Երևան, 13.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
70 հազար Nvidia չիպ․ Հայաստանը ե՞րբ կշահի AI հեղափոխությունից. Տիգրան Դումիկյան Երբ մոռացված ազգի անունը հարատևում է խմիչքի շնորհիվ. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ( 12 նոյեմբերի). «Նաիրիտ» գործարանի աշխատակիցների ցույցը, Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով երթը. «Փաստ» Խոսքի բռնությունը նախապատրաստում է ֆիզիկական բռնության հողը. արմատավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտի հետևանքները. «Փաստ» Սարսափազդու հեռանկար՝ դատարկ հայտարարությունների ֆոնին. պատրանքների գինը չափազանց բարձր է. «Փաստ» «Եթե մեկ վայրկյանով Գագիկիս ձայնը չլսեի, կխեղդվեի, իսկ հիմա...». Գագիկ Ենգոյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Կարմիր շուկայում, տուն «վերադարձել»... երեք ամիս անց. «Փաստ» Ո՞վ չի կարողանա օգտվել ծնողական ժամից. նոր փոփոխություններ Աշխատանքային օրենսգրքում. «Փաստ» «Գնաճը նորմալ երևույթ է, բայց այն պետք է լինի կառավարելի և պետության կողմից կարգավորելի». «Փաստ» «Անշարժացած» քաղաքները. տրանսպորտային կոլապսը հասել է նաև հարևան երկրի մայրաքաղաք Թբիլիսի. «Փաստ» Երբ «հեղափոխությունը» խժռում է մարդկանց ճակատագրերն ու կյանքերը. «Փաստ»

«Տղայիս չեմ տեսել ու իրեն ամեն վայրկյան սպասում եմ». կրտսեր սերժանտ Մոնթե Մեսրոպյանն անմահացել է հոկտեմբերի 2-ին Ջրականում, տուն «վերադարձել»... հինգ ամիս անց. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Շատ լավ մանկություն է ունեցել տղաս։ Աշխույժ էր, ակտիվ, եռանդուն։ Գեղեցկադեմ էր՝ սպիտակամաշկ ու ոսկեգույն մազերով։ Աչքի ընկնող երեխա էր։ Բոլորն իրեն անչափ սիրում էին։ Ինձ համար յուրահատուկ տղա էր»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Արծվիկը՝ Մոնթեի մայրիկը։

Մոնթեն ծնունդով Գեղարքունիքի մարզի Վարդաձոր գյուղից է։ Նախ հաճախել է նախակրթարան, մի քանի ամիս սովորել է գյուղի դպրոցում, հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան, Մոնթեն սկսել է հաճախել թիվ 156 դպրոց։ Դպրոցական տարիների մասին խոսելիս տիկին Արծվիկը նշում է՝ խելացի, բանիմաց աշակերտ էր։ «Ընդունակ երեխա էր։ Միշտ ձգտել է աչքի ընկնել, ամեն հարցում լավը լինել։ Դպրոցական բոլոր առարկաների հանդեպ վերաբերմունքը միատեսակ էր, բոլորն էլ սիրում էր, ասում՝ չսիրած առարկա չունեմ։ Ծրագրավորում էր ցանկանում ուսումնասիրել, նաև ռադիոտեխնիկայի հանդեպ յուրատեսակ վերաբերմունք ուներ։ Մասնագիտական ընտրությունն այդ ուղղությամբ էր։ Իններորդ դասարանն ավարտեց, տեղափոխվեց թից 195 ավագ դպրոց։ Մոնթես մեկ տարի սովորեց Գյուղակադեմիայի հրուշակեղենի բաժնում։ Այդ ժամանակ բալերը չհերիքեցին, որպեսզի ընդունվի ծրագրավորման բաժինը, բայց հստակ որոշել էր՝ բանակից վերադառնալուց հետո անպայման ուսումը հենց իր սիրելի մասնագիտացմամբ է շարունակելու։ Շատ նպատակասլաց էր, ամեն ինչ կազմակերպում էր, ձգտում լավագույն արդյունքին»։

2019 թվականի հուլիսի 17-ին Մոնթեն զորակոչվում է ժամկետային զինծառայության։ Սկզբնական շրջանում ծառայել է Արմավիրի ուսումնական զորամասում, այնուհետև տեղափոխվել Որոտան։ «Շատ լավ էր տրամադրված, որ պետք է ծառայի բանակում։ Արդեն ծառայելիս էլ մեկ օր անգամ չի տրտնջացել։ Կարող էր հազվադեպ նեղսրտել, որ փոշուց ակտիվանում է իր ալերգիան։ Ոգևորված ծառայել է։ Երբ իրեն հարցեր էի տալիս, թե ինչպես է անցնում ծառայությունը, արձագանքում էր՝ իմ համար ամեն ինչ նորմալ է։ Մեկ օր չեմ լսել, որ որևէ բանից դժգոհեր կամ ասեր՝ այս ինչ բանը դուրս չի գալիս. «Ինձ մոտ ամեն ինչ լավ է, մամա՛ ջան»։ Պատերազմի ընթացքում վիրավորվել է, բայց անգամ այդ մասին ինձ ոչինչ չի ասել։ Աչքի տակ սպի ուներ, գուցե բեկոր է դիպել։ Քույրիկին գաղտնի ասել էր այդ մասին. «Քույրի՛կ, աչքիս տակ վնասվել է, բայց հանկարծ մամայիս չասես»։ Միայն վեց-յոթ ամիս հետո եմ իմացել այդ մասին։ Նկարներն էլ կան»։

Սեպտեմբերի 27-ին սկսվում է պատերազմը։ «Սեպտեմբերի 24-ի լույս 25-ի գիշերն իր հետ զրուցել եմ։ Իմ ծննդյան օրն էր։ Տեսակապով խոսել ենք ընդամենը երկու րոպե, շնորհավորեց ծննդյանս օրը և անջատեց։ Անգամ չգիտեմ, թե որտեղից էր հեռախոս հայթայթել։ Իսկ արդեն պատերազմի օրերին զանգահարում էր ընդմիջումներով, քույրիկի հետ էր խոսում, ասում, որ ամեն ինչ նորմալ է։ Սեպտեմբերի 30-ին ենք խոսել. քույրիկի հետ, այսպես ասենք, կոդերով էր խոսում։ Ասել էր՝ քուրիկ, գիտես, «անշոֆեր» ենք խփել։ Խոսքն անօդաչու սարքի մասին է եղել։ Անօդաչուների անունը «ծիտիկ» էր դրել։ Մոնթես ասում էր՝ ծիտիկները եկան, գնացին, անցան։ Հոկտեմբերի 1-ի երեկոյան՝ ժամը 10-ին 15 էր պակաս, զանգահարեց։ Մինչ այդ ես աշխատանքից տուն էի գալիս, զանգահարում էր. «Մա՛մ, ո՞ւր հասար, գալի՞ս ես տուն»։ Իր ազատ ժամերն էին, ուզում էր զրուցել։ Նշված ժամին զրուցել ենք։ Սկսեց հարց ու փորձ անել, թե ինչ կա չկա։ Իմ խոսքն էր՝ ամեն ինչ նորմալ է, դուք լավ եղեք։ «Հանկարծ մեկը զանգի և իմ հետ կապված վատ լուր հայտնի, չհավատաք։ Ամեն ինչ նորմալ է»։ Երբ հարցրեցի, թե ինչու նման բան ասաց, նորից նույնը կրկնեց։ Հետո քույրիկի հետ խոսեց և անջատեց։ Մեր վերջին զրույցը դա է եղել»։ Մոնթեն անմահացել է հոկտեմբերի 2-ին Ջրականում։ «Կեսօր էր, աղջիկս զանգեց՝ մա՛մ, Մոնթեն վիրավոր է։ Ես արդեն չկարողացա ինձ տիրապետել»։

Մոնթեն հինգ ամիս անց՝ մարտի 7-ին է տուն «վերադարձել»։ Այդ ժամանակ է ընտանիքը գտել նրան։ «Իրենց երեք հոգանոց անձնակազմից Մոնթես զոհվել է, մի տղան ողջ է, մեկն էլ անհետ կորած է։ Սա անորոշության զգացողություն է մեզ հաղորդում։ Այնպես չէ, որ ես հիմա գնալու տեղ՝ Եռաբլուր ունեմ, դադարել եմ իրեն սպասելուց։ Տղայիս չեմ տեսել, ու ես իրեն ամեն վայրկյան եմ սպասում»։

Ծառայության ժամանակ Մոնթեն արժանացել է կրծքանշանների, պատվոգրերի, բայց, ավաղ, ընտանիքին դրանցից որևէ մեկը չի հասել։

Ապրելու ուժի մասին։ «Որևէ բան հույս և ուժ չի տալիս, սակայն վատ մտքերն ու զգացողությունները մի փոքր ցրում է փոքր տղաս՝ փոքր Մոնթես։ Մի պահ կարող եմ ընկնել հիշողությունների, զգացողությունների գիրկը, փակվել սենյակում, իմ ցավի հետ մենակ մնալ, բայց փորձում եմ այնպես անել, որ ընտանիքիս անդամները չտեսնեն իմ ապրումները։ Եղբայրը տեսքով այդքան էլ նման չէ մեծ Մոնթեիս, նա ավելի սպիտակամաշկ ու ոսկեգույն մազերով էր, բնավորությամբ էլ շատ քիչ են իրար նման։ Մանկապարտեզում վերջերս նկարել էին իրեն, կանգնած դիրքը մի փոքր նմանեցրել եմ մեծ Մոնթեիս։ Շատերն են իրենց նմանեցնում, ես իրենց մեջ նմանություններ այդքան էլ չեմ գտնում»։

Հ. Գ.- Կրտսեր սերժանտ, տանկի հրամանատար Մոնթե Մեսրոպյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ Հուղարկավորված է Եռաբլուրում։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Բախվել են «Subaru»-ն ու «Nissan Tiida»-ն. կան վիրավորներՌուսական փոքր բիզնեսները լուրջ խնդրի առաջ են կանգնած«Ուժեղ Հայաստան»-ի գրասենյակում բացվել է հիշատակի մատյան․ գործընկերները հարգանքի տուրք են մատուցել Արսեն Գևորգյանի հիշատակինՍա արժանի պարտություն չէր․ ԶիդանԵրևանում հնդկական ռեստորանի գործունեություն է դադարեցվելՀայաստանի Անկախության հռչակագրից հրաժարումը Ադրբեջանի համար նոր հնարավորություններ է ստեղծում. Ավետիք ՉալաբյանԱրսեն Գևորգյանին տարան բանտ և հասցրին մահվան, դեռ կարող էր երկար ապրել, բժիշկ չի եղել ՔԿՀ-ումՔՊ-ն կալանքը դարձրել է պատժի գործիք, Արսենն էլ դարձավ պայքարի նահատակ. ՖարմանյանԳյուղմթերք արտադրողները ոլորտի անկայունության պատճառով հավանական է, որ փոխեն իրենց աշխատանքը. Հրայր ԿամենդատյանԱրսենը կարգին տղա էր, նվիրված մարդ. զոհ դարձավ այս համակարգին. Հարություն ՄնացականյանԲոլոր հետսովետական պետությունները կանգնելու են Ուկրաինա դառնալու ճակատագրական և ողբերգական իրադարձությունների առաջ. Մհեր ԱվետիսյանԹող վարչապետի գլխավորությամբ գնան Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում ապրեն, եթե պայմաններն այդքան լավն ենՀայաստանում տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ հայտնվել են տնտեսական փակուղում ժամկետանց վարկերի գծով կուտակված տույժ-տուգանքների պատճառով. Հրայր ԿամենդատյանԵրբ Արսեն Գևորգյանը վատացել է բանտում, ժամանակին բժշկական օգնություն չի ցուցաբերվել. ԱբրահամյանԱրսենի կորուստը միայն իր ընտանիքի կորուստը չէ, բոլորիս կորուստն է. Անուշ ՄիրզոյանՍահմանադրությունը փոփոխելու համար իշխանությունները պատրաստ են ամեն քայլի. Ցոլակ ԱկոպյանԻրական խաղաղություն չկա և սրանց օրոք չի լինելու. Մենուա ՍողոմոնյանՍերգեյ Սմբատյանի գեղարվեստական ղեկավարությամբ Չինաստանի ազգային օպերային թատրոնում ամփոփվեց Խաչատրյանի անվան երիտասարդական միջազգային երկրորդ մրցույթըՖասթ Բանկը և Քոլումն Ն․Ա․ բանկը մեկնարկել են նոր ռազմավարական համագործակցությունԵս հիացած եմ մեր երիտասարդ սերնդի մտածողությամբ ու գրագիտությամբ. վստահաբար ասում եմ, որ ցանկացած զարգացած երկիր կնախանձեր նման որակի երիտասարդությանը. ԾառուկյանԲաքվում գտնվող մեր ռազմագերիները մեծ գլխացավանք են իշխանությունների համար. Աննա Կոստանյան70 հազար Nvidia չիպ․ Հայաստանը ե՞րբ կշահի AI հեղափոխությունից. Տիգրան Դումիկյան«COP17-ի կապն ամենաբացառիկներից մեկն էր, որ երբևէ ունեցել ենք». Team-ի ծառայությունների որակը բարձր է գնահատվել ՄԱԿ-ի ներկայացուցչի կողմիցՀայաստանի հանքարդյունաբերությունը՝ միջազգային հարթակում․ ՀՀՄԱ-ն մասնակցել է MINEX Europe Ireland-ինԳլուխը պատին է տալիս նա, ով ասում է՝ եթե Սահմանադրությունը չփոխենք, պատերազմ կլինի. Ավետիք ՉալաբյանՆոյեմբերի 13-ին ժամանակավորապես կդադարեցվի մի շարք հասցեների էլեկտրամատակարարումըԻնչ են քննարկել Փաշինյանն ու Ալիևը. նոր մանրամասներԹուրքիայի Մալաթիա նահանգում ռшզմական ուղղաթիռի կnրծանման հետևանքով չորս մարդ զnհվել էՊուտին․ ՌԴ ԱԳՆ-ն կզբաղվի ռուս մարզիկների ԱՄՆ վիզաների հարցովՀայաստանի հավաքականը հավասարեցնում է հաշիվը Կիպրոսի հետ խաղումԿրկին ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՆարե Իսախանյանը՝ շախմատի Եվրոպայի մինչև 12 տարեկան աղջիկների փոխչեմպիոնԳյումրիում պարեկները կանգնեցրել են ավտոմեքենա, որի ուղևորը կաթուցիչը փորձել է գցել բերանըՌուսաստանը պատրաստ է անհապաղ սկսել Կոնստանտինովկայի ականազերծումը․ Ուշակով«Mercedes»-ը Զվարթնոցում բшխվել է քարե շինությանըRate.Trading․ Խոշոր գործարքներ՝ փոխարժեքի ռիսկերի թվային կառավարմամբ«Շենզա». Կոնվերս Բանկի գործընկերային պատմությունը«Մի դրամի ուժի» նոյեմբեր ամսվա շահառուն VIVA հիմնադրամն էՀատուկ պայմաններ այցելուներին. Կոնվերս Բանկը՝ TOON EXPO. INVEST 2026 Vol. 2-ում«Ձեր արցունքներն անկեղծ չեն»․ Աննա Կոստանյանը՝ Սրբուհի ԳալյանինՀիփոթեքային վարկի հատուկ առաջարկներ․ IDBank-ը՝ Toon Expo. Invest 2026-ում«Զվարթնոց» օդանավակայանում թռիչքներն ու վայրէջքներն իրականացվում են ըստ սահմանված չվացուցակի․ խոսնակՄեկնարկել է Եվրոպական քաղաքական գագաթնաժողովի լիագումար նիստըԱնկախության հռչակագրից հրաժարումն ապօրինի և անհեթեթ գաղափար է. Ավետիք ՉալաբյանԸնդդիմադիր երեք լիդեր այս պահին գտնվում են մահվան խցերում. Հրայր ԿամենդատյանՖասթ Բանկը մասնակցել է «Բանկերը և բիզնեսը Գյումրիում» էքսպոյինԱլիևը չի ձգտում խաղաղության, նա ցանկանում է, որ հայերն այլևս չապրեն իրենց բնօրրանում. Մենուա ՍողոմոնյանԻրական խաղաղությունը մեր երկրում դեռ հաստատված չէ. ամենը լոկ պատրանք է. Արեգ ՍավգուլյանԱլիևի պահանջով է իշխանությունը ամեն գնով փորձում փոխել Սահմանադրությունը. Արմեն ՄանվելյանԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը հերթական անգամ միացել է արյան դոնորության նախաձեռնությանը