ։ Ընդ որում, տարեցտարի այլ երկրների ներկայացուցիչների թիվը միայն ավելացել է։ 1983 թվականին հիմնադրվել է Սումոյի միջազգային ֆեդերացիան, որը կազմակերպվել է Ճապոնիայի և Բրազիլիայի կողմից։ 1985 թվականին անցկացվել է աշխարհի առաջին առաջնությունը, որին մասնակցել է 25 երկրի 73 մարզիկ։ Այնուամենայնիվ, Ճապոնիան է մնում սումոյի կենտրոնը, որտեղ անցկացվում են պրոֆեսիոնալ մրցումներ։ Սիրողական մրցաշարեր անցկացվում են նաև այլ երկրներում։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Նախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ ԱսրյանԻշխանության արված քայլերը կամ ուշացած են, կա՛մ անարդյունավետ, կա՛մ իրավիճակային. Տիգրան Աբրահամյան«Մեր թոռներով մի քիչ շունչ ենք առել, բայց մեկ է՝ ցավը ներսում է, ոչինչ լիարժեք չէ». Մխիթար Գալստյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Արա լեռում, տուն «վերադարձել»... մեկ տարի երեք ամիս անց. «Փաստ»Էլ ո՞նց ասեն, որ հասկանանք... «Փաստ»«Գործող կառավարությունը խամաճիկ է տարբեր ուժային կենտրոնների ձեռքում». «Փաստ»Արտահանման արգելքը դեպի ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող երկրներ կպահպանվի ևս վեց ամիս. «Փաստ»«Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ»Հայաստանի տարեցների սոցիալական գոյապայքարը՝ սպառողական զամբյուղի անհասանելիության պայմաններում. «Փաստ»Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ»