ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (16 հունիսի). Ստեղծվել է փորձարարական ֆիզիկայի և կենսաբանության համաշխարհային կենտրոններից մեկը. «Փաստ»
Lifestyle
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ
Հարավային Աֆրիկայի պայքարող ժողովուրդների հետ համերաշխության օր։
Աֆրիկացի երեխաների պաշտպանության համաշխարհային օր։
Իռլանդիա՝ «Բլոմսդեյ» տոն։
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1920 –ծնվել է գրող Մնացական Թարյանը։
1923– ծնվել է քանդակագործ Ղուկաս Չուբարյանը:
1930–ծնվել է հայ խորհրդային տնտեսագետ Շավարշ Մարգարյանը։
1983-ԱՍԱԼԱ-ի անդամ Մկրտիչ Մարդանյանը իրականացրել է հանրահայտ «ստամբուլ յան փակ շուկայի պայթյունը», որի արդյունքում զոհվել են մի քանի թուրք և ինքը՝ Մարդանյանը, վիրավորվել է 21 անձ։
2003-Հայաստանում սկսվել է ՆԱՏՕ-ի «Լավագույն համատեղ ջանք -2003» զորավարժությունը։
2004-Ամերիկահայ մեծահարուստ Քըրք Քըրքորյանին պատկանող «Էմ-ՋիԷմ» ընկերությունը մոտ 5 միլիարդ դոլարով գնել է «Մանդալայ» ընկերությունը, որի արդյունքում «Էմ-Ջի-Էմ»-ը դարձել է կազինոների խոշորագույն ցանց ունեցող ընկերությունը աշխարհում, իսկ 87ամյա Քըրք Քըրքորյանին է անցել Լաս Վեգասի կազինոների մեկ երրորդը և հյուրանոցային համարների կեսը:
2005-Գերմանիայի խորհրդարանն ընդունել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ բանաձև։
2010 –վախճանվել է նկարիչ Վարուժան Վարդանյանը։
2013-Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները կազմակերպել են ազգային վիճակախաղ, որից առաջացած ողջ շահույթն ուղղվել է վերաբնակեցման ծրագրերին։
2015-98 տարեկան հասակում վախճանվել է մեծահարուստ ամերիկահայ բարերար Քըրք Քըրքորյանը։
2016-Հայոց ցեղասպանությունը պարտադիր ուսուցման առարկա է դարձել ԱՄՆ-ի Միչիգան նահանգում։
2018- ձերբակալվել են գեներալ Մանվել Գրիգորյանը և քրեական հեղինակություն «Դոն Պիպոն»։
2020- Հայաստանի խորհրդարանը պատգամավորական անձեռնմխելիությունից զրկել է Գագիկ Ծառուկյանին:
2024– Վանաձորի նախկին քաղաքապետ Մամիկոն Ասլանյանն ավելի քան 2,5 տարի բանտում անցկացնելուց հետո 10 միլիոն դրամ գրավով ազատ է արձակվել:
ԱՇԽԱՐՀ
1313 – ծնվել է իտալացի գրող և բանաստեղծ, հանրահայտ «Դեկամերոնի» հեղինակ Ջովանի Բոկաչչոն։
1633 –ինկվիզիցիայի դատարանը Գալիլեո Գալիլեյին մեղավոր է ճանաչել անաստվածության մեջ։
1671 –Ռուսաստանում քառատվել է Դոնի կազակ, գյուղացիական ապստամբության առաջնորդ Ստեփան Ռազինը։
1723– ծնվել է անգլիացի նշանավոր տնտեսագետ Ադամ Սմիթը:
1754 –ծնվել է բաշկիրական ազգային հերոս, բանաստեղծ Սալավաթ Յուլաևը, որը եղել է Պուգաչովի զինակիցը 1773-1775 թվականի գյուղացիական ապստամբության ժամանակ։
1783 –Սև ծովի ափին՝ Հյուսիսային ծովածոցում, ստեղծվել են Ախտիար բնակավայրի առաջին քարե տները, որը հաջորդ տարի ստացել է Սևաստոպոլ քաղաք-ամրոց անվանումը։
1815 – Նապոլեոն 1-ինը Լինիի ճակատամարտում հաղթել է գեներալ-ֆելդմարշալ Բլյուխերի պրուս-սաքսոնական բանակին. դա դարձել է Նապոլեոնի վերջին հաղթանակը։
1816 – Ժնևյան լճի ափին երեկոյան լսած սարսափ պատմություններից հետո 19-ամյա Մերի Շելլին տեսել է սարսափ երազներ, որոնք էլ դարձել են նրա ապագա «Ֆրանկենշտեյն, կամ ժամանակակից Պրոմեթևս» վեպի հիմքը։
1846– Հռոմի պապ է ձեռնադրվել Պիոս 9-րդը, որը դարձել է պատմության մեջ ամենաերկար կառավարած Հռոմի պապը:
1858 –վախճանվել է անզգայացման, բժշկական հիգիենայի և ժամանակակից համաճարակաբանության պիոներներից մեկը՝ բրիտանացի բժիշկ Ջոն Սնոուն։
1862 – Բրոդվեյի թատրոնում Բայրոնի «Մազեպա» պիեսի բեմադրության ժամանակ արտիստուհի Ադա Մենկենը բեմ է բարձրացել կիսամերկ վիճակում, որը առաջացրել է մեծ իրարանցում և համարյա հասցրել թատրոնի փակման։
1874 – Քեմբրիջի համալսարանում բացվել է Կավենդիշի անվան ֆիզիկական լաբորատորիան, որը ժամանակի ընթացքում դարձել է փորձարարական ֆիզիկայի և կենսաբանության համաշխարհային կենտրոններից մեկը։
1878 – վախճանվել է ամերիկացի բժիշկ և դեղագործ Կրոուֆորդ Լոնգը, որն առաջին անգամ օգտագործել է դիէթիլ եթերը՝ որպես անզգայացնող միջոց։
1894– Սորբոնում սկսվել է համաժողով, որտեղ Պիեռ դե Կուբերտենի նախաձեռնությամբ որոշում է կայացվել անցկացնել Օլիմպիական խաղեր։
1903 –ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է «Պեպսի-Կոլա» ընկերությունը։
1903 –սկսվել է Ռաուլ Ամուդսենի առաջին արկտիկական արշավախմբի ճանապարհորդությունը։
1903 –ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է «The Ford Motor Company» ընկերությունը։
1907 –Ռուսաստանում ցրվել է 2-րդ Պետական դուման։
1911 – հիմնադրվել է IBM կորպորացիան։
1920 –Հաագայում բացվել է Ազգերի լիգայի միջազգային դատարանը։
1925– Ղրիմում բացվել է խորհրդային ամենահայտնի պիոներական ճամբարներից մեկը` «Արտեկը»։
1937 –ծնվել է ամերիկացի գրող, սցենարիստ Էրիկ Սիգալը։
1943 –54-ամյա Չարլի Չապլինն ամուսնացել է 18-ամյա Ունե Օ Նիլի հետ. այդ ամուսնությունը տևել է 30 տարի, և զույգն ունեցել է 8 երեխա։
1960– Նյու Յորքում կայացել է Ալֆրեդ Հիչքոքի «Պսիխոզ» ֆիլմի պրեմիերան:
1963– տիեզերք է թռել առաջին կին տիեզերագնացը` Վալենտինա Տերեշկովան:
1999– Ամերիկյան կինոակադեմիան հրապարակել է ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկը:
2017-վախճանվել է Գերմանիայի նախկին կանցլեր Հելմուտ Կոլը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
