Շրջանաձև տնտեսության ներդրում՝ որպես մթնոլորտային արտանետումների և թափոնների կառավարման համակարգային լուծում. Հրայր Կամենդատյան
Սոցիալական ծրագիր 18/87։
Մթնոլորտային արտանետումների և թափոնների կառավարման խնդիրը համակարգային լուծում է պահանջում, որը հիմնված է ոչ թե հետևանքների դեմ պայքարի, այլ տնտեսության կառուցվածքային փոփոխության վրա։ Որպեսզի արդյունքն իրական լինի, անհրաժեշտ է կիրառել «Շրջանաձև տնտեսության» մոդելը։
Ահա այն հիմնասյուները, որոնց միջոցով հնարավոր է արմատապես փոխել իրավիճակը.
1. Թափոնների կառավարում և «Զրոյական աղբ»
Աղբավայրերի ծավալը կրճատելու համար պետք է դադարեցնել աղբի պարզունակ կուտակումը և անցնել տեխնոլոգիական վերամշակման.
* Պարտադիր տեսակավորում. Ներդնել աղբի տեսակավորման համակարգ հենց աղբամանի մակարդակում (պլաստիկ, թուղթ, ապակի, օրգանական թափոն)։
* Կենսագազի արտադրություն. Օրգանական թափոնները պետք է վերածվեն պարարտանյութի կամ կենսագազի, այլ ոչ թե բաց երկնքի տակ քայքայվեն՝ արտանետելով մեթան։
* Այն թափոնները, որոնք ենթակա չեն վերամշակման, պետք է այրվեն բարձր տեխնոլոգիական գործարաններում՝ վերածվելով էլեկտրաէներգիայի կամ ջերմության (զտիչների խիստ վերահսկողությամբ)։
2. Արտանետումների կրճատում և Էներգետիկ անցում
Մթնոլորտի մաքրությունը ուղղակիորեն կապված է էներգիայի ստացման աղբյուրների հետ.
* Տրանսպորտի էլեկտրականացում. Հանրային տրանսպորտի և մասնավոր մեքենաների աստիճանական անցում էլեկտրական շարժիչների։
* Վերականգնվող էներգետիկա. Արևային և քամու կայանների մասնաբաժնի մեծացում՝ նվազեցնելով ջերմաէլեկտրակայանների (ՋԷԿ) ծանրաբեռնվածությունը։
* Զտիչ համակարգեր արդյունաբերության մեջ. Խիստ տուգանքներ և ստանդարտներ գործարանների համար, որոնք չեն կիրառում արտանետվող գազերի մաքրման ժամանակակից սարքավորումներ։
3. Տնտեսական խթաններ և Օրենսդրություն
Խնդիրը չի լուծվի միայն կոչերով. անհրաժեշտ են կոնկրետ տնտեսական գործիքներ.
* «Աղտոտողը վճարում է» սկզբունքը. Բարձր բնապահպանական հարկեր այն արտադրողների համար, որոնք օգտագործում են չվերամշակվող փաթեթավորում։
* Կանաչ սուբսիդիաներ. Հարկային արտոնություններ այն բիզնեսներին, որոնք ներդնում են անթափոն տեխնոլոգիաներ։
* Արգելքներ. Միանգամյա օգտագործման պլաստիկի ամբողջական արգելում և անցում կենսաքայքայվող նյութերի։
Այս ամենի հիմքում պետք է դրվի նաև կրթական բաղադրիչը, որպեսզի սպառողական մշակույթը փոխվի դեռևս դպրոցական տարիքից։
